Pazartesi – Cuma, 09.00 – 18.00 WhatsApp 7/24

Yangın Söndürücü Sayısı Hesaplama

Kapalı alan ve tehlike sınıfından asgari taşınabilir yangın söndürücü adedine. Yönetmelik madde 99 kuralları, bakım takvimi ve satın alma kontrol listesiyle.

İşyeri yangın söndürücü sayısı hesaplama

Kapalı alan ve tehlike sınıfından asgari taşınabilir söndürücü adedine.

Mevzuat adedi bu alan üzerinden tanımlar; kat bazında hesaplanır

Md. 99/2 alan başına adedi tehlike sınıfına göre belirler; sınıfların tanımı md. 19’da, kullanım örnekleri Ek-1’dedir

Alan kuralı kat bazında uygulanır; her kata en az 1 cihaz konumlandırılır

Madde 99’da ayrı bir hüküm yok; ayrı girişli/ayrı kilitli bölümlerde erişim için planlama önerimiz: her birine ayrıca 1 adet

Madde 99/3: bu alanlarda ayrıca tekerlekli (arabalı) cihaz zorunludur

Bilmiyorsanız boş bırakın

Bilmiyorsanız boş bırakın

Sonuç

—Asgari taşınabilir cihaz
—Tekerlekli (arabalı) cihaz
—Belirleyici kural
—Tahmini ilk yatırım
—Yıllık bakım adedi

Hesaplama tamamen tarayıcınızda çalışır; girdiğiniz veriler sunucularımıza gönderilmez. Yalnızca “Bu listeyi teklife çevir” düğmesine basarsanız girdileriniz ve sonuç, teklif formuna taşınmak üzere tarayıcınızın oturum belleğine geçici olarak yazılır.

Çözülmüş örnek

Varsayılan senaryoda — Yapı inşaat alanı (m²): 2000 · Tehlike sınıfı: Orta tehlike — bürolar, okullar, konutlar, oteller, lokantalar, Ek-1/B’de sayılan atölye ve fabrikalar · Kat sayısı: 2 — hesaplayıcının verdiği sonuçlar şunlar. Ana çıktı: 8 adet 6 kg (asgari taşınabilir cihaz). Sonuç, JavaScript çalıştırmadan da okunabilsin diye buraya da yazıldı: çıktı alındığında, betikler kapalıyken ya da bir arama motoru tarafından.

Çözülmüş örnek — girdiler
GirdiDeğer
Yapı inşaat alanı (m²)2000
Tehlike sınıfıOrta tehlike — bürolar, okullar, konutlar, oteller, lokantalar, Ek-1/B’de sayılan atölye ve fabrikalar
Kat sayısı2
Bağımsız bölüm sayısı0
Otopark / depo / tesisat dairesi sayısı0
Tekerlekli (arabalı) cihaz birim fiyatı (TL)0
6 kg cihaz birim fiyatı (TL)0
Çözülmüş örnek — sonuçlar
SonuçDeğer
Asgari taşınabilir cihaz8 adet 6 kg
Tekerlekli (arabalı) cihazGerekmiyor
Belirleyici kuralAlan kuralı — kat başına her 250 m² için 1 adet
Yıllık bakım adedi8 adet/yıl

Yukarıdaki alanlardan herhangi birini değiştirdiğinizde hesap yenilenir; bu tablo yalnızca varsayılan durumu gösterir.

Kısa cevap

İşyerinde kaç adet yangın söndürücü bulunmalı?

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in 99. maddesi adedi alana göre belirler: düşük tehlike sınıfında her 500 m², orta ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için 1 adet 6 kg kuru kimyevi tozlu (veya eşdeğeri gazlı) cihaz. Buna iki şart daha eklenir: söndürücüye ulaşma mesafesi en fazla 25 metre olmalı (madde 99/4) ve otopark, depo, tesisat dairesi gibi yerlerde ayrıca tekerlekli (arabalı) cihaz bulundurulmalıdır (madde 99/3). Uygulamada ayrıca her kata en az bir cihaz konumlandırılır; bu, madde 99’da yazılı bir hüküm değil, 25 metre kuralının katlar arasında pratikte karşılanma biçimidir.

