<!-- kaynak: https://aksco.com.tr/araclar/acil-aydinlatma-hesaplama/ · dil: tr · güncelleme: 2026-09-30 -->
<!-- başlık: Acil Aydınlatma Lüks ve Armatür Adedi Hesaplama | AKSCO -->
<!-- açıklama: Acil aydınlatma hesaplayıcı: TS EN 1838’e göre kaçış yolu 1 lx, açık alan 0,5 lx, yüksek riskli alan 15 lx. -->
# Acil Aydınlatma Lüks ve Armatür Adedi Hesaplayıcı

Alan tipinden TS EN 1838 asgari lüks değerine, tahmini armatür adedine ve gereken çalışma süresine.

Yayın: 2026-08-22 · Son güncelleme: 2026-09-30

## İçindekiler

1. Çözülmüş örnek
2. Kısa cevap
3. Hangi alanda kaç lüks?
4. Adet nasıl bulunur?
5. Nerelerde armatür zorunludur?
6. Süre: 60 mu 120 dakika mı?
7. Şartnameye ne yazılır?
8. Bu hesap ne değildir?

## Hesaplama aracı

Alan tipinden TS EN 1838 asgari lüks değerine, tahmini armatür adedine ve gereken çalışma süresine.

Not: Bu sayfada tarayıcıda çalışan bir hesaplayıcı vardır; sonuçlar girdilerinize göre anında hesaplanır ve hiçbir veri sunucuya gönderilmez. Hesaplama yönteminin tamamı aşağıda açıklanmıştır.

## Çözülmüş örnek

Varsayılan senaryoda — **Alan tipi: Kaçış yolu / koridor — en az 1 lx · Genişlik (m): 2 · Uzunluk (m): 30** — hesaplayıcının verdiği sonuçlar şunlar. Ana çıktı: **3 adet** (tahmini armatür adedi). Sonuç, JavaScript çalıştırmadan da okunabilsin diye buraya da yazıldı: çıktı alındığında, betikler kapalıyken ya da bir arama motoru tarafından.

Çözülmüş örnek — girdiler

| Girdi | Değer |
| --- | --- |
| Alan tipi | Kaçış yolu / koridor — en az 1 lx |
| Genişlik (m) | 2 |
| Uzunluk (m) | 30 |
| Armatür montaj yüksekliği (m) | 3 |
| Armatürün acil moddaki ışık akısı (lm) | 120 |
| Kullanım faktörü (UF) | 0,4 |
| Bakım faktörü (MF) | 0,8 |
| Normal aydınlık düzeyi (lx) | 300 |
| Kullanıcı yükü (kişi) | 50 |
| Zorunlu nokta sayısı (ek armatür) | 0 |

Çözülmüş örnek — sonuçlar

| Sonuç | Değer |
| --- | --- |
| Gereken aydınlık düzeyi | 1 lx |
| Alan | 60 m² |
| Lümen yöntemiyle adet | 2 adet |
| Düzgünlük için asgari adet | 3 adet |
| Tahmini armatür adedi | 3 adet |
| Azami armatür aralığı | 12 m |
| Gereken çalışma süresi | 60 dakika |
| Kural | Kaçış yolu merkez hattında, döşeme seviyesinde en az 1 lx |

Yukarıdaki alanlardan herhangi birini değiştirdiğinizde hesap yenilenir; bu tablo yalnızca varsayılan durumu gösterir.

## Acil aydınlatmada kaç lüks gerekir, kaç armatür gerekir?

Gereken aydınlık düzeyini alanın tipi belirler. **TS EN 1838**’e göre: **kaçış yollarında** (2 m genişliğe kadar) kaçış yolunun merkez hattında, döşeme seviyesinde **en az 1 lüks**; **açık alanlarda** (anti-panik, 60 m² ve üzeri) 0,5 m’lik kenar şeridi hariç **en az 0,5 lüks**; **yüksek riskli görev alanlarında** normal aydınlığın **%10’u ve en az 15 lüks**. Kaçış yolunda en aydınlık ve en karanlık nokta arasındaki oran **40:1’i aşamaz** — yani tek bir güçlü armatür kuralı sağlamaz, dağılım gerekir. Armatür adedi iki yoldan bulunur ve büyüğü alınır: lümen yöntemi ve düzgünlük için gereken geometrik açıklık sınırı.

## Hangi alanda kaç lüks?

TS EN 1838 asgari aydınlık düzeyleri

| Alan | Asgari düzey | Ölçüm noktası | Düzgünlük |
| --- | --- | --- | --- |
| Kaçış yolu (≤ 2 m genişlik) | 1 lx | Kaçış yolunun merkez hattı, döşeme seviyesi | maks/min ≤ 40:1 |
| Açık alan / anti-panik (≥ 60 m²) | 0,5 lx | Döşeme seviyesi, 0,5 m kenar şeridi hariç | maks/min ≤ 40:1 |
| Yüksek riskli görev alanı | Normal aydınlığın %10’u, en az 15 lx | Görev düzlemi | Standart daha sıkı oran ister |

2 metreden geniş koridorlar ya iki kaçış yolu gibi ele alınır ya da açık alan kabul edilir. Bu değerler **asgari**dir; risk değerlendirmesi daha yükseğini gerektirebilir. Değerler EN 1838’in 2013 baskısının yaygın aktarılan değerleridir; 2024 baskısı yayımlandı — güncel baskıyı ve üreticinin fotometrik hesabını esas alın.

