# İşyeri Tuvalet ve Lavabo Şartları: Yönetmelik Sayı Vermez, Ne İster? İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik’in tuvalet, lavabo, duş ve soyunma yeri maddeleri — madde numaralarıyla ve yaygın “10 kişiye 1” hatasının düzeltmesiyle. Yayın: 2026-08-31 · Son güncelleme: 2026-08-31 · 6 dk okuma ## İçindekiler 1. İşyerinde kaç tuvalet ve lavabo bulunmalı? 2. Yönetmelik tam olarak ne diyor? 3. “10 kişiye 1 tuvalet” doğru mu? 4. Peki bu oranlar nereden çıktı? 5. Kadın ve erkek için ayrı olmak zorunda mı? 6. Tuvalet ve lavabo nereye konumlandırılır? 7. Duş ne zaman zorunlu olur? 8. Soyunma yeri ve elbise dolabı 9. Sürekli bulundurulması gereken malzemeler ## İşyerinde kaç tuvalet ve lavabo bulunmalı? **Yürürlükteki yönetmelik sayısal bir oran vermez.** İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik (RG 17 Temmuz 2013, sayı 28710) Ek-1 md. 55, *“kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı olmak üzere … **yeterli sayıda** tuvalet, lavabolar tesis edilir”* der. Ölçüt bir çarpan değil, üç şartın birlikte sağlanmasıdır: **kadın–erkek ayrımı**, **yakınlık** (çalışma yerlerine, dinlenme, soyunma ve yıkanma yerlerine yakın) ve **nitelik** (uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen). İnternette çok sık rastlanan “10 kişiye 1 tuvalet” türü oranlar **bu yönetmelikte geçmez**. Denetimde sorulan soru “oran tutuyor mu” değil, “yeterli mi ve şartları taşıyor mu”dur. ## Yönetmelik tam olarak ne diyor? Belirleyici hüküm, Yönetmeliğin **Ek-1**’inde yer alan **55** numaralı maddedir. Lafzı şöyledir: *“Çalışma yerlerine, dinlenme odalarına, soyunma yerlerine, duş ve yıkanma yerlerine yakın yerlerde, kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı olmak üzere, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanacak nitelikte yeterli sayıda tuvalet, lavabolar tesis edilir. Tuvalet ve lavabolarda gerekli temizlik malzemeleri bulundurulur.”* Md. 55’in getirdiği dört şart | Şart | Ne anlama geliyor | | --- | --- | | **Yeterli sayıda** | Sayısal oran verilmemiştir; yeterlilik çalışan sayısı, vardiya düzeni ve işin niteliğine göre değerlendirilir | | **Kadın ve erkek için ayrı ayrı** | Ortak kullanım öngörülmemiştir | | **Yakınlık** | Çalışma yerlerine, dinlenme odalarına, soyunma yerlerine, duş ve yıkanma yerlerine yakın | | **Nitelik** | Uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları | | **Temizlik malzemesi** | Tuvalet ve lavabolarda gerekli temizlik malzemeleri bulundurulur — süreklilik gerektiren tek işletme yükümlülüğü budur | ## “10 kişiye 1 tuvalet” doğru mu? Bu ve benzeri oranlar (“25 kişiye 1”, “15 kişiye 1”) internette çok yaygın biçimde dolaşır, ancak **yürürlükteki bu yönetmelikte böyle bir sayı yoktur**. Yönetmelik bilinçli olarak nicel değil nitel bir ölçüt koymuştur: *yeterli sayıda*. Oran aramak yerine şu soruyu sorun: **vardiyanın en yoğun saatinde kuyruk oluşuyor mu, kadın ve erkek için ayrı mı, ve temizlik malzemesi her zaman dolu mu?