Yönetmelik ne diyor?

Türkiye’de taşınabilir yangın söndürücülerin sayısı, yerleşimi ve bakımı Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. Konumuzu ilgilendiren madde 99’dur; adet, cihaz büyüklüğü ve ulaşma mesafesi burada geçer.

Yönetmelik cihazın tipini de belirtir: 6 kg kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri gazlı söndürme cihazı. Yani “tüp koyduk” demek yetmez; kapasite ve tip de kayıt altındadır. Madde 99/3 ise ayrı bir zorunluluk getirir: otoparklarda, depolarda, tesisat dairelerinde ve benzeri yerlerde ayrıca tekerlekli (arabalı) tip söndürme cihazı bulundurulur.

Kalite belgesi de tipe göre değişir: taşınabilir cihazlarda TS 862-EN 3, tekerlekli (arabalı) cihazlarda TS EN 1866 kalite belgesi aranır (madde 99/6). Teklifte hangi standardın istendiğini yazmak, yanlış cihaz gelmesini baştan keser.

Adet hesabı yapı alanına göredir, çalışan sayısına göre değil. 20 kişilik 3.000 m² bir depo ile 200 kişilik 600 m² bir ofisin söndürücü ihtiyacı taban tabana zıttır.

Alan kuralı, kat kuralı, mesafe kuralı

Üç kural aynı anda geçerlidir ve en fazla cihaz gerektiren kural belirleyicidir. Yukarıdaki hesaplayıcı ilk ikisini otomatik uygular; üçüncüsü yerleşim planı üzerinden kontrol edilir.

Üç kural yan yana
KuralNe derNe zaman belirleyici olur
Alan kuralıDüşük tehlikede her 500 m², orta/yüksek tehlikede her 250 m² için 1 adet 6 kgGeniş, tek katlı, açık planlı alanlarda
Kat asgarisi (uygulama)Her kata en az 1 adetÇok katlı ama katları küçük binalarda (ör. 5 katlı, kat başı 120 m² ofis). Madde 99’da yazılı bir hüküm değildir; 25 m kuralının katlar arasında karşılanma biçimidir
Mesafe kuralı (25 m)Yerleşim alanı içindeki her noktadan cihaza ulaşma mesafesi en fazla 25 mUzun koridorlu, dar-uzun veya bölmeli yerleşimlerde
Bağımsız bölümBirbirinden bağımsız kullanılan her alan için ayrıca cihaz — madde 99’da yazılı bir hüküm değildir; kilitli ya da ayrı girişli alanda cihaza erişimi güvenceye almak için planlama önerimizdirAyrı girişli dükkân, ofis bloğu, müstakil atölyelerde
Otopark / depo / tesisat dairesiTaşınabilir cihazlara EK OLARAK tekerlekli (arabalı) tip cihaz (madde 99/3)Otopark, depo, tesisat dairesi ve benzeri yerlerde her zaman

Montaj yüksekliği için yönetmelik ASGARİ değil AZAMİ sınır koyar: madde 99/5’e göre 4 kg’dan ağır ve 12 kg’dan hafif cihazların zeminden olan yüksekliği yaklaşık 90 cm’yi aşmayacak şekilde montaj yapılır. Cihaz görülebilir ve kolay erişilebilir olmalı; kaçış yolları üzerine konumlandırmak hem mesafe kuralını hem tahliye mantığını aynı anda karşılar.

Tehlike sınıfı nasıl belirlenir?

