Havalandırma, Klima ve Filtre

Kapsam: Bu kategoride malzeme tedariki yapıyoruz — filtre değişimi, kanal temizliği, montaj ve devreye alma işçiliği bu kapsamın dışındadır. İstanbul içi işlerde filtre değişimi ve montaj talep üzerine ayrı bir kalem olarak organize edilip teklifte gösterilebilir. Bunun ötesinde — Türkiye’nin 81 ilinde ve yurt dışı sevkiyatlarda — taahhüdümüz malzemenin teklifte yazılı teslim noktasına tesliminde biter.

Bu grupta işinize yarayacak hesaplayıcılar

Filtrede satın alma bedeli toplam maliyetin küçük kısmıdır: asıl gider basınç kaybının elektrik faturasına yansımasıdır.

• Filtre Değişimi ve Enerji Maliyeti
• Ofis Havalandırma Debisi

Hepsi ücretsiz, üyelik istemez ve sonucu tek tıkla teklif formuna taşır. Tam liste ücretsiz araçlar sayfasında.

Bu kategoride tedarik ettiklerimiz

• Torba filtre, kaset filtre ve mini pileli filtre (ISO 16890)
• HEPA ve aktif karbon filtre, ön filtre kaseti
• Klima santrali yedek parçası: kayış, kasnak, rulman, damper motoru
• Hava kanalı, flex kanal, kanal bağlantı ve conta malzemesi
• Menfez, difüzör, panjur ve dış hava menfezi
• Aksiyal ve radyal fan, çatı tipi aspiratör, kanal tipi fan
• Split, VRF ve kaset tipi klima; ısı pompası
• Nem alma cihazı, hava perdesi ve elektrikli ısıtıcı
• Isı geri kazanım cihazı ve eşanjör
• Termostat, oda kontrol paneli, sensör ve otomasyon elemanı
• Bakır boru, izolasyon, drenaj hattı ve montaj sarfı
• Kanal temizlik kimyasalı, dezenfektan ve bakım seti
• Soğutucu akışkan, manometre ve servis ekipmanı
• Kanal yalıtımı, taş yünü ve elastomerik kauçuk levha

EN 779 geri çekildi: filtre sınıfları değişti

Havalandırma filtresi alan hemen herkes hâlâ “F7 filtre” diye sipariş veriyor. Oysa EN 779:2012, 30 Haziran 2018 itibarıyla geri çekildi; 1 Temmuz 2018’den beri genel havalandırma filtrelerinde tek geçerli sınıflandırma ISO 16890’dır. Yeni sistem, filtreyi laboratuvar tozuna göre değil, gerçek atmosferik partikül fraksiyonlarına göre sınıflandırır.

“%50 kuralı”: filtre bir gruba girebilmek için o partikül fraksiyonunda en az %50 verim sağlamalıdır; sağlamazsa bir alt gruba düşer. Sınıf değeri en yakın 5’in katına aşağı yuvarlanır — ePM1 %87 ölçülen bir filtre “ISO ePM1 85%” olarak raporlanır.

Sık yapılan yorum hatası: “ePM1 %85, havadaki PM1 partiküllerinin %85’ini tutar.” Değil. Bu, standartlaştırılmış kentsel ve kırsal partikül dağılımına göre ağırlıklandırılmış bir verimdir; tek bir partikül boyutundaki verim değildir.

Eski F ve M sınıfları ne oldu

Kritik nokta: EN 779 ile ISO 16890 arasında birebir çevrim mümkün değildir. Eurovent 4/23 bunu açıkça yazar: iki sistemin sınıfları herhangi bir hesap yöntemiyle doğrudan karşılaştırılamaz veya dönüştürülemez. Yayımlanan tablo, Avrupa pazarının büyük bölümünü temsil eden üreticilerin 91 gerçek filtresinin test verisinden çıkarılmış gösterge aralıklarıdır — resmî bir dönüşüm tablosu değildir.

Eurovent’in tablosunda G3 ve G4 satırları YOKTUR; web’de “Eurovent tablosu” diye dolaşan G sınıflı tablolar yanlış atıflıdır.

Ticari sonucu şudur: bir F7 filtrenin ePM1 verimi %40’a kadar düşebilir — yani ISO ePM1 grubuna hiç giremeyip ISO ePM2,5 olarak sınıflanabilir. Şartnameye “F7 muadili” yazmak bu yüzden risklidir. Doğrusu, istenen ISO sınıfını ve verim yüzdesini yazmak ve bayiden ISO 16890 test raporu istemektir.