** Denetimde bakılan da pratikte budur. Belirli işyeri türleri için ruhsat mevzuatında ayrı sayısal şartlar bulunabilir; bunlar bu yönetmelikten ayrı düzenlemelerdir. ### Peki bu oranlar nereden çıktı? Türkiye’de işyeri tuvaleti için **sayıya dayalı** kurallar gerçekten vardı — ama bugün yürürlükte değil. Bu oranlar, **İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü**’nden gelir; söz konusu Tüzük **23 Temmuz 2014 tarihli ve 29069 sayılı Resmî Gazete**’de yayımlanan *İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Tüzük* (Bakanlar Kurulu Kararı 2014/6506) ile **tümüyle yürürlükten kaldırılmıştır**. Yani bugün bir kaynak size erkek/kadın çalışan başına tuvalet oranı veriyorsa, büyük ihtimalle on yıldan uzun süredir yürürlükte olmayan bir metni aktarıyordur. Yürürlükteki düzen, 17 Temmuz 2013 tarihli ve 28710 sayılı Yönetmeliğin *“yeterli sayıda”* ölçütüdür. Bir kaynak size oran veriyorsa mutlaka şunu sorun: **hangi mevzuatın hangi maddesi ve o mevzuat yürürlükte mi?** Ayrıca işyerinizin türüne göre **ruhsat mevzuatında** ayrı ve sayısal şartlar bulunabilir; bunlar bu Yönetmelikten ayrı düzenlemelerdir ve işyeri türüne göre ayrıca kontrol edilmelidir. ## Kadın ve erkek için ayrı olmak zorunda mı? Evet. Md. 55 tuvalet ve lavabolar için, md. 50 soyunma yerleri için, md. 52 yıkanma yerleri ve duşlar için, md. 54 ise lavabolar için **“kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı”** ifadesini kullanır. Yönetmelik bu noktada çalışan sayısına bağlı bir istisna öngörmemiştir. ## Tuvalet ve lavabo nereye konumlandırılır? Md. 56 yerleşim için ayrı bir kural koyar: tuvalet ve lavabolar *“insan ve çevre sağlığı yönünden risk oluşturmayacak şekilde su depolarına, su geçen yerlere, gıda maddelerinin depolandığı veya işlendiği yerlere uzak şekilde”* yerleştirilir. Bu madde özellikle **gıda üretimi ve depolaması yapan işyerlerinde** belirleyicidir: yerleşim planı yapılırken tuvaletin gıda alanına mesafesi sonradan düzeltilmesi en pahalı hatalardan biridir. ## Duş ne zaman zorunlu olur? Md. 52’ye göre duş, her işyerinde değil, *“yapılan işin veya sağlıkla ilgili nedenlerin gerektirmesi halinde veya çalışanların yıkanmalarının temizlenmelerinin gerektiği her durumda”* zorunludur. Bu durumda kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı, sıcak ve soğuk akarsuyu bulunan yıkanma yerleri ve duşlar tesis edilir; duşlar dışarıdan içerisi görünmeyecek şekilde yapılır. Duş gerektirmeyen işlerde ise md. 54 devreye girer: çalışma yerlerinin ve soyunma odalarının yakınında, gerekiyorsa akar sıcak suyu da olan lavabolar bulunur ve bunlar da kadın–erkek ayrı yapılır. Md. 53 ayrıca sürekliliği düzenler: *“Duşlar ve lavaboların her zaman çalışanların kullanımına hazır halde olması sağlanır, buralarda gerekli temizlik malzemeleri bulundurulur.”* ## Soyunma yeri ve elbise dolabı Bu konu **iki ayrı maddede** düzenlenir ve ikisi sık karıştırılır. **Md. 50 — soyunma yeri.** İş elbisesi giyme zorunluluğu olan çalışanlar için yeterli büyüklükte, uygun aydınlatma, havalandırma, termal konfor ve hijyen şartlarını haiz, **kadın ve erkek için ayrı ayrı** soyunma yerleri sağlanır. Çalışanların soyunma yerleri dışındaki yerlerde giysilerini değiştirmelerine izin verilmez. Soyunma yerleri kolayca ulaşılabilir ve yeterli kapasitede olur, içinde yeterli sayıda oturma yeri bulunur. **Md. 51 — dolap.