# Standart Koli Ölçüleri, Desi Hesabı ve Palet Yerleşimi Yaygın koli ölçüleri, oluk tipleri ve desi tablosu; koli ölçüsünden desiye, ücretlendirilecek ağırlığa ve palet başına koli adedine. Yayın: 2026-08-19 · Son güncelleme: 2026-09-30 · 6 dk okuma ## İçindekiler 1. Kısa cevap 2. Desi hesabı ve hangi bölen kullanılır? 3. Oluk tipleri: koli dayanımını ne belirler? 4. Standart koli ölçüleri 5. Palet üzerine kaç koli sığar? 6. Ambalaj maliyetini düşüren beş karar ## Koli hacim, desi ve palet yerleşim hesaplayıcı Koli ölçüsünden desi değerine, ücretlendirilecek ağırlığa ve palet üzerine kaç koli sığdığına. Not: Bu sayfada tarayıcıda çalışan bir hesaplayıcı vardır; sonuçlar girdilerinize göre anında hesaplanır ve hiçbir veri sunucuya gönderilmez. Hesaplama yönteminin tamamı aşağıda açıklanmıştır. ## Desi nedir, nasıl hesaplanır? Desi, kargo ve lojistikte **hacmin ağırlığa çevrilmiş hâlidir**. Hafif ama hacimli gönderiler araçta ağır gönderi kadar yer kapladığı için ücretlendirme sadece kiloya göre yapılmaz. Hesap: **en × boy × yükseklik (cm) ÷ bölen**. Türkiye’de kargo firmalarında yaygın bölen **3000**’dir (Yurtiçi Kargo yurt içinde dm³ ÷ 3 kullanır); uluslararası ekspres kuryelerde 5000, IATA hava kargoda varsayılan 6000 kullanılır — **sözleşmenizde hangisi yazıyorsa o geçerlidir**. Faturaya esas alınan değer, desi ile gerçek ağırlıktan **büyük olanıdır**. 40×30×30 cm bir koli 12 desidir; içinde 5 kg mal varsa 12 üzerinden ücretlendirilir. ## Desi hesabı ve hangi bölen kullanılır? Desi böleni sabit bir sayı değildir; taşıyıcının sözleşmesinde tanımlıdır. Aynı koli farklı bölenlerle farklı desi verir ve fatura buna göre değişir. Desi (hacim ağırlığı) nasıl hesaplanır Aynı koli, farklı bölen (40×30×30 cm = 36.000 cm³) | Bölen | Desi | Nerede karşınıza çıkar | | --- | --- | --- | | 3000 | 12,0 | Yurt içi kargo firmalarında yaygın | | 4000 | 9,0 | Bazı yurt içi lojistik sözleşmelerinde | | 5000 | 7,2 | Uluslararası kurye (DHL, UPS, FedEx) | | 6000 | 6,0 | IATA’nın hava kargo **varsayılan** böleni (1 kg = 6.000 cm³) | Sözleşme imzalarken bölenin kaç olduğunu mutlaka teyit edin; hacimli ve hafif ürün gönderiyorsanız bölen, birim fiyattan daha belirleyicidir. İnternette farklı bölen değerleri dolaşır — bağlayıcı olan tek şey sizin taşıma sözleşmenizde yazandır. Ürününüz hafif ve hacimliyse (tekstil, ambalaj, plastik) faturanızı belirleyen şey kilogram değil desidir. Koli ölçüsünü 2 cm küçültmek, birim fiyat pazarlığından daha çok kazandırabilir. ## Oluk tipleri: koli dayanımını ne belirler? Oluklu mukavvada dayanımı belirleyen, kalınlıktan çok **oluk tipi ve kat sayısıdır**. Oluk harfle gösterilir ve oluğun yüksekliğini tanımlar. Oluk tipleri ve kullanım yerleri | Oluk | Yaklaşık yükseklik | Kat | Tipik kullanım | | --- | --- | --- | --- | | E | 1,0–1,8 mm | 3 | İnce, baskı kalitesi yüksek; e-ticaret ve sunum kutusu | | B | 2,2–3,0 mm | 3 | Hafif yük, iç ambalaj, ayraç ve dolgu | | C | 3,5–4,0 mm | 3 | Genel amaçlı tek oluklu koli | | A | 