HEPA ayrı bir standarttır

H13 ve üzeri sınıflarda her filtreye bireysel sızdırmazlık (scan) testi uygulanır. ISO 16890 kapsamı ePM1 ≤ %99 ile sınırlıdır; HEPA bu kapsamda değildir, ISO 29463 / EN 1822’ye tabidir.

Çok yaygın ve yanlış: “H13 = %99,97 @ 0,3 mikron.” Bu ABD konvansiyonudur. EN 1822 sabit bir boyutta değil, filtrenin MPPS’inde (en çok geçen partikül boyutu, tipik olarak 0,1–0,25 µm) test eder — yani filtrenin en zayıf noktasından. İki değeri eşitlemek teknik olarak hatalıdır.

Filtre ne zaman değişir

Türkiye’de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın havalandırma teknik şartnamesi de ISO Kaba kaset için 200 Pa, torba ve mini pileli filtre için 300 Pa değişim tetiği kullanır.

Yaygın ve pahalı hata: “Filtreyi 450 Pa’da değiştirin.” 450 Pa, EN 779:2012’nin laboratuvar toz yükleme testinin bitiş noktasıdır — işletmede değişim tetiği değildir. 450 Pa’ya kadar çalıştırmak fan enerjisini katlar. İşletme kuralı “temiz + 100 Pa veya 3 × temiz, hangisi küçükse”dir.

Bakım periyodunda Eurovent 6/18, nemlendirmeli santrallerin en fazla 6 ayda bir, nemlendirmesizlerin en fazla 12 ayda bir bakıma alınmasını öngörür. EN 13779 (2017’de geri çekildi; yerine EN 16798-3 geçti) uygulama kılavuzlarında birinci kademe filtreler için 2.000 çalışma saati ya da en fazla 1 yıl, ikinci ve üçüncü kademe için 4.000 saat ya da en fazla 2 yıl kullanılır — hangisi önce gelirse. Bu değerler standardın birebir hükmü değil, uygulama kılavuzu kaynaklıdır.

Filtrenin enerji maliyeti

Filtre seçiminde satın alma fiyatı toplam maliyetin küçük parçasıdır; asıl kalem, filtrenin basınç kaybı yüzünden fanın harcadığı elektriktir. Eurovent 4/21 formülü:

W = (q_V × Δp_ort × t) ÷ (1000 × η) [kWh/yıl]
Eurovent referans koşullarında (q_V = 0,944 m³/s, t = 6.000 saat/yıl, η = 0,50) bu şuna indirgenir: W = 11,33 × Δp_ort.
Örnek: ortalama 150 Pa basınç kaybı → 1.700 kWh/yıl. 100 Pa’lık bir alternatif → 1.133 kWh/yıl; fark 567 kWh/yıl, tek filtre için.

Eurovent Certita’nın FIL programı, ISO 16890 dereceli filtreleri bu yıllık tüketime göre A+ ile E arasında sınıflandırır (1 Ocak 2019’dan beri yürürlükte ve “certify-all” şartı Türkiye pazarı için de geçerlidir). Şartnameye enerji sınıfı yazmak, satın alma fiyatına odaklanmış tekliflerin gerçek maliyetini görünür kılar. Not: eski Eurovent 4/11 sınıflandırması A–E idi, EN 779 sınıflarına bağlıydı ve artık geçerli değildir.

Türkiye’de zorunluluk var mı

Ofisler için asgari filtrasyon zorunluluğu yoktur. İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği yalnızca “yeterli temiz hava bulunması” der; filtre, filtre sınıfı veya filtrasyon oranıyla ilgili hiçbir hüküm içermez.

Sağlık tesislerinde ise hüküm vardır ama muğlaktır: Yataklı Sağlık Tesislerinde Yoğun Bakım Hizmetlerine ilişkin tebliğ, üçüncü ve dördüncü seviye yoğun bakım servislerinde “en az %90 filtrasyon” ve “saatte asgari altı kez dış hava değişimi” ister. Sorun şu: bu %90 hiçbir test standardına bağlanmamıştır — ISO 16890, EN 779 ya da EN 1822 atfı yoktur, hangi partikül boyutunda %90 olduğu belirsizdir. Şartname yazarken bunu net bir ISO sınıfına çevirmek ve müşteriyle yazılı netleştirmek gerekir; aksi hâlde bir ISO Coarse filtre bile “uygun” sayılabilir.