Sınıfı Yönetmeliğin 19 uncu maddesi ve Ek-1 belirler: binanın özelliklerine ve binada yürütülen işin niteliğine bağlıdır (md. 19/1). Md. 19/2 bu sınıflamayı söndürme sistemlerinin ve kompartımanların tasarımı için verir; md. 99/2 de söndürücü adedini aynı sınıf adlarıyla belirler. Bürolar, okullar, konutlar, oteller, hastaneler ve lokantalar Ek-1/B’de Orta Tehlike-1’dedir; düşük tehlike (Ek-1/A) yalnız düşük yangın yüküne sahip, yangına en az 30 dakika dayanıklı ve 126 m²’den büyük bölümü olmayan mekânlar içindir — büro ve okulların ancak Ek-1/B ve 1/C kapsamına girmeyen “belirli alanları”. Yani sıradan bir ofis katında söndürücü adedi 250 m² üzerinden hesaplanır. Tereddütte üst sınıfı seçmenizi öneririz: eksik cihaz riski fazla cihaz maliyetinden ağırdır.

Ek-1’den örnekler — tehlike sınıfı eşlemesi
Sınıf (Ek-1)Yönetmelikteki örneklerAlan başına (md. 99/2)
Düşük tehlike (1/A)126 m²’yi aşmayan, en az 30 dk dayanıklı, düşük yangın yüklü bölümler: okul ve büroların belirli alanları, hapishaneler500 m²’de 1 adet
Orta Tehlike-1 (1/B)Hastaneler, oteller, konutlar, lokantalar, kütüphaneler (kitap depoları hariç), okullar, bürolar, bilgisayar/veri işleme ofisleri, çimento işleri, mezbahalar250 m²’de 1 adet
Orta Tehlike-2 (1/B)Otoparklar, çamaşırhaneler, müzeler, fizik laboratuvarları, otomotiv tamirhaneleri, fırınlar250 m²’de 1 adet
Orta Tehlike-3 (1/B)Büyük mağazalar, alışveriş merkezleri, matbaalar, tesisat odaları, mobilya ve ahşap işleri fabrikaları, kumaş ve giysi fabrikaları250 m²’de 1 adet
Orta Tehlike-4 (1/B)Boyahaneler, sinemalar, tiyatrolar, sergi salonları, alkol damıtma250 m²’de 1 adet
Yüksek tehlike (1/C)Boya, vernik ve reçine imalatı, plastik köpük ve sünger imalathaneleri, katran damıtma, talaş fabrikaları, havai fişek fabrikaları250 m²’de 1 adet

Ek-1/B notu: Orta Tehlike-1 ve -2 alanlarında boyama işlemi ve benzeri yüksek yangın yüklü bölümler varsa alan Orta Tehlike-3 sayılır. Yüksek tehlikeli yerlerde sabit söndürme sistemi, algılama ve söndürücü tipi (köpük, CO₂) ayrıca değerlendirilmelidir; bu araç yalnızca taşınabilir cihaz asgarisini verir.

Bakım ve dolum periyotları

Söndürücü almak işin yarısı; kaydını tutmak diğer yarısı. Denetimde sorulan şey cihazın varlığı değil, bakım kaydının güncelliğidir. Cihaz cihaz tarih tutmak isterseniz aşağıdaki takip çizelgesi (Excel) sonraki yıllık kontrol ve yenileme tarihlerini sizin yazdığınız son tarihlerden hesaplar.

Periyodik kontrol takvimi
PeriyotYapılan işDayanak
Yılda birStandartlarda belirtilen hususlar doğrultusunda yerinde genel kontrolBYKHY md. 99/7
Dördüncü yılın sonundaSöndürme maddesinin yenilenmesi ve hidrostatik testBYKHY md. 99/7
Kontrol ve bakımın ayrıntısıPeriyodik kontrol ve bakım TS ISO 11602-2’ye göre yapılırBYKHY md. 99/7
Ara göz kontrolüYönetmelik bir sıklık yazmaz; sıklığı standardınızdan ya da bakım talimatınızdan alın—

Madde 99/7 bakımı yapan üreticide ya da servis firmasında dolum ve servis yeterlilik belgesi arar; servis veren firma istendiğinde belgesini müşterisine göstermek zorundadır. Belge numarasını teklifte ve faturada isteyin.

