# Tacirler Arası Alımda Ayıp İhbarı: Şirketiniz Tüketici Değil, Süreler Gün ile Ölçülür Alıcı ve satıcı tacirse açık ayıp 2 gün, incelemeyle çıkan ayıp 8 gün içinde ihbar edilir; gizli ayıpta bildirim hemen yapılır. İnternetteki garanti içeriğinin neredeyse tamamı tüketici rejimini anlatır ve kurumsal alıcıyı yanlış yönlendirir. Yayın: 2026-08-31 · Son güncelleme: 2026-09-16 · 9 dk okuma ## İçindekiler 1. Kısa cevap 2. Şirket neden “tüketici” sayılmıyor? 3. Süreler: iki gün, sekiz gün ve gizli ayıp 4. Süreyi kaçırırsanız ne olur? 5. Peki üreticinin verdiği 2 yıllık garanti ne oluyor? 6. Zamanaşımı: iki yıl 7. Mal kabulde pratikte ne yapılmalı? 8. Sözleşmeyle süre değiştirilebilir mi? 9. AKSCO teklifinde bu nasıl yazılır? 10. Kapsam ve sınırlar ## Şirket olarak aldığımız üründe arıza çıktı — kaç gün içinde bildirmeliyiz? **Alıcı ve satıcının ikisi de tacirse süre gün ile ölçülür, ay ile değil.** 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 23/1-(c): malın ayıplı olduğu teslim sırasında **açıkça belliyse iki gün** içinde satıcıya ihbar edilmelidir. Açıkça belli değilse alıcı, malı teslim aldıktan sonra **sekiz gün** içinde incelemek veya incelettirmek ve bu inceleme sonucunda ayıp ortaya çıkarsa yine bu süre içinde ihbar etmekle yükümlüdür. İnternetteki garanti içeriğinin neredeyse tamamı 6502 sayılı Tüketici Kanunu’na göre yazılmıştır; **şirketiniz ticari amaçla alım yaptığında o Kanun anlamında tüketici değildir.** Taraflardan biri tacir değilse (kamu idaresi, dernek, vakıf gibi) bu özel süreler değil, TBK md. 223’ün genel kuralı işler — aşağıda ikisi de yazılı. ## Şirket neden “tüketici” sayılmıyor? Ayrım tek bir tanımdan doğuyor. **6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 3/1-(k)**, tüketiciyi şöyle tanımlar: *“Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi.”* Bir şirket, işinde kullanmak üzere dizüstü bilgisayar, el aleti, mobilya ya da iş güvenliği ekipmanı satın aldığında **ticari amaçla** hareket etmiş olur. Bu nedenle 6502 sayılı Kanun’un tüketiciye tanıdığı haklar — ayıplı maldan doğan seçimlik haklar için tanınan süreler, tüketici hakem heyetine başvuru imkânı ve benzeri — kural olarak devreye girmez. Tanım **tüzel kişileri de kapsar**: “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek *veya tüzel* kişi”. Yani belirleyici olan alıcının şirket olup olmadığı değil, **alımın amacı**dır. Bir derneğin ticari faaliyetiyle ilgisi olmayan alımı tüketici işlemi sayılabilirken, bir şahıs işletmesinin işinde kullanmak üzere yaptığı alım sayılmaz. Bunun yerine tacirler arasındaki satışta **6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 23** ve onun atıf yaptığı **6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu**’nun satış sözleşmesi hükümleri uygulanır. ## Süreler: iki gün, sekiz gün ve gizli ayıp **Önce kapsam.** TTK md. 23 kendi giriş cümlesinde uygulama alanını çizer: *“Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.”* Yani aşağıdaki 2/8 günlük özel süreler, **alıcı ve satıcının ikisinin de tacir olduğu** satışlar içindir. Taraflardan biri tacir değilse — kamu idaresi, dernek, vakıf ya da tacir olmayan bir satıcı — TBK md. 223’ün genel kuralı uygulanır: satılan “imkân bulunur bulunmaz” gözden geçirilir, ayıp “uygun bir süre içinde” bildirilir. TTK md. 23/1-(c) üç durumu ayırır ve her birine farklı bir külfet yükler: Tacirler arasındaki satışta muayene ve ihbar külfeti (TTK md. 23/1-c) | Ayıbın niteliği | Alıcının yükümlülüğü | Süre | Dayanak | | --- | --- | --- | --- | | Teslim sırasında **açıkça belli** olan ayıp | Durumu satıcıya ihbar etmek | **2 gün** | TTK md. 23/1-(c) | | Açıkça belli **olmayan**, ancak incelemeyle ortaya çıkabilecek ayıp | Malı incelemek veya incelettirmek ve ayıp çıkarsa aynı süre