# Elektrik Sarf ve Pano Yedek Malzeme Listesi Hangi elektrik malzemesi raftada durmalı, hangisi durmamalı? Kalem bazında yedek referansı, muadil sınırları, etiketleme düzeni ve indirilebilir 43 kalemlik Excel listesi. Yayın: 2026-08-18 · Son güncelleme: 2026-09-16 · 6 dk okuma ## İçindekiler 1. Kısa cevap 2. Pano yedeğinde karar kuralı 3. Kalem bazında yedek listesi 4. Aynı marka mı, muadil mi? 5. Etiketleme ve yerleşim 6. Yıllık gözden geçirme 7. Teklif isterken yazılacaklar ## Elektrik panosunda hangi yedek malzemeler bulundurulmalı? Bir tesisin elektrik panosu için tutulması gereken yedek, **arıza sıklığı yüksek ve temini uzun** olan kalemlerdir: sigortalar (otomat ve NH bıçaklı), kaçak akım rölesi, kontaktör ve termik röle, yardımcı kontak, sinyal lambası, klemens ve kablo pabucu. Kural basittir: bir kalemin yokluğu hattı durduruyorsa ve temini bir günden uzunsa, o kalem raftadır. Pano yedeği planlarken belirleyici olan fiyat değil **duruş maliyetidir** — 40 liralık bir otomat sigortanın yokluğu, saatlik üretim kaybının yanında ölçülemeyecek kadar küçüktür. ## Pano yedeğinde karar kuralı Her kalemi stoklamak sermayeyi bağlar, hiçbir kalemi stoklamamak hattı durdurur. Doğru orta nokta iki soruyla bulunur: 1. **Bu kalem arızalandığında ne durur?** Tek bir aydınlatma devresi mi, yoksa üretim hattı mı? Duruşun saatlik maliyetini yazın. 2. **Temini ne kadar sürer?** Aynı gün bulunuyorsa stok gereksiz; sipariş süresi 3 günden uzunsa stok zorunlu. İki cevabı çarparsanız kalem kendini sıralar: *yüksek duruş maliyeti + uzun temin* olan kalemler her zaman raftadır. Yöntemin genel çerçevesi için [kritik yedek parça stok seviyesi](https://aksco.com.tr/bilgi-merkezi/kritik-yedek-parca-stok-seviyesi/) rehberine bakabilirsiniz. Pano yedeğinde en sık yapılan hata, pahalı kalemleri stoklayıp ucuzları atlamaktır. Gerçekte hattı en çok durduran kalemler ucuz olanlardır: sigorta, yardımcı kontak, klemens, sinyal lambası. ## Kalem bazında yedek listesi Elektrik panosu yedek malzeme referansı | Kalem | Neden yedeklenir | Tipik yedek oranı | Not | | --- | --- | --- | --- | | Otomat sigorta (B/C tipi) | En sık atan ve en sık değişen kalem | Kullanılan her amper değerinden 2–3 adet | B ve C tipi karıştırılmaz; pano etiketindeki değeri birebir alın | | Kaçak akım rölesi (30 mA / 300 mA) | Arızası tüm devreyi keser, temini uzun | Her tip ve değerden 1 adet | Yalnız mA ve kutup değil, TİP de birebir eşleşmeli: AC / A / F / B | | NH bıçaklı sigorta | Ana dağıtımda kritik, marketten bulunmaz | Her boydan 2–3 adet | Boy serisi 000, 00, 0, 1, 2, 3 tür; boy ve amper ayrı ayrı stoklanır | | Buşon sigorta (Diazed / Neozed) | Eski tesisatlarda hâlâ yaygın | Kullanılan amperden 3–5 adet | NH den ayrı bir ailedir; buşon başlığı ve pabucu da yedeklenmeli | | Kontaktör | Motor devrelerinde bobin yanması yaygın | En çok kullanılan gücünden 1 adet | Bobin gerilimi (230 V AC / 24 V DC) kritik | | Termik röle | Ayar aralığı yanlışsa motor korumasız kalır | Kullanılan aralıktan 1 adet | Kontaktörle uyumlu seri seçilmeli | | Yardımcı kontak bloğu | Ucuz ama yokluğunda devre kurulamaz | 2–4 adet | NO/NC kombinasyonunu not edin | | Zaman