** Soyunma odalarında her çalışan için, çalışma saatleri içinde giysilerini koyabilecekleri yeterli büyüklükte **kilitli dolaplar** bulundurulur. **İki bölmeli dolap şartı ise koşulludur:** Yönetmelik bunu *“nemli, tozlu, kirli, tehlikeli maddeler ile çalışılan yerlerde ve benzeri işlerde”* arar — bu durumda iş elbiseleri ile harici elbiselerin ayrı yerlerde saklanabilmesi için yan yana iki bölmeli veya iki ayrı elbise dolabı sağlanır. Soyunma yeri gerekmeyen işyerlerinde ise çalışanların elbiselerini koyabilecekleri uygun bir yer ayrılır. Sık yapılan hata: iki bölmeli dolabı **her işyeri için zorunlu** sanmak. Sıradan bir ofiste kilitli dolap yeterlidir; iki bölmeli dolap nemli, tozlu, kirli veya tehlikeli maddelerle çalışılan yerler ve benzeri işler içindir. Oralarda ise bu ayrım bir konfor değil, bulaş kontrolüdür. ## Sürekli bulundurulması gereken malzemeler Yönetmeliğin işletme aşamasında sürekli yük getiren tarafı yapı değil **sarf**tır: md. 55 ve md. 53, tuvalet, lavabo ve duşlarda *gerekli temizlik malzemelerinin bulundurulmasını* arar. Pratikte aksayan da genellikle burasıdır — bina şartı bir kez sağlanır, sarf her hafta biter. - **Sıvı sabun** ve uygun dispenser — dispenser ebadı ile yedek kartuş uyumu önceden sabitlensin. - **Kağıt havlu** (Z katlı veya rulo) — dispenser tipiyle uyumlu olmayan ebat tüketimi belirgin biçimde artırır. - **Tuvalet kağıdı** — içten çekmeli ve standart rulo aynı dispenserde kullanılmaz. - **Yüzey ve saniter temizleyici** — konsantre ürün litre başına daha ucuza gelir; güvenlik bilgi formu (GBF/MSDS) teklifle birlikte istenir. - **Çöp torbası ve pedallı kova**, kadın hijyen atığı için ayrı kap. - **Yedek stok eşiği**: her kalem için “şu seviyeye inince sipariş” kuralı yazılsın — denetimde eksik çıkan genellikle plan değil, ikmaldir. Bu kalemleri tek listeden ve tek faturadan almak, hem ikmal takibini hem de dispenser uyumunu kolaylaştırır. [Temizlik ve hijyen tedariki](https://aksco.com.tr/urunler/temizlik-ve-hijyen/) sayfamızda kalem grupları ve ambalaj birimleri yazılıdır; [listenizi gönderin](https://aksco.com.tr/teklif-al/), kalem bazında fiyat ve termin ile dönelim. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Madde metinleri Resmî Gazete’nin 17 Temmuz 2013 tarihli, 28710 sayılı nüshasından alınmıştır. İşyerinizin somut durumu için İSG uzmanınıza ve mevzuatın güncel metnine başvurun. ## Sık Sorulan Sorular İşyerinde kaç tuvalet olmalı? Yürürlükteki 17/7/2013 tarihli ve 28710 sayılı İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik sayısal bir oran vermez. Ek-1 md. 55 “kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı olmak üzere … yeterli sayıda tuvalet, lavabolar tesis edilir” der. Ölçüt bir çarpan değil; kadın–erkek ayrımı, çalışma ve dinlenme yerlerine yakınlık, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartlarının birlikte sağlanmasıdır. “10 kişiye 1 tuvalet” kuralı doğru mu? Bu oran yürürlükteki yönetmelikte geçmez. Sayıya dayalı kurallar İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’nden gelir; o Tüzük 23 