Taze hava debisi tarafında Türk mevzuatı hâlâ TS 3419’u esas alır. Referans olarak EN 16798-1’in ofis değerleri şöyledir: Kategori II bir ofiste yaklaşık 14 l/s kişi başına (≈ 50 m³/h) veya 1,4 l/s·m²; toplam debi hiçbir koşulda 4 l/s·kişi’nin altına inemez.

Bu kategoride sık alınan kalemler

Aşağıda havalandırma, klima ve filtre malzemesi havuzumuzdaki 30 kalemin ilk 16 tanesi, kısa teknik tanımıyla listeleniyor. Teknik tanımlar marka içermez; şartnamenize doğrudan kopyalayabilirsiniz.

• Kaset (panel) filtre — ISO Coarse sınıfı, karton veya galvaniz çerçeve, sentetik filtre ortamı, derinlik 25 mm veya 48 mm, ölçü siparişe göre
• Torba (bag) filtre — ISO ePM10 / ePM2,5 / ePM1 sınıfından biri, cep sayısı ve cep boyu belirtilmiş, galvaniz veya plastik çerçeve, temiz basınç kayb…
• Mini pileli (kompakt) filtre — ISO ePM1 sınıfı, derinlik 292 mm veya 96 mm, plastik veya galvaniz çerçeve, temiz basınç kaybı ve anma debisi etikette
• HEPA filtre — EN 1822’ye göre sınıflandırılmış, sızdırmazlık contası tek parça, tarama (scan) test raporu ile, ölçü ve derinlik siparişe göre
• Aktif karbon filtre — Granül veya kaset tipi, karbon ağırlığı ve temas süresi veri sayfasında, koku ve gaz fazı için, ön filtre ile birlikte kullanılır
• Metal yıkanabilir filtre — Alüminyum kafes, yıkanıp tekrar kullanılabilir, mutfak davlumbazı ve ön filtre uygulaması için, ölçü siparişe göre
• Rulo filtre ortamı — Sentetik elyaf, kalınlık 10–20 mm, genişlik 1 m veya 2 m, metre olarak kesilir
• Filtre çerçevesi ve kızak — Galvaniz sac, kaset veya torba filtre ölçüsüne uygun, conta ve klipsi ile
• Fark basınç göstergesi (manometre) — Ölçüm aralığı 0–250 Pa veya 0–500 Pa, ibreli veya dijital, filtre bankosu üzerine montaj için hortum ve rakor takımıyla
• Spiral hava kanalı — Galvaniz sac, çap 100–500 mm, boy 3 m, et kalınlığı çapa göre
• Flex (esnek) kanal — Alüminyum lamine veya izoleli, çap 100–400 mm, kutuda 10 m
• Kanal bağlantı elemanı — Dirsek, redüksiyon, T parça ve manşon
• Kanal bandı ve conta — Alüminyum folyo bant veya kauçuk conta, genişlik 50 mm veya 75 mm
• Menfez (üfleme/emiş) — Alüminyum veya sac, tek veya çift sıra kanatlı, damperli seçenekli, elektrostatik toz boyalı, ölçü siparişe göre
• Difüzör — Kare veya dairesel, alüminyum, plenum kutulu seçenekli, ölçü siparişe göre
• Dış hava panjuru — Alüminyum, kuş teli ve yağmur damlalıklı, ölçü siparişe göre

Kalemlerin tamamını marka içermeyen, kopyalanabilir teknik özellik metinleriyle görmek isterseniz havalandırma, klima ve filtre malzemesi teknik şartname örneğimizde Word ve Excel olarak indirilebilir; birim fiyat teklif cetveli de aynı kalemlerle hazır gelir.

Havuzun tamamı 30 kalemdir. Bu kategorinin dışındaki kalemleri de görmek isterseniz A’dan Z’ye tedarik listesi bütün havuzu tek sayfada, alfabetik olarak verir. Listede hiç görmediğiniz bir ürünü sorduğunuzda da teknik özelliğiyle birlikte teklife yazarız — ihtiyaç listenizi gönderin.

Sık Sorulan Sorular

Yakın kategoriler: Halı, Zemin Kaplama ve Akustik · Ofis Bitkisi, Saksı ve Peyzaj. Bir talepte birden fazla kategori bulunması olağandır; hepsi tek teklifte fiyatlanır ve tek faturada birleşir. Başlıkların tamamı ürün kategorileri sayfasında, aynı kalemlerin sahaya göre gruplanmış hâli ise sektör sayfalarında.