rölesi | Otomasyonlu devrelerde arıza noktası | 1 adet | Fonksiyon (çekmede/bırakmada gecikme) farklıdır | | Sinyal lambası ve buton | Sürekli kullanımdan yorulur | Renk başına 2 adet | 22 mm standart delik ölçüsü yaygındır | | Klemens ve ray klemens | Kopan/yanan bağlantı noktası | Kesit başına 10–20 adet | Kesite göre ayrı ayrı stoklanır | | Kablo pabucu ve makaron | Bağlantı yenilerken her zaman lazım | Kesit başına kutu | İzole ve izolesiz ayrı ayrı | | Pano fanı ve filtresi | Tıkanınca sıcaklık artar, ekipman ömrü düşer | 1 fan + 2 filtre | Filtre sarf kalemidir, 6 ayda bir değişir | | Kablo kanalı ve kelepçe | Tadilat ve ilave devrede sürekli tüketilir | Metraj bazlı | Kanal ölçüsü panoya göre değişir | Bu liste genel amaçlı bir dağıtım/motor panosu içindir. Frekans konvertörü, PLC veya özel kontrol kartı içeren panolarda yedek kararı üretici destek süresine göre ayrıca verilir. Kaçak akım rölesinde en kritik ve en çok atlanan parametre TİPTİR. Sürücü (VFD), UPS, LED sürücü, invertör veya EV şarj gibi DC bileşen üreten yüklerin bulunduğu devrede Tip AC röle, DC kaçak akımda kilitlenir ve açmaz — koruma varmış gibi görünür, yoktur. Bu devrelerde en az Tip A, gereğinde Tip F veya B kullanılır. Yedekten yanlış tip takmak, panoyu korumasız bırakmakla aynı şeydir. ## Aynı marka mı, muadil mi? Pano malzemesinde muadil kullanımı mümkündür ama sınırı vardır. Ölçü ve elektriksel değer aynıysa çoğu pasif kalemde (klemens, kanal, pabuç, makaron) muadil sorunsuzdur. - **Muadil rahat kullanılır:** klemens, kablo kanalı, pabuç, makaron, kelepçe, ray, etiket. - **Dikkatli kullanılır:** otomat sigorta, sinyal lambası, buton — ölçü ve değer birebir eşleşmeli, sertifikası sorulmalı. - **Marka bütünlüğü korunmalı:** kontaktör + termik röle + yardımcı kontak üçlüsü. Bunlar mekanik olarak birbirine takılır; farklı markalar çoğu zaman uymaz. - **En dikkatli davranılacak:** kaçak akım rölesi ve ana kesici. Buradaki ölçüt marka değil *belge ve değer uyumudur*: TS EN 61008-1 / 61009-1 belgeli, aynı In / IΔn / tip / kutup / kısa devre dayanımına sahip farklı bir marka kullanılabilir. Asıl kısıt şudur: tip testli bir panoda (TS EN 61439) cihaz markasını değiştirmek panonun tip test doğrulamasını ve üreticinin kaskad/seçicilik tablolarını geçersiz kılabilir; tarak baraj ve montaj uyumu da markaya bağlıdır. Satın alma tarafında pratik yöntem: teklifte “muadil kabul edilir” yazan kalemleri ve “marka birebir” olması gerekenleri baştan ayırmak. Bu tek satır, teklif karşılaştırmasını çok daha hızlı hale getirir. ## Etiketleme ve yerleşim Yedek malzeme, bulunamıyorsa yok sayılır. Pano yedeği için pratik düzen: - Yedekler pano odasında değil, ayrı bir dolapta ve nem almayacak şekilde saklanır - Her kutuda: kalem adı, marka-model, elektriksel değer ve hangi panoda kullanıldığı - Pano tek hat şeması dolabın kapağında asılı olur - Kritik kalemlerde asgari stok seviyesi etikete yazılır (“asgari 2 adet”) - Kullanılan yedek aynı gün siparişe girer — “sonra alırız” stoku bitirir - Yılda bir sayım: raf ömrü olan kalemler (akü, filtre) tarih kontrolünden geçer ## Yıllık gözden geçirme Pano yedek listesi bir kez yapılıp bırakılan