Temmuz 2014 tarihli ve 29069 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tüzük (Bakanlar Kurulu Kararı 2014/6506) ile tümüyle yürürlükten kaldırılmıştır. Bugün geçerli ölçüt 17/7/2013 tarihli ve 28710 sayılı Yönetmeliğin “yeterli sayıda” ifadesidir. İşyeri türüne göre ruhsat mevzuatında ayrı ve sayısal şartlar bulunabilir; bunlar ayrı düzenlemelerdir. İşyerinde kadın ve erkek tuvaleti ayrı olmak zorunda mı? Evet. Md. 55 tuvalet ve lavabolar, md. 50 soyunma yerleri, md. 52 yıkanma yerleri ve duşlar, md. 54 ise lavabolar için “kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı” ifadesini kullanır. Yönetmelik bu noktada çalışan sayısına bağlı bir istisna öngörmemiştir. İşyerinde duş bulundurmak zorunlu mu? Her işyerinde değil. Md. 52’ye göre duş, yapılan işin veya sağlıkla ilgili nedenlerin gerektirmesi halinde ya da çalışanların yıkanmalarının gerektiği her durumda zorunludur. Gerektiğinde kadın ve erkek için ayrı ayrı, sıcak ve soğuk akarsuyu bulunan yıkanma yerleri ve duşlar tesis edilir. Duş gerektirmeyen işlerde md. 54 uyarınca çalışma yerlerinin ve soyunma odalarının yakınında lavabo bulunur. Tuvaletler gıda alanına yakın olabilir mi? Hayır. Md. 56, tuvalet ve lavaboların insan ve çevre sağlığı yönünden risk oluşturmayacak şekilde su depolarına, su geçen yerlere ve gıda maddelerinin depolandığı veya işlendiği yerlere uzak şekilde yerleştirilmesini arar. Bu, yerleşim planı aşamasında çözülmediğinde sonradan düzeltilmesi en pahalı şartlardan biridir. İş elbisesi için nasıl bir dolap gerekir? Md. 51: soyunma odalarında her çalışan için yeterli büyüklükte kilitli dolap bulundurulur. İki bölmeli dolap şartı ise koşulludur — Yönetmelik bunu “nemli, tozlu, kirli, tehlikeli maddeler ile çalışılan yerlerde ve benzeri işlerde” arar; bu durumda iş elbiseleri ile harici elbiselerin ayrı saklanabilmesi için yan yana iki bölmeli veya iki ayrı dolap sağlanır. Sıradan bir ofiste kilitli dolap yeterlidir. Soyunma yeri (md. 50) ile dolap (md. 51) ayrı maddelerdir ve sık karıştırılır. ## İlgili rehberler ### Temizlik ve Hijyen Ürünleri Sabun, kağıt havlu, dispenser ve saniter temizlik tedariki. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/urunler/temizlik-ve-hijyen/) ### Ofis Temizlik Malzemeleri Listesi Kalem grupları, ambalaj birimleri ve tüketim normları. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/bilgi-merkezi/ofis-temizlik-malzemeleri-listesi/) ### KKD Zimmet Tutanağı Örneği İş kıyafeti ve KKD teslimini imzayla kayda geçirin. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/bilgi-merkezi/kkd-zimmet-tutanagi-ornegi/) ## İhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun. Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde çoğu teklif aynı iş günü çıkar. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz. [Teklif Talebi Oluştur](https://aksco.com.tr/teklif-al/)[WhatsApp’tan Yazın](https://wa.me/905343356922) --- AKSCO Ticaret ve Tedarik — https://aksco.com.tr AKSCO Ticaret ve Tedarik · Esentepe Mah. Talat Paşa Cad. No:5 İç Kapı No:1, Şişli/İstanbul Türkiye'nin 81 ili ve uluslararası sevkiyat info@aksco.com.tr · 0534 335 69 22