içinde ihbar etmek | **8 gün** | TTK md. 23/1-(c) | | **Gizli ayıp** — olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak ayıp | Sonradan anlaşıldığında **hemen** bildirmek | Ortaya çıktığı anda | TBK md. 223/2 (TTK md. 23’ün atfıyla) | Sürelerin başlangıcı **teslim**dir; sipariş, fatura ya da ödeme tarihi değil. İki günlük süre için ölçüt, ayıbın teslim sırasında *açıkça belli* olması — yani mala bakıldığında görülebilecek durumda olmasıdır: ezik ambalaj, kırık gövde, eksik parça, yanlış model. ## Süreyi kaçırırsanız ne olur? Sonuç sert ve doğrudan Kanun’da yazılı. **TBK md. 223/2**: *“Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.”* Gizli ayıp bakımından da aynı hüküm devam eder: sonradan anlaşılan gizli ayıp hemen bildirilmezse *“satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş”* sayılır. Buna ek olarak **TBK md. 222** iki durumu baştan satıcının sorumluluğu dışında bırakır: sözleşme kurulurken alıcının *bildiği* ayıplar ve alıcının satılanı *yeterince gözden geçirmekle görebileceği* ayıplar — ikincisinden satıcı ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur. Kurumsal alımda en pahalı hata, malı depoya alıp ay sonunda açmaktır. Sekiz günlük inceleme süresi teslimle başlar ve malın açılmamış olması süreyi durdurmaz. ## Peki üreticinin verdiği 2 yıllık garanti ne oluyor? Geçerliliğini korur — ama farklı bir hukuki temelde. Yukarıdaki 2/8 günlük süreler **kanundan doğan ayıp sorumluluğu** için öngörülmüş külfetlerdir. Satıcının ya da üreticinin ayrıca verdiği garanti ise **sözleşmesel bir taahhüt**tür ve kendi şartlarına göre işler. TBK md. 231’in ifadesi bu ayrımı açıkça gösterir: zamanaşımı *“satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça”* iki yıldır. Yani satıcı daha uzun bir süre üstlenebilir ve üstlendiğinde o süre geçerli olur. Pratik sonuç: bir sunucu, klima ya da elektrikli el aleti için verilen 2 veya 3 yıllık üretici garantisi, alıcı şirket olsa da geçerlidir — **ancak garanti metninin kendisi ticari veya profesyonel kullanımı kapsam dışı bırakabilir ya da süreyi kısaltabilir.** Kurumsal alımda özellikle kontrol edilmesi gereken kayıt budur; ürün etiketindeki süre ile ticari kullanımda geçerli süre aynı olmayabilir. Değişen şey, **garantinin kapsamı ve işleyişinin 6502 sayılı Kanun’un tüketici lehine getirdiği asgari kurallara değil, garanti belgesinin kendi metnine tabi olmasıdır.** Bu yüzden kurumsal alımda garanti metninin — süresi, kapsadığı arıza tipleri, yerinde servis olup olmadığı, azami tamir süresi — teklif aşamasında yazılı olarak netleşmesi gerekir. ## Zamanaşımı: iki yıl **TBK md. 231**: satıcı daha uzun bir süre üstlenmemişse, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava — ayıp daha sonra ortaya çıksa bile — **satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl** geçmekle zamanaşımına uğrar. - Alıcının, devirden itibaren iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan **def’i hakkı**, bu sürenin geçmesiyle ortadan kalkmaz. - Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte **ağır kusurlu** ise iki yıllık zamanaşımından yararlanamaz. İki yıllık zamanaşımı ile 2/8 günlük ihbar külfeti birbirinin yerine geçmez. İhbar külfetini yerine getirmeyen alıcı için iki yıllık süre bir işe yaramaz — çünkü mal zaten kabul edilmiş sayılmıştır. ## Mal kabulde pratikte ne yapılmalı? Sürelerin bu kadar kısa olması, mal kabul adımını bir formalite olmaktan çıkarıp bir kontrol noktasına dönüştürür. Uygulamada işe yarayan düzen: - Teslim anında **koli/palet sayısı ve dış ambalaj** kontrol edilsin; hasar varsa irsaliyeye *teslim alınırken* şerh düşülsün. - Kutu açma ve sayım **teslimden sonraki sekiz gün içinde** yapılsın — depoya alıp beklemek süreyi durdurmaz. - Kontrol sonucu, kalem bazında **yazılı** kayda geçsin (mal kabul tutanağı ya da e-posta yeterlidir; önemli olan tarih ve içeriktir). - Ayıp tespit edilirse ihbar **yazılı ve tarihi belli** bir kanaldan yapılsın; telefonla yapılan bildirimin ispatı güçtür. İhbar bir dönme veya bedel indirimi talebiyle birlikte yapılıyorsa TTK md. 18/3’ün saydığı kanallar (noter, taahhütlü mektup, telgraf, KEP) tercih edilmelidir. - İhbarda **hangi kalemde, ne tür bir ayıp** olduğu açıkça yazılsın; “ürünler sorunlu” gibi genel ifadeler ihbarın içeriğini tartışmaya açar. - Teknik muayene gerektiren kalemlerde (kablo, KKD, ölçü aleti) inceleme sekiz güne sığmayacaksa, **süre uzatımı sözleşmeyle önceden** kararlaştırılsın. ### Kısmi teslimde çekince koymak Sipariş eksik geldiğinde çoğu alıcı gelen kısmı sessizce kabul eder ve kalanı telefonla sorar. TTK md. 23/1-(a) bu davranışı cezalandırır: satışın kısım kısım yerine getirilmesi mümkünse ya da bu şart bulunmasa bile alıcı *“çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse”*, alıcı haklarını **sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında** kullanabilir. Aynı bent bir istisna tanır: teslim edilmeyen kısım yüzünden sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi *veya izlenen amaca ulaşılması* imkânı ortadan kalkıyor ya da zayıflıyorsa — veya durum ve şartlardan kalan kısmın tam ya da gereği gibi yerine getirilemeyeceği anlaşılıyorsa — alıcı sözleşmeyi feshedebilir. Pratik karşılığı tek cümle: **eksik gelen sevkiyatı çekince koymadan teslim almayın.** Çekince, irsaliyeye düşülen bir şerh ya da aynı gün gönderilen tarihli bir e-posta kadar basit olabilir; önemli olan kabulün koşulsuz görünmemesidir. ## Ücretsiz mal kabul ve muayene tutanağı (Word) Yukarıdaki kontrol listesini imzalanabilir bir belgeye çeviren şablon. Teslim tarihini, kalem bazında sayım sonucunu ve çekinceyi tek sayfada sabitler — ihbar süreleri bu tarihten işlemeye başladığı için tutanağın asıl değeri budur. Kayıt istemez, e-posta istemez. - [DOCX — Mal Kabul ve Muayene Tutanağı (Word) — Teslimat künyesi (sipariş, irsaliye, teslim tarihi ve saati) · kutular açılmadan yapılan 5 maddelik teslim anı kontrolü · 12 satırlık kalem tablosu (sipariş / teslim / kabul / red) · tam kabul, çekinceli kısmi kabul ve red seçenekleri · 2 gün ve 8 gün ihbar bloğu · çift imza alanı](https://aksco.com.tr/assets/docs/aksco-mal-kabul-tutanagi.docx) Bu form **özel sektör** mal kabulü içindir. Kamu alımlarında muayene ve kabul kendi mevzuatına tabidir — *Mal Alımları Denetim, Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik* (RG 19 Aralık 2002, sayı 24968) — ve bu form onun yerine geçmez. ## Sözleşmeyle süre değiştirilebilir mi? Uygulamada taraflar, çerçeve sözleşme ya da satın alma şartnamesiyle muayene ve ihbar süreleri ile garanti şartlarını ayrıca düzenleyebilmektedir. Bunun en açık işareti TBK md. 231’in kendi lafzıdır: zamanaşımı *“satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça”* iki yıldır — yani Kanun, satıcının daha uzun bir süre üstlenebileceğini kendisi kabul eder. Sürelerin ne ölçüde kısaltılabileceği ise ayrı bir tartışmadır ve somut sözleşmeye göre değişir. Kurumsal alımda pratik tavsiye şudur: **süreyi sözleşmede yazın.