bir liste değildir. Yılda bir kez şu üç soru sorulur: **hangi kalem hiç kullanılmadı** (stoktan çıkarılabilir), **hangi kalem birden fazla kez bitti** (asgari seviyesi artırılmalı), **panoya ne eklendi** (yeni kalem gerekiyor mu). Bu gözden geçirme, bakım ekibinin arıza kayıtlarıyla birlikte yapıldığında en doğru sonucu verir; arıza defteri yoksa ilk yıl için tahminle başlanır ve ikinci yılda gerçek verilerle düzeltilir. ## Teklif isterken yazılacaklar Bu sayfa satın alma tarafını anlatır. Pano içinde her türlü malzeme değişimi enerji kesilerek, kilitleme-etiketleme (LOTO) uygulanarak ve yetkili elektrikçi tarafından yapılır. - Her kalemin elektriksel değeri: amper, gerilim, kutup sayısı, mA (kaçak akımda) - Kaçak akım rölesinde TİP: AC / A / F / B — panodaki ile aynı ya da üst tip - Kontaktörde bobin gerilimi (230 V AC mi, 24 V DC mi) - Termik rölede ayar aralığı (örn. 9–13 A) - Sigortada tip: B / C / D eğrisi ve kesme kapasitesi (kA) - NH sigortada boy (00 / 1 / 2 / 3) ve amper - Klemens ve pabuçta kesit (mm²) ve adet - Hangi kalemlerde muadil kabul, hangilerinde marka birebir - Teslim yeri ve aciliyet: duruş varsa ayrıca belirtin Bu kalemlerin tamamı tek teklifte fiyatlanabilir. [Elektrik ve aydınlatma](https://aksco.com.tr/urunler/elektrik-ve-aydinlatma/) kapsamımızda pano malzemesi, kablo, armatür ve montaj sarfı birlikte değerlendirilir; ihtiyaç listenizi göndermeniz yeterli. ## Elektrik sarf ve pano malzemesi listesi (Excel) 43 kalemlik liste; her satırda marka içermeyen teknik özellik metni var. İkinci sayfada aynı kalemler birim fiyat teklif cetveli düzeninde, tutar ve toplam sütunları formüllü. - [XLSX — Elektrik malzemesi listesi ve teklif cetveli (Excel) — 43 kalem · teknik özellik sütunu dolu · tutar, KDV ve genel toplam formüllü](https://aksco.com.tr/assets/docs/aksco-elektrik-birim-fiyat-teklif-cetveli.xlsx) - [DOCX — Elektrik malzemesi teknik şartname örneği (Word) — 12 hazır madde + aynı 43 kalemlik tablo + onay bloğu](https://aksco.com.tr/assets/docs/aksco-elektrik-teknik-sartname-ornegi.docx) Kayıt istemez, doğrudan iner. Şartnameyi madde madde nasıl yazacağınız [elektrik malzemesi şartname sayfasında](https://aksco.com.tr/sartname/elektrik-malzemesi/) anlatılıyor. ## Sık Sorulan Sorular ## Kaynaklar 1. TS EN 61439-1 / TS EN 61439-2 — Alçak gerilim anahtarlama ve kontrol düzeni takımları: genel kurallar ve güç anahtarlama takımları (TSE–CENELEC–IEC; standart metni telif korumalıdır) 2. TS EN 61008-1 — Artık akım çalıştırmalı devre kesiciler (RCCB): genel kurallar (TSE–CENELEC–IEC) 3. TS EN 60898-1 — Ev ve benzeri tesisler için aşırı akıma karşı koruma amaçlı devre kesiciler (TSE–CENELEC–IEC) 4. Yedek oranları bir standarttan gelmez: kritik kalem seçimi ve yedek adedi, duruş maliyeti ve temin süresine göre belirlenir. Yöntem /bilgi-merkezi/kritik-yedek-parca-stok-seviyesi/ sayfasında açıklanmıştır. Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği [yayın ilkelerimizde](https://aksco.com.tr/yayin-ilkeleri/) yazılı. Bir hata gördüyseniz [info@aksco.com.tr](mailto:info@aksco.com.tr) adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir. Elektrik panosunda hangi yedekler bulundurulmalı? Otomat sigorta (kullanılan her amper değerinden), NH bıçaklı sigorta, kaçak akım rölesi, kontaktör, termik röle, yardımcı kontak, sinyal lambası, klemens, kablo pabucu ve pano fan filtresi. Karar ölçütü fiyat değil, kalemin yokluğunda duran işin maliyeti ve temin süresidir. Kaçak akım rölesinde tip neden önemli? Tip, rölenin hangi kaçak akım biçimini algılayabildiğini belirler. Tip AC yalnız sinüzoidal AC kaçağı görür; sürücü, UPS, LED sürücü veya EV şarj gibi DC bileşen üreten yüklerde DC kaçak röleyi kilitler ve röle açmaz. Bu devrelerde en az Tip A, gereğinde Tip F veya B kullanılır. Yedekten yanlış tip takmak korumayı fiilen ortadan kaldırır. Pano malzemesinde muadil kullanılabilir mi? Klemens, kablo kanalı, pabuç ve makaron gibi pasif kalemlerde muadil sorunsuzdur. Kontaktör, termik röle ve yardımcı kontak üçlüsünde marka bütünlüğü korunmalıdır; mekanik olarak birbirine takıldıkları için farklı markalar uymaz. Kaçak akım rölesi ve ana kesicide farklı marka kullanılabilir ama TS EN 61008-1/61009-1 belgeli ve aynı akım, kaçak akım, tip ve kutup değerlerinde olmalıdır; tip testli panoda (TS EN 61439) marka değişimi tip test doğrulamasını geçersiz kılabilir. Kaç adet yedek sigorta tutmalı? Panoda kullanılan her amper değerinden 2–3 adet yaygın uygulamadır. Sigorta ucuz ama en sık değişen kalemdir; eksikliği en çok duruş yaratan kalemlerin başında gelir. B ve C tipi eğriler karıştırılmamalı, pano etiketindeki değer birebir alınmalıdır. Kontaktör siparişinde nelere dikkat edilir? Bobin gerilimi (230 V AC / 24 V DC), anma akımı, kutup sayısı ve yardımcı kontak yapısı belirtilmelidir. Termik röle ile aynı seriden seçilmesi gerekir; farklı marka veya seri mekanik olarak uymayabilir. Yedek malzeme listesi ne sıklıkla güncellenir? Yılda bir kez. Hiç kullanılmayan kalemler stoktan çıkarılır, birden fazla kez biten kalemlerin asgari seviyesi artırılır, panoya eklenen yeni ekipman için yedek tanımlanır. Bakım ekibinin arıza kayıtlarıyla birlikte yapıldığında en doğru sonucu verir. ## İlgili rehberler ### Elektrik ve Aydınlatma Pano malzemesi, kablo, armatür ve montaj sarfında tek teklif. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/urunler/elektrik-ve-aydinlatma/) ### Kritik Yedek Parça Stok Seviyesi Duruş maliyeti, ABC-XYZ analizi ve yeniden sipariş noktası. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/bilgi-merkezi/kritik-yedek-parca-stok-seviyesi/) ### Elektrik Malzemesi Teknik Şartname Örneği 43 kalemlik Word şartname ve formüllü Excel birim fiyat teklif cetveli. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/sartname/elektrik-malzemesi/) ## İhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun. Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde çoğu teklif aynı iş günü çıkar. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz. [Teklif Talebi Oluştur](https://aksco.com.tr/teklif-al/)[WhatsApp’tan Yazın](https://wa.me/905343356922) --- AKSCO Ticaret ve Tedarik — https://aksco.com.tr AKSCO Ticaret ve Tedarik · Esentepe Mah. Talat Paşa Cad. No:5 İç Kapı No:1, Şişli/İstanbul Türkiye'nin 81 ili ve uluslararası sevkiyat info@aksco.com.tr · 0534 335 69 22