## Adet nasıl bulunur?

İki hesap yapılır ve **büyüğü** alınır. Tek başına lümen yöntemi yanıltıcıdır: az sayıda güçlü armatürle ortalama lüksü tutturabilirsiniz ama düzgünlük oranı 40:1’i aşar ve kaçış yolunda karanlık noktalar kalır.

Lümen yöntemi: adet = (hedef lüks × alan) ÷ (acil lümen × UF × MF)

Düzgünlük sınırı: armatürler arası açıklık ≤ 4 × montaj yüksekliği (AKSCO planlama kuralı, EN 1838 şartı değildir — üreticinin açıklık tablosu esastır)

Hesaplayıcı ikisini de gösterir; “tahmini armatür adedi” satırı büyüğünü alıp üzerine sizin girdiğiniz zorunlu nokta sayısını ekler.

En sık yapılan girdi hatası, armatürün *normal moddaki* lümen değerini yazmaktır. Acil moddaki ışık akısı çoğu üründe bunun küçük bir bölümüdür ve veri sayfasında ayrı satır olarak verilir. Yanlış değer, adedi olduğundan birkaç kat düşük gösterir.

## Nerelerde armatür zorunludur?

Aydınlık düzeyi tutsa bile TS EN 1838 belirli noktalarda armatür ister. Bu noktaları sayıp hesaplayıcıdaki “zorunlu nokta sayısı” alanına yazın:

- Her **çıkış kapısının** yakınında
- **Yön değişimlerinde** ve koridor kesişimlerinde
- **Merdiven ve kot farklarında** — her basamak dizisi doğrudan aydınlatılacak şekilde
- **Yangın söndürme ekipmanı ve yangın butonlarının** yakınında
- **İlk yardım noktalarında**
- Dışarıya çıkışta, güvenli bir yere ulaşana kadar

## Süre: 60 mu 120 dakika mı?

TS EN 1838 kaçış amaçlı en az 1 saat ister; Türkiye’de bağlayıcı süre ise **Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in 72. maddesinden** gelir: acil durum aydınlatması normal aydınlatmanın kesilmesi hâlinde **en az 60 dakika** sağlanmalıdır; **kullanıcı yükü 200’den fazla** olan binalarda bu süre **en az 120 dakikadır**.

Devreye girme hızı ise TS EN 1838’den gelir: gereken aydınlık düzeyinin **%50’si 5 saniye**, tamamı **60 saniye** içinde sağlanmalıdır. Şartnameye yazılması gereken bir maddedir; ürün veri sayfasında görünür.

## Şartnameye ne yazılır?

Acil aydınlatma armatürü şartname maddeleri

| Madde | Nasıl yazılır | Sık atlanan |
| --- | --- | --- |
| Standart | TS EN 60598-2-22 (armatür) + TS EN 1838 (uygulama) | Yalnızca “CE belgeli” yazmak |
| Acil moddaki ışık akısı | … lm (üretici veri sayfasından) | Normal moddaki lümenin yazılması |
| Çalışma süresi | En az 60 dakika (kullanıcı yükü 200+ ise 120 dakika) | Sürenin hiç yazılmaması |
| Devreye girme | %50 aydınlık ≤ 5 sn, %100 ≤ 60 sn | Atlanır |
| Çalışma modu | Sürekli (maintained) / süreksiz (non-maintained) | Modun belirtilmemesi — iki ürün farklı fiyattadır |
| Koruma sınıfı | Ortama göre IP (ör. dış saha IP65) | “Dış mekân” yazıp IP yazmamak |
| Test | Manuel / otomatik test (self-test) özelliği | Periyodik test yükümlülüğünün göz ardı edilmesi |
| Piktogram | Yönlendirme armatüründe TS ISO 7010 uyumlu piktogram | Yön okunun yazılmaması |

Yönlendirme levhasının **ölçüsü** ayrı bir hesaptır — görülmesi gereken mesafeye bağlıdır. Onun için [acil çıkış levhası ölçü hesaplayıcısını](https://aksco.com.tr/araclar/acil-cikis-levhasi-olcu-hesaplama/) kullanın.

## Bu hesap ne değildir?

Bu araç bir **ön tahmindir**: bütçe çıkarmak, teklif karşılaştırmak ve mertebe kontrolü yapmak için tasarlandı. Kesin yerleşim, armatür üreticisinin yerleşim (spacing) tablosuyla ya da aydınlatma hesabı yazılımıyla yapılır ve projede yetkili kişi tarafından onaylanır.

Hesap, lümen yönteminin doğası gereği ortalama aydınlık düzeyine bakar; gerçek düzgünlük ancak nokta bazlı hesapla doğrulanır. Bu yüzden geometrik açıklık sınırını da uyguluyoruz — ama o da bir emniyet kuralıdır, hesap değil.

Hesaplama tamamen tarayıcınızda çalışır; girdiğiniz veriler sunucularımıza gönderilmez.

## Sık Sorulan Sorular

Acil aydınlatmada kaç lüks olmalı? 

TS EN 1838’e göre kaçış yollarında (2 m genişliğe kadar) merkez hattında döşeme seviyesinde en az 1 lüks, 60 m² ve üzeri açık alanlarda 0,5 m kenar hariç en az 0,5 lüks, yüksek riskli görev alanlarında normal aydınlığın %10’u ve en az 15 lükstür. Kaçış yolunda maksimum/minimum aydınlık oranı 40:1’i aşamaz.

Acil aydınlatma kaç dakika yanmalı? 

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in 72. maddesine göre en az 60 dakika; kullanıcı yükü 200’den fazla olan binalarda en az 120 dakika (TS EN 1838’in kaçış için öngördüğü asgari süre 1 saattir). Devreye girme hızı TS EN 1838’den gelir: gereken aydınlığın %50’si 5 saniye, tamamı 60 saniye içinde.

Sürekli (maintained) ve süreksiz (non-maintained) armatür farkı nedir? 

Sürekli tipte armatür normal şartlarda da yanar, elektrik kesildiğinde bataryayla yanmaya devam eder. Süreksiz tipte armatür yalnızca elektrik kesildiğinde yanar. Yönlendirme (çıkış) armatürleri genellikle sürekli tip seçilir; koridor aydınlatmasında süreksiz tip yeterli olabilir. İki ürün farklı fiyattadır, bu yüzden şartnameye mutlaka yazılır.

Armatürün lümen değeri olarak hangisini yazmalıyım? 

Ürün veri sayfasındaki **acil moddaki** ışık akısını (emergency lumen output). Çoğu üründe bu değer normal moddaki lümenin küçük bir bölümüdür. Normal moddaki değeri girmek, gereken armatür adedini birkaç kat düşük gösterir.

Acil aydınlatma armatürleri test edilmeli mi? 

Evet. Periyodik fonksiyon ve süre testleri sistemin gerçekten çalıştığını gösteren tek yoldur; test kaydı denetimde istenir. Otomatik test (self-test) özellikli armatürler bu yükü azaltır ve şartnameye ayrıca yazılabilir.

Bu hesaplayıcının sonucu projede kullanılabilir mi? 

Ön tahmin olarak evet — bütçe, teklif karşılaştırma ve mertebe kontrolü için. Kesin yerleşim, üreticinin yerleşim tablosuyla veya aydınlatma hesabı yazılımıyla yapılmalı ve yetkili kişi tarafından onaylanmalıdır.

## Kaynaklar

1. [Acil Durum Aydınlatma ve Yönlendirme Sistemi Tesisatı Genel Teknik Şartnamesi (EMO sunucusundaki kopya) — TS EN 1838 değerlerini aktarır; değerler 2013 baskısına dayanır, EN 1838’in 2024 baskısı yayımlanmıştır](https://www.emo.org.tr/ekler/df0b28e49191414_ek.pdf)
2. [Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve değişiklikleri — acil aydınlatma (RG 19 Aralık 2007, sayı 26735), m.72](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=200712937&MevzuatTur=21&MevzuatTertip=5)

Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği [yayın ilkelerimizde](https://aksco.com.tr/yayin-ilkeleri/) yazılı. Bir hata gördüyseniz [info@aksco.com.tr](mailto:info@aksco.com.tr) adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir.

## İlgili rehberler

### Acil Çıkış Levhası Ölçü Hesaplayıcı

Görülmesi gereken mesafeden gerekli levha yüksekliğine.

[Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/araclar/acil-cikis-levhasi-olcu-hesaplama/)

### Elektrik ve Aydınlatma

Armatür, kablo, şalt malzemesi ve pano ekipmanı tedariki.

[Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/urunler/elektrik-ve-aydinlatma/)

### Aydınlatma Tasarruf ve LED Geri Ödeme Hesaplayıcı

Normal aydınlatmada yıllık kWh, TL tasarrufu ve geri ödeme süresi.

[Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/araclar/led-donusum-tasarruf-hesaplama/)

## İhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun.

Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde çoğu teklif aynı iş günü çıkar. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz.

[Teklif Talebi Oluştur](https://aksco.com.tr/teklif-al/)[WhatsApp’tan Yazın](https://wa.me/905343356922)

---

AKSCO Ticaret ve Tedarik — https://aksco.com.tr
AKSCO Ticaret ve Tedarik · Esentepe Mah. Talat Paşa Cad. No:5 İç Kapı No:1, Şişli/İstanbul
Türkiye'nin 81 ili ve uluslararası sevkiyat
info@aksco.com.tr · 0534 335 69 22