** Kendi mal kabul akışınız sekiz güne sığmıyorsa — çok lokasyonlu sevkiyat, laboratuvar muayenesi ya da montaj sonrası test gerektiren kalemler gibi — bunu teklif aşamasında konuşup yazılı hâle getirmek, sonradan tartışmaktan çok daha kolaydır. Böyle bir hükmün geçerliliği ve sınırları somut sözleşmeye göre değişir; hukuk biriminizin görüşünü alın. ## AKSCO teklifinde bu nasıl yazılır? Biz tedarikçi tarafındayız ve bu sürelerin karşı tarafında duruyoruz. Yine de kısa ihbar sürelerinin kimseye faydası yok: geç fark edilen bir ayıp, tedarikçi için de kaybedilmiş bir müşteri demek. Bu yüzden tekliflerimizde şunları açık yazıyoruz: - **Garanti süresi ve kapsamı** kalem bazında — kaç yıl, hangi arıza tipleri, yerinde servis var mı. - **Uygunluk belgeleri** (CE / uygunluk beyanı, MSDS, garanti evrakı) teklifle birlikte; bir belge temin edilemiyorsa teklif vermeden önce yazılı bildiririz. - **Termin ve stok durumu** (stoktan / üretimden / ithalattan) kalem bazında — çünkü teslim tarihi, ihbar süresinin de başlangıcıdır. - **Mal kabulde eksik veya hasar** tespit edilirse muhatap tektir: talebi alan kişi, teslimata kadar sürecin sahibidir. ## Kapsam ve sınırlar Bu sayfa mevzuat metnini aktarır; **hukuki görüş değildir**. Bağlayıcı olan kanun ve tebliğ metninin kendisidir; somut bir uyuşmazlıkta kurumunuzun hukuk birimine veya bir avukata danışın. Bu sayfa **tacirler arasındaki mal satışını** anlatır. Tüketici işlemleri (6502 sayılı Kanun rejimi), eser ve hizmet sözleşmeleri, kamu alımlarında 4735 sayılı Kanun’a tabi muayene ve kabul işlemleri, uluslararası satışlarda uygulanabilecek CISG hükümleri ve ithalat/gümrük süreçleri kapsam dışıdır. Tarafların tacir olup olmadığı, alımın ticari amaç taşıyıp taşımadığı ve sözleşmedeki özel hükümler somut olayda sonucu değiştirebilir. ## Sık Sorulan Sorular Şirketler tüketici hakkından yararlanabilir mi? Ticari veya mesleki amaçla yapılan alımlarda kural olarak hayır. 6502 sayılı Kanun md. 3/1-(k) tüketiciyi “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi” olarak tanımlar. Belirleyici olan alıcının şirket olması değil, alımın amacıdır. Kurumsal alımda ayıplı malı kaç gün içinde bildirmek gerekir? Alıcı ve satıcının ikisi de tacirse TTK md. 23/1-(c) uygulanır: ayıp teslim sırasında açıkça belliyse iki gün içinde. Açıkça belli değilse alıcı, teslimden sonra sekiz gün içinde malı incelemek veya incelettirmek ve ayıp çıkarsa aynı süre içinde ihbar etmek zorundadır. Gizli ayıplarda ise sonradan anlaşıldığı anda hemen bildirilir (TBK md. 223/2). Taraflardan biri tacir değilse — kamu idaresi, dernek, vakıf gibi — bu özel süreler yerine TBK md. 223’ün genel kuralı işler: satılan “imkân bulunur bulunmaz” gözden geçirilir ve ayıp “uygun bir süre içinde” bildirilir. Süreyi kaçırırsak ne olur? TBK md. 223/2: gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal eden alıcı, satılanı kabul etmiş sayılır. Gizli ayıp sonradan anlaşılıp hemen bildirilmezse, satılan o ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Üreticinin verdiği 2 yıllık garanti şirket alımında da geçerli mi? Evet, ama sözleşmesel bir taahhüt olarak. TBK md. 231 zamanaşımını “satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça” iki yıl olarak belirler; satıcı daha uzun süre üstlenebilir. Değişen şey, garantinin 6502 sayılı Kanun’un tüketici lehine getirdiği asgari kurallara değil, garanti belgesinin kendi metnine tabi olmasıdır. Bu yüzden kapsamın teklif aşamasında yazılı netleşmesi gerekir. Ayıp sorumluluğunda zamanaşımı kaç yıl? TBK md. 231: satıcı daha uzun bir süre üstlenmemişse, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl. Satıcı malı ayıplı devretmekte ağır kusurluysa bu iki yıllık süreden yararlanamaz. İhbarı telefonla yapmak yeterli mi? TTK md. 23, ayıp ihbarı için ayrı bir şekil şartı öngörmez. Ancak TTK md. 18/3, tacirler arasında “diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin” ihbar ve ihtarların noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak KEP sistemiyle yapılmasını arar — ihbarınız bir dönme ya da bedel indirimi talebiyle birlikte yapılıyorsa bu kanallar tercih edilmelidir. Her hâlükârda ihbarın yapıldığını ve tarihini ispat yükü alıcıdadır; ihbarda hangi kalemde ne tür bir ayıp bulunduğu açıkça yazılmalıdır. Sipariş eksik geldiğinde ne yapılmalı? Gelen kısmı çekince ileri sürmeden teslim almayın. Alıcı ve satıcının ikisi de tacirse TTK md. 23/1-(a) uygulanır: satışın kısım kısım yerine getirilmesi mümkünse ya da bu şart bulunmasa bile alıcı “çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse”, sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir. Aynı bent istisnayı da düzenler: teslim edilmeyen kısım yüzünden sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi veya izlenen amaca ulaşılması imkânı ortadan kalkıyor ya da zayıflıyorsa veya kalan kısmın tam ya da gereği gibi yerine getirilemeyeceği anlaşılıyorsa alıcı sözleşmeyi feshedebilir. Çekince, irsaliyeye düşülen bir şerh ya da aynı gün gönderilen tarihli bir e-posta kadar basit olabilir. Mal kabul tutanağında ne yazmalı? En kritik alan teslim tarihi ve saatidir — ayıp ihbarı süreleri bu tarihten işler. Bunun yanında sipariş ve irsaliye numarası, kutular açılmadan yapılan teslim anı kontrolü (koli sayısı, dış ambalaj hasarı), kalem bazında sipariş / teslim / kabul / red miktarları, uygunsuzluk açıklaması ve kabul kararı (tam kabul, çekinceli kısmi kabul, red) bulunmalıdır. “Ürünler sorunlu” gibi genel ifadeler yerine hangi kalemde ne tür bir uygunsuzluk olduğu yazılmalıdır. Bu sayfadan ücretsiz Word şablonunu indirebilirsiniz. Mal kabul tutanağı imzalarsak hakkımızı kaybeder miyiz? Mal kabul tutanağı, teslimin gerçekleştiğini gösterir; gizli ayıplar bakımından hakları kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak teslim sırasında açıkça belli olan bir ayıba rağmen çekincesiz imzalanan tutanak, TBK md. 222 çerçevesinde “alıcının bildiği ayıp” tartışmasını doğurabilir. Görünür hasar varsa irsaliyeye teslim anında şerh düşmek bu tartışmayı azaltır. Somut bir uyuşmazlıkta sonuç sözleşmeye ve olayın koşullarına göre değişir. ## Kaynaklar 1. [6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (RG 14 Şubat 2011, sayı 27846) — md. 23](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6102&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) 2. [6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (RG 4 Şubat 2011, sayı 27836) — md. 222, 223, 231](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6098&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) 3. [6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (RG 28 Kasım 2013, sayı 28835) — md. 3](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6502&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği [yayın ilkelerimizde](https://aksco.com.tr/yayin-ilkeleri/) yazılı. Bir hata gördüyseniz [info@aksco.com.tr](mailto:info@aksco.com.tr) adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir. ## İlgili rehberler ### Kurumsal Satın Alma Süreci Talepten faturaya kadar adım adım akış ve mal kabul. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/bilgi-merkezi/kurumsal-satin-alma-sureci/) ### Tedarikçi Değerlendirme Skor Kartı Tedarikçiyi ölçülebilir kriterlerle puanlayın. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/araclar/tedarikci-degerlendirme-skor-karti/) ### Bilgisayar ve Teknoloji Ürünleri Kurumsal donanım tedariki, garanti ve servis koşulları. [Devamını okuyun](https://aksco.com.tr/urunler/bilgisayar-ve-teknoloji/) ## İhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun. Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde çoğu teklif aynı iş günü çıkar. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz. [Teklif Talebi Oluştur](https://aksco.com.tr/teklif-al/)[WhatsApp’tan Yazın](https://wa.me/905343356922) --- AKSCO Ticaret ve Tedarik — https://aksco.com.tr AKSCO Ticaret ve Tedarik · Esentepe Mah. Talat Paşa Cad. No:5 İç Kapı No:1, Şişli/İstanbul Türkiye'nin 81 ili ve uluslararası sevkiyat info@aksco.com.tr · 0534 335 69 22