Satın alma tarafı için pratik sonuç: söndürücü tek seferlik bir alım değil, yıllık kontrol + dördüncü yılın sonunda yenileme içeren bir hizmet kalemidir. Teklif alırken cihaz fiyatı ile bakım sözleşmesini ayrı satır isteyin.

Cihazları tek tek izleyen ücretsiz Excel çizelgesi

Hesaplayıcı gereken asgari adedi verir; hangi cihazın yıllık genel kontrolünün ya da dördüncü yıl yenileme ve hidrostatik testinin ne zaman geldiğini izlemez. Excel çizelgesi cihaz başına son tarihleri alır, sonraki tarihleri ve kalan günü hesaplar, yapılan işlemleri kayda geçirir. A4 basılır; kayıt istemez.

Dosya bir takip aracıdır; servis, dolum ya da bakım hizmeti değildir ve bir kontrol sıklığı önermez. Md. 99/7’deki “yılda bir kez” ve “dördüncü yılın sonunda” hükümlerini son yıllık kontrolden 12 ay, son dolum ya da hidrostatik testten 48 ay olarak uygular; yönetmelik “dördüncü yılın” başlangıcını açıkça yazmaz, bu yüzden son dolum / hidrostatik test tarihi esas alınır — servis etiketindeki tarihle karşılaştırın. “ÖRNEK —” satırları örnektir: silip kendi cihazlarınızı girin.

Excel çizelgesinin hesaplayıcıdan farkı
KonuHesaplayıcı (bu sayfa)Excel çizelgesi
Sorduğu şeyKaç cihaz gerekir?Hangi cihazın tarihi geldi?
GirdiAlan, tehlike sınıfı, kat, bölüm sayısıCihaz başına son yıllık genel kontrol ve son dolum / hidrostatik test tarihi
SonuçAsgari adet, tekerlekli cihaz, belirleyici kural, yıllık bakım adediSonraki genel kontrol, sonraki yenileme + hidrostatik test, kalan gün, Durum
KayıtYokKontrol kaydı: tarih, cihaz, işlem, yapan, sonuç

Çizelge adedin yeterli olup olmadığını denetlemez; adet için yukarıdaki hesaplayıcıyı kullanın. Hesaplayıcı da cihaz tarihi tutmaz.

Satın alırken neye bakılır?

  • TS EN 3 uygunluğu ve CE işareti — cihaz gövdesinde okunur olmalı
  • Kapasite ve tip: 6 kg KKT mi, 12 kg mı, CO₂ mü — yönetmelik alanı 6 kg üzerinden tanımlar
  • Üretim yılı ve son dolum tarihi: cihaz etiketinde yazılı olsun — dördüncü yıl yenilemesini izlemek için gerekir
  • Askı aparatı ve kullanım etiketi Türkçe olmalı
  • Servis firmasının dolum ve servis yeterlilik belgesi — numarası teklifte yazılı olsun (madde 99/7)
  • Montaj: 4 kg’dan ağır, 12 kg’dan hafif cihazlarda zeminden yükseklik yaklaşık 90 cm’yi aşmamalı (madde 99/5)
  • Toplu alımda: aynı marka-model tercih edin — bakım ve yedek parça tek kalemden yürür

AKSCO tarafında bu kalem tek başına gitmez: yangın söndürücüyle birlikte yangın dolabı, duman dedektörü, acil çıkış armatürü, yangın battaniyesi ve İSG levhalarını aynı teklifte toplarız. Talebinizde “şu kadar m², şu tehlike sınıfı” yazmanız yeterli; adet hesabını biz yaparız.

Sık Sorulan Sorular

Yangın söndürücü sayısı neye göre hesaplanır?