4,5–5,0 mm | 3 | Yastıklama gereken hafif ve hacimli ürün | | EB | 4,0–4,5 mm | 5 | Baskı kalitesi + orta dayanım | | EC | 5,0–5,5 mm | 5 | Baskı kalitesi + yüksek dayanım | | BC | 6,0–7,5 mm | 5 | Ağır yük, uzun mesafe, istifleme | Oluk yükseklikleri üretici ve kağıt gramajına göre değişir; tablodaki aralıklar yaklaşıktır — bu yüzden şartnameye harf yerine **ölçülebilir dayanım** yazılır: patlama mukavemeti (**TS EN ISO 2759**, kPa — piyasada kgf/cm² olarak da anılır; 1 kgf/cm² ≈ 98 kPa) veya kenar ezilme dayanımı ECT (**TS EN ISO 3037**, kN/m). Harf tek başına dayanımı garanti etmez. Hazır madde metinleri: [ambalaj şartname örneği](https://aksco.com.tr/sartname/ambalaj-ve-sevkiyat/). ## Standart koli ölçüleri Türkiye’de “standart koli” diye tek bir liste yoktur; her üreticinin stok ölçüleri biraz farklıdır. Üreticinin stok ölçüsü dışına çıkmak kalıp ve kesim farkı yüzünden birim fiyatı yükseltebilir; aşağıdaki ölçüler planlama için örnek bir kümedir. Örnek koli ölçüleri (dış ölçü) | Ölçü (en × boy × yükseklik cm) | Hacim | 3000 bölenle desi | Tipik kullanım | | --- | --- | --- | --- | | 20 × 15 × 10 | 3 dm³ | 1,0 | Küçük parça, aksesuar | | 25 × 20 × 15 | 7,5 dm³ | 2,5 | E-ticaret tekil ürün | | 30 × 20 × 20 | 12 dm³ | 4,0 | Orta boy tekil ürün | | 35 × 25 × 25 | 21,9 dm³ | 7,3 | Karışık sipariş | | 40 × 30 × 30 | 36 dm³ | 12,0 | Genel amaçlı | | 50 × 40 × 30 | 60 dm³ | 20,0 | Toplu sevkiyat | | 60 × 40 × 40 | 96 dm³ | 32,0 | Hafif hacimli ürün | | 60 × 40 × 20 | 48 dm³ | 16,0 | Palet modülüne uyumlu (120×80) | | 40 × 30 × 20 | 24 dm³ | 8,0 | Palet modülüne uyumlu (120×80) | Son iki satır özellikle önemlidir: 60×40 ve 40×30 ölçüleri Euro palet (120×80 cm) tabanına **fire vermeden** oturur. Ölçü seçerken paleti düşünmek, tek başına koli fiyatına bakmaktan daha çok kazandırabilir. ## Palet üzerine kaç koli sığar? Palet doluluğu, ambalaj maliyetinde kolay gözden kaçan bir kalemdir. Taban alanının %85’ini dolduran bir düzen ile %65’ini dolduran düzen arasındaki fark, sevk edilen her palette taşıma bedeline yansır. Yukarıdaki hesaplayıcı koliyi iki yönde de dener (düz ve çevrilmiş) ve çok sığanı alır; ayrıca taban doluluk oranını yüzde olarak gösterir. Doluluk %80’in altına düşüyorsa koli ölçüsünü palet modülüne (60×40, 40×30, 30×20) yaklaştırmayı değerlendirin. Euro palet (120×80) tabanına sığan koli sayısı — tek yönlü (ızgara) yerleşim | Koli tabanı | Adet / kat | Taban doluluğu | Karma yerleşimle | | --- | --- | --- | --- | | 60 × 40 cm | 4 | %100 | — | | 40 × 30 cm | 8 | %100 | — | | 30 × 20 cm | 16 | %100 | — | | 35 × 25 cm | 9 | %82 | 10 adet (%91) | | 45 × 35 cm | 4 | %66 | 5 adet (%82) | Tablo, tüm kolilerin aynı yöne baktığı düz ızgara yerleşimini gösterir — hesaplayıcının verdiği sonuç da budur. Son iki satırda koliyi bloklar hâlinde 90° çevirerek (karma / “dönerli” yerleşim) bir kat daha yükseğe çıkılabilir: 35×25 için 10 adet (%91), 45×35 için 5 adet (%82). Karma yerleşim istifi zayıflatabildiği için ağır kolilerde önerilmez, elle kurulması da zordur; ayrıca bu oranlar *taban katı* doluluğudur ve kolinin palet dışına taşmadığı kabulüne dayanır. Yine de tablo şunu gösteriyor: buradaki iki modül dışı ölçü, en iyi yerleşimde bile %9–%18 taban kaybı getiriyor; ızgara yerleşimde bu kayıp %18–%34’e çıkıyor. ## Ambalaj maliyetini düşüren beş karar 1. **Koli ölçüsünü palet modülüne göre seçin.** 60×40 ve 40×30 tabanlı koliler Euro palete fire vermeden oturur. 2. **Ürünle koli arasındaki boşluğu ölçün.** Her ölçüde 3 cm fazla boşluk, 40×30×30 bir koliyi (12 desi) 43×33×33’e taşır — 15,6 desi (0,50 ve üstünü yukarı yuvarlayan bir taşıyıcıda 16), **yaklaşık %30–33 desi farkı**; faturaya yansıması tarifenin desi basamaklarına bağlıdır. 3. **Oluk tipini yüke göre seçin.** Hafif ürünü BC koliye koymak gereksiz maliyet; ağır ürünü C koliye koymak hasar demektir. 4. **Desi bölenini sözleşmede teyit edin.** Hacimli ürün gönderiyorsanız bölen, birim fiyattan daha belirleyicidir. 5. **Streç tüketimini ayrıca ölçün.** Palet sabitleme maliyeti genellikle hiç hesaplanmaz; [streç film hesaplayıcısı](https://aksco.com.tr/araclar/strec-film-hesaplama/) palet başına gerçek rakamı verir. ## Sık Sorulan Sorular Desi böleni 3000 mü, 5000 mi? İkisi de kullanılır ve **hangisinin geçerli olduğu taşıma sözleşmenizde yazar**. Türkiye’de yurt içi kargo firmalarında 3000 yaygındır; uluslararası ekspres kuryelerde (DHL Express, UPS, FedEx, TNT Express) 5000, IATA hava kargosunda ise **varsayılan** olarak 6000 kullanılır — IATA kendi tarife sisteminde bu değeri “defaulted” diye tanımlar, yani taşıyıcı bazında değişebilir. Bölen büyüdükçe aynı koli daha az desi eder — yani sizin lehinize olur. Fiyat karşılaştırırken birim fiyatla birlikte böleni de sorun. Desi mi ödenir, kilo mu? **Büyük olanı; yuvarlama kuralı ise taşıyıcıya göre değişir.** Önce desi ile gerçek ağırlıktan büyük olan alınır, yuvarlama bu “ücrete esas ağırlığa” uygulanır. Örneğin Yurtiçi Kargo küsuratı 0,50’nin altındaysa aşağı, 0,50 ve üstündeyse yukarı yuvarlar: 12,3 → 12, 12,5 → 13. DHL Express 30 kg’a kadar **yarım kiloya yukarı** (3,2 kg → 3,5 kg), üstünde tam kiloya yukarı yuvarlar. Kendi taşıyıcınızın kuralını sözleşmenizden teyit edin. Hafif ve hacimli ürünlerde desi, ağır ve küçük ürünlerde gerçek ağırlık baskın çıkar. Hesaplayıcı hangisinin baskın olduğunu ayrıca gösterir. Koli ölçüsü iç ölçü mü, dış ölçü mü verilir? Şartnamede **hangisi olduğu açıkça yazılmalıdır.** Kargo ve palet hesabı *dış* ölçüyle yapılır; ürünün sığıp sığmadığı ise *iç* ölçüyle belirlenir. Çift oluklu (BC) bir kolide iki ölçü arasında her yönde yaklaşık 1,5 cm fark olur — bu fark tek başına bir desi basamağına mal olabilir. Kolinin dayanımını nasıl şart koşarım? Oluk tipi ve kat sayısıyla birlikte **patlama mukavemeti** (TS EN ISO 2759, kPa) veya **kenar ezilme dayanımı ECT** (TS EN ISO 3037, kN/m) isteyin. Genel amaçlı tek oluklu C flüt koli için önerdiğimiz asgari değerler: patlama **≥ 1.000 kPa** (≈10 kgf/cm²) veya ECT **≥ 4,5 kN/m**. İki deney farklı özelliği ölçer ve birbirine çevrilemez; ikiliyi, ABD kara taşımacılığı kurallarının (UFC Rule 41 / NMFC Item 222) tek oluklu sınıf tablosunda aynı sınıfa konan 150 lb/in² patlama (≈1.034 kPa) ve 26 lb/in ECT (≈4,55 kN/m) alternatiflerine yakın seçtik. O tabloda bu sınıf en çok ≈16 kg (35 lb) brüt ve en + boy + yükseklik toplamı en çok ≈127 cm (50 in) olan koliler içindir; daha ağır ya da büyük kolide bir üst sınıfa çıkın — ≈1.207 kPa veya ≈5,1 kN/m (≈23 kg, ≈152 cm), ≈1.379 kPa veya ≈5,6 kN/m (≈29 kg, ≈190 cm). Belirleyici olan istiflemeyse patlama yerine ECT şart koşun — istif dayanımıyla ilişkili olan odur. İstiflenecek koliler için istif yüksekliğini de yazın — dayanım gereksinimi buna göre belirlenir. Hazır şartname maddeleri ambalaj şartname örneğinde var. Palet doluluğu neden önemli? Çünkü taşıma bedeli çoğu zaman palet başına ödenir, koli başına değil. Taban doluluğu %65 olan bir düzende her palette üçte bir oranında boşluk taşırsınız. Koli ölçüsünü palet modülüne yaklaştırmak, yıllık nakliye faturasında birim fiyat pazarlığından daha büyük fark yaratabilir. ## Kaynaklar 1. [Yurtiçi Kargo — Fiyat nasıl hesaplanıyor (desi = dm³ ÷ 3, küsurat yuvarlama)](https://www.yurticikargo.com/tr/gonderi-rehberleri/fiyat-nasil-hesaplaniyor) 2. [DHL Express tarife kılavuzu 2026 — 30 kg’a kadar 0,5 kg, üstünde 1 kg yuvarlama](https://mydhl.express.dhl/content/dam/downloads/bg/en/rate-guide/dhl_express_monthly_tariff_guide_bg_en.pdf.coredownload.pdf) 3. [UFC Rule 41 / NMFC Item 222 — oluklu koli sınıf tablosu (patlama ↔ ECT, ağırlık ve ölçü sınırları)](https://www.ipack.com/solutions/post/corrugated-rules-and-regulations) Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği [yayın ilkelerimizde](https://aksco.com.tr/yayin-ilkeleri/) yazılı. Bir hata gördüyseniz [info@aksco.com.tr](mailto:info@aksco.com.tr) adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir. ## İlgili rehberler ### Streç Film Tüketim ve Maliyet Hesaplayıcı Palet başına gerçek film tüketimi ve maliyeti. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/araclar/strec-film-hesaplama/) ### Ambalaj ve Sevkiyat Şartname Örneği 35 kalemlik Word şartname ve formüllü Excel teklif cetveli. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/sartname/ambalaj-ve-sevkiyat/) ### Depo Sarf Kontrol Listesi Hangi kalem hangi seviyede stoklanır. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/bilgi-merkezi/depo-sarf-kontrol-listesi/) ## İhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun. Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde çoğu teklif aynı iş günü çıkar. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz. [Teklif Talebi Oluştur](https://aksco.com.tr/teklif-al/)[WhatsApp’tan Yazın](https://wa.me/905343356922) --- AKSCO Ticaret ve Tedarik — https://aksco.com.tr AKSCO Ticaret ve Tedarik · Esentepe Mah. Talat Paşa Cad. No:5 İç Kapı No:1, Şişli/İstanbul Türkiye'nin 81 ili ve uluslararası sevkiyat info@aksco.com.tr · 0534 335 69 22