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik madde 99’a göre yapı inşaat alanına ve tehlike sınıfına göre: düşük tehlikede her 500 m², orta ve yüksek tehlikede her 250 m² için 1 adet 6 kg cihaz. Ayrıca cihaza ulaşma mesafesi 25 metreyi geçemez (madde 99/4) ve otopark, depo, tesisat dairesi gibi yerlerde ayrıca tekerlekli (arabalı) cihaz bulundurulur (madde 99/3).

250 m²’lik bir atölyede kaç yangın tüpü olmalı?

Ek-1/B otomotiv tamirhaneleri ile dikim ve dokuma atölyelerini orta tehlike sınıfına koyar; 250 m² için alan kuralı 1 adet 6 kg cihaz verir. Tek katlıysa ve her noktadan cihaza 25 metreden kısa mesafede ulaşılabiliyorsa bu asgariyi karşılar. Pratikte giriş ve elektrik panosu yakınına olmak üzere 2 adet konumlandırılabilir. Atölyeye bağlı bir depo varsa oraya ayrıca tekerlekli cihaz gerekir.

Ofis düşük tehlike sınıfında mı?

Hayır, genel kural olarak değil. Yönetmeliğin Ek-1/B tablosu bürolar, okullar, konutlar, oteller ve lokantaları Orta Tehlike-1 sayar; bu yüzden ofiste her 250 m² için 1 adet 6 kg cihaz gerekir. Ek-1/A düşük tehlikeyi yalnız düşük yangın yüklü, yangına en az 30 dakika dayanıklı ve 126 m²’den büyük bölümü olmayan mekânlar için tanır (büroların Ek-1/B ve 1/C kapsamına girmeyen “belirli alanları”).

Yangın tüpü kaç yılda bir doldurulur?

Yönetmelik md. 99/7’ye göre dördüncü yılın sonunda içindeki söndürme maddesi yenilenir ve hidrostatik test yapılır; ayrıca yılda bir kez yerinde genel kontrol yapılır. Periyodik kontrol ve bakım TS ISO 11602-2’ye göre yürür. Bakımı yapan firmada dolum ve servis yeterlilik belgesi aranır. Cihaz kullanıldıysa periyot beklenmeden doldurtun.

Ara göz kontrolünü kendimiz yapabilir miyiz?

Yönetmelik ara göz kontrolü için bir sıklık yazmaz; işletmenin cihazın yerinde, erişilebilir, mühürlü ve göstergesinin okunur olduğuna bakıp kayda geçirmesi bakımın yerine geçmez ama sorunları erken gösterir. Md. 99/7 bakımı yapan üreticide ya da servis firmasında dolum ve servis yeterlilik belgesi arar; yıllık genel kontrolü ve dördüncü yıldaki yenilemeyi bu belgeye sahip firmaya yaptırmak yerinde olur.

6 kg yerine daha küçük cihaz kullanılabilir mi?

Yönetmelik alan başına adedi 6 kg cihaz üzerinden tanımlar. Daha küçük cihazlar ek olarak konumlandırılabilir ama asgari hesabı karşılamaz. Otopark, depo ve tesisat dairelerinde ise taşınabilir cihazlara ek olarak tekerlekli (arabalı) tip cihaz bulundurulması zorunludur.

Yangın söndürücü eksikliğinin yaptırımı nedir?

İşyeri denetimlerinde eksik veya bakımsız söndürücü, İSG mevzuatı kapsamında idari para cezasına ve iş durdurmaya kadar giden yaptırımlara konu olabilir. Ayrıca yangın halinde sigorta tazminatının eksik ödenmesi riski doğar.

Kaynaklar

  1. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik — Madde 99 (taşınabilir söndürme cihazları)
  2. TS ISO 11602-2 — Taşınabilir söndürücülerin muayene ve bakımı

Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği yayın ilkelerimizde yazılı. Bir hata gördüyseniz info@aksco.com.tr adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir.

İhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun.

Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde teklifi aynı iş günü çıkarmayı hedefleriz. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz.