Destekli Projede Malzeme Alımı: Bütçe, Belge ve Fatura
Ödeneği alan araştırmacının sorduğu sırayla: hangi programda fatura kime kesilir, çok kalemli bir liste tek yerden alınıp tek faturayla verilebilir mi, işin hangi yarısı tedarikçide kalır ve teklif neden evrak sayılmaz.
Destekli bir projenin bütçesiyle malzeme nasıl alınır?
Kısa cevap: parayı siz harcamazsınız, kurumunuz harcar — ve harcama, kurumun olağan satın alma kurallarına değil, desteği veren programın kurallarına göre yapılır. TÜBİTAK destekli projelerde tutar üniversitenin ya da kurumun açtığı özel hesaba aktarılır ve buradan yapılan alımlar TÜBİTAK’ın kendi Ar-Ge alım kurallarına tabidir; genel kamu ihale rejimi uygulanmaz.
Uygulamada projeyi zorlayan şey bu çerçeve değil, üç sıradan ayrıntıdır: bütçe satırının KDV’li mi KDV’siz mi yazıldığı, faturanın üzerinde ne yazması gerektiği ve faturanın kuruma hangi güne kadar ulaşması gerektiği. Üçü de teslimattan önce netleştirilmezse bütçesi olan bir proje ödemesiz kalır.
Bu iş uygulamada çoğu zaman tek kişinin üzerinde kalır: ödeneği kullanan araştırmacının. Liste kalem kalem farklı satıcılardan toplanırsa her satıcı ayrı bir dosya demektir — ayrı teklif, ayrı irsaliye, ayrı fatura, ayrı kabul. Liste tek tedarikçide toplanabiliyorsa kural aynı kalır, evrak azalır: aynı fiyat araştırması, tek teslim programı, fasıl başına tek fatura. Listeyi tek tedarikçiye vermek kuralı değiştirmez — kurum içinde üretilecek evrak yine kurumda üretilir; değişen tek şey ürünü bulma, fiyatlama ve toplama işinin kimde olduğudur.
Hangi destek programındasınız
Sayfanın geri kalanına geçmeden önce tek bir soruyu netleştirmek gerekiyor, çünkü bundan sonraki her şey buna bağlı: parayı kim harcıyor? Cevap programa göre değişir ve doğrudan şunu belirler — fatura kime kesilecek.
| Program | Parayı fiilen kim harcıyor | Fatura kime kesilir | Alım hangi metne tabi |
|---|---|---|---|
| TÜBİTAK akademik Ar-Ge (üniversite ya da kamu kurumu yürütücü) | Kurumun açtığı özel hesap | Kuruma — tam unvan ve VKN ile | 4734 md. 3/1-(f) istisnası → TÜBİTAK’ın kendi Ar-Ge alım kuralları |
| Üniversite BAP (kurumun kendi bilimsel araştırma projesi) | Üniversitenin bütçesi | Üniversiteye | 9652 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Usul ve Esaslar + üniversitenin kendi yönergesi |
| TÜBİTAK TEYDEB — sanayi destekleri (1501, 1507 gibi) | Firma kendi kasasından; destek harcama sonrası belge karşılığı ödenir | Firmanın kendi unvanına | Programın kendi Uygulama Esasları geçerlidir |
| TÜBİTAK 2209-A / 2209-B — üniversite öğrencisi araştırma projeleri | Öğrencinin kendi banka hesabı (destek avans olarak yatar) | Öğrencinin kendi adına — kurumun VKN’sine değil, kişinin TCKN’sine | Programın çağrı metni ve harcama kuralları — alım kişi adına yapıldığı için kamu ihale rejimi devreye girmez |
| KOSGEB destekleri | İşletme kendi öder; KOSGEB belge karşılığı destekler | İşletmenin kendi adına | KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği + programın Uygulama Esasları |
| Kalkınma ajansı mali destek programları | Yararlanıcı harcar; ajans hak edişle öder | Yararlanıcının adına | Yararlanıcı 4734’e tabiyse o Kanun; tabi değilse ajansların Satın Alma Rehberi |
| AB projeleri (Horizon Europe, Erasmus+) | Yararlanıcı harcar | Yararlanıcı kuruma | Hibe sözleşmesi — yararlanıcının olağan satın alma pratiği; yararlanıcı ihale mevzuatı anlamında “ihale makamı” sayılıyorsa ulusal kamu ihale mevzuatı da işler. Götürü tutarlı eylemlerde satın alma maliyeti ayrıca belgelendirilmez |
Bu tablo kimin ne harcadığını gösterir, hangi eşikte hangi usulün uygulanacağını değil. Teklif sayıları, parasal sınırlar ve avans süreleri her programın kendi çağrı metnindedir, yıldan yıla değişir ve bu sayfada yazmaz. Programınızın adını bize söylemeniz yeterli: faturayı doğru muhataba, doğru ibareyle keseriz.
En sık karıştırılan nokta: “TÜBİTAK projesi” tek bir rejim değildir — en az üç ayrı düzen var. Üniversitede yürüyen akademik projede para kurumun özel hesabındadır ve fatura kuruma kesilir; sanayi destek programında (TEYDEB) para firmanın kendi kasasındadır ve fatura firmaya kesilir; öğrenci programında (2209) para öğrencinin şahsi hesabına avans olarak yatar ve fatura kişiye kesilir. Üçünü aynı sanıp yanlış muhataba kesilen fatura, evrakı baştan geri döndürür.
Bu sayfanın geri kalanı, tablodaki ilk iki satırı — kurumun harcadığı akademik proje ve BAP alımlarını — ayrıntılı anlatır, çünkü evrak yükü en ağır orada. Diğer programlarda tedarikçiden istenen şey aynıdır ve daha kısadır: doğru muhataba kesilmiş fatura, üzerinde proje ibaresi, tarihli ve imzalı teklif, irsaliye.
Hangi kurallar geçerli
TÜBİTAK destekli bir projede alım yaparken üç belge iş görür ve üçü de kamuya açıktır:
| Belge | Ne söylüyor | Künye |
|---|---|---|
| TÜBİTAK Ar-Ge Projeleri İhale Yönetmeliği | Alımların dayanağı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendindeki istisnadır (Madde 1). Kapsam, TÜBİTAK tarafından yürütülen ya da desteklenen Ar-Ge projeleridir (Madde 2). | Resmî Gazete 23.07.2009 / 27297 |
| Aynı yönetmelik, doğrudan temin | Doğrudan temin Madde 22’dedir. Parasal eşik yönetmeliğin içinde yazmaz: madde “her yıl Bilim Kurulunca tespit edilecek eşik değerler” der. Yani eşik yıllık bir karardır. | Aynı yönetmelik, Madde 22 |
| TÜBİTAK kaynaklarının aktarılmasına ilişkin Esas ve Usuller | Aktarılan tutar kurumun açtığı özel hesaba yatar (md. 5) ve bu hesaptan yapılan alımlar TÜBİTAK’ın kendi Ar-Ge Projelerine Ait İhale Esaslarına göre yürür (md. 7); limitleri de o metin belirler. | TÜBİTAK Esas ve Usulleri (kurumun kendi yayımı) |
Pratik sonuç: internetteki “kamu alımı” anlatılarının çoğu bu projelere uymaz. 4734’ün doğrudan temin limitini, ihale usullerini ve süreçlerini anlatan içerik burada yanlış yönlendirir. Eşik değeri için kurumunuzun proje ofisine ya da TÜBİTAK’a sorun — internette bulduğunuz bir rakama güvenmeyin, çünkü o rakam yıllık olarak değişir.
Üniversitenin kendi bilimsel araştırma projeleri (BAP) bu çerçevenin dışındadır ve kendi metnine tabidir: yükseköğretim kurumlarının 4734 sayılı Kanun’un 3/(f) bendi kapsamındaki Ar-Ge alımları 20 Mart 2025 tarihli ve 9652 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Usul ve Esaslar’la (Resmî Gazete 21.03.2025, sayı 32848) düzenlenir; üniversitelerin BAP yönergeleri bu metnin altında çalışır. Belge sırası ve mantık büyük ölçüde aynıdır, sayılar değildir. Vakıf üniversiteleri ve özel kuruluşlar için aktarım ve harcama esasları ayrı bir metinle düzenlenir; kurumunuzun proje ofisi hangi metne tabi olduğunuzu söyleyebilir. Bu sayfa, alımı yapan tarafın tedarikçiden ne istemesi gerektiğine odaklanır; harcama belgesi düzeni ve onay akışı kurumun mali biriminin işidir.
Alım dosyası: hangi belge, hangi sırayla
Destekli projede alımı zorlaştıran şey çoğu zaman mevzuatın kendisi değil, her alımın arkasında biriken dosyadır. Aşağıdaki sıra, üniversitelerin kendi proje ve BAP satın alma kılavuzlarında tekrar eden kalıptır. Baştan söyleyelim: belge adları, adımların sırası ve özellikle sayılar kurumdan kuruma ve yıldan yıla değişir — aşağısı bir şablondur, kendi kurumunuzun kılavuzunun yerine geçmez.
| Sıra | Belge / adım | Kim üretir | Tedarikçiden gereken |
|---|---|---|---|
| 1 | Malzeme talep formu ve teknik şartname | Proje yürütücüsü | — |
| 2 | Ödenek / bütçe satırı kontrolü | Proje birimi | — |
| 3 | Piyasa fiyat araştırması (kurumun istediği sayıda yazılı teklif) | Yürütücü / komisyon | Tarihli, geçerlilik süresi yazılı teklif |
| 4 | Gerekiyorsa tek kaynaktan temin gerekçe formu | Yürütücü | Gerekçeyi belgeleyen yazı |
| 5 | Onay / harcama talimatı | Kurum | — |
| 6 | Sipariş | Kurum ya da proje ofisi | Teklifin geçerlilik süresi içinde teyit |
| 7 | Teslim | Tedarikçi | İrsaliye |
| 8 | Muayene ve kabul tutanağı ve fatura (sırası kuruma göre değişir) | Komisyon / tedarikçi | Kurum unvanı + proje ibaresi |
| 9 | Taşınır işlem fişi (dayanıklı taşınır ve sarf kaydı) | Taşınır kayıt yetkilisi | — |
| 10 | Ödeme evrakının tamamlanması (kimi kurumda vergi borcu yoktur belgesi dahil) | Mali birim | İstenirse borcu yoktur belgesi |
| 11 | Ödeme | Kurumun mali birimi | — |
Bu tablodaki sayılar bilerek boş bırakıldı: kaç teklif isteneceği, hangi tutarın üstünde hangi usulün uygulanacağı ve avans sınırları kurumunuzun kendi düzenlemesindedir ve yıllık değişir. İnternette bulduğunuz bir rakama göre değil, proje ofisinizin yazılı cevabına göre ilerleyin.
Tedarikçiden çıkan asıl belgeler üçtür: teklif, irsaliye, fatura. Yanlarında iki teyit vardır — siparişte geçerlilik, kabulde şartnameye uygunluk. Dosyanın geri kalanı kurum içinde üretilir. Liste tek tedarikçide toplandığında bu belgeler tek teklif, tek teslim programı ve fasıl başına tek faturaya iner.
Sıralamanın en çok atlanan yeri muayene-kabul ile fatura arasıdır ve bu sıra kurumdan kuruma ters yönde değişir: incelediğimiz üniversite kılavuzlarında kimi fatura kesimini kabulden önce onaylıyor, kimi muayene tutanağını faturayla aynı güne bağlıyor, kimi de faturayı kabulden sonraya bırakıyor. Fark, fatura tarihini günlerce oynatır — ve mali birimin son gününü kaçırtan şey çoğu zaman budur. Sırayı proje ofisinizden yazılı öğrenin ve sipariş anında tedarikçiye bildirin.
Bütçe satırı KDV dahil mi, hariç mi
Bu, proje alımlarında en çok para kaybettiren tek sorudur ve cevabı teklif istemeden önce bilinmelidir.
Bir proje bütçesi hazırlanırken kalem fiyatları çoğu zaman internetteki perakende fiyatlardan alınır. Karşılaştığımız ARDEB bütçe formlarında yurt içi alım satırları KDV dahil yazılıydı — yani bütçedeki 10.999 ₺, KDV’siz 9.165,83 ₺ demektir. Tedarikçiden gelen teklif ise kurumsal alışkanlıkla genellikle KDV hariç verilir.
İki tarafın farklı tabanda konuşması, %20 KDV’de bütçeyi olduğundan %20 daha geniş gösterir. Fasıl tavanı sert bir sınırdır: satırlar bütçeyle aynı tabanda karşılaştırılmazsa, onay aşamasında tavanı aşan bir teklifle kalırsınız.
| Nereden bakılıyor | KDV hariç | KDV %20 | KDV dahil |
|---|---|---|---|
| Bütçe satırı (form KDV dahil yazılmışsa) | 9.165,83 ₺ | 1.833,17 ₺ | 10.999,00 ₺ |
| Teklif KDV hariç verilirse, görünen sayı | 10.999,00 ₺ | 2.199,80 ₺ | 13.198,80 ₺ |
| Fark | — | — | 2.199,80 ₺ tavan aşımı |
⚠ Yukarıdaki tablo aritmetik bir örnektir; KDV oranı kaleme göre değişir ve hangi kalemde hangi oranın uygulanacağını mali biriminize doğrulatın. Çözüm basit: teklifi bütçenin tabanında isteyin. Bütçe KDV dahil yazıldıysa teklifi de KDV dahil isteyin, satırlar birebir karşılaştırılabilsin. Kendi formunuzun hangi tabanda olduğunu form dipnotundan ya da proje ofisinden teyit edin — program ve form sürümüne göre değişir.
Destekli proje alımlarında otomatik bir KDV istisnası yoktur. Aktarım esasları KDV’ye dair bir hüküm taşımıyor; yani aksini gösteren özel bir düzenleme bulunmadıkça alım normal KDV’lidir. İstisna iddiası içeren bir bilgiye rastlarsanız kaynağını mali biriminize doğrulatın.
Faturada ne yazmalı
Proje faturası, sıradan bir kurumsal faturadan iki noktada ayrılır ve ikisi de tedarikçiye sipariş anında söylenmelidir — fatura kesildikten sonra düzeltmek zaman kaybettirir.
- Alıcı unvanı kurumdur, araştırmacı değildir. Fatura üniversitenin / kurumun tam unvanına ve vergi dairesi–VKN bilgisine kesilir. Proje yürütücüsünün adına kesilen fatura özel hesaptan ödenemez.
- Proje numarası faturada görünmelidir. Kullandığımız biçim: “… no.lu Proje” ibaresinin fatura üzerinde yer alması. Kurumunuzun istediği tam ibareyi proje ofisinden alın ve tedarikçiye yazılı verin.
- Kalemler bütçe satırlarıyla eşleşmelidir. Faturadaki satır, bütçedeki satırın karşılığı olarak okunabilmelidir; birleştirilmiş “muhtelif malzeme” satırı mutabakatı imkânsız kılar.
- Nakliye ve montaj gibi kalemlerin faturada nasıl görüneceğini önceden konuşun. Bir hizmet satırı, mal satırından farklı vergi işlemine tabi olabilir ve kamu idarelerine kesilen faturalarda bu fark belirginleşir. Kuralın kendisi ve sınırları tebliğ değişiklikleriyle güncellendiği için burada oran ve tutar yazmıyoruz: düzeni sipariş öncesinde mali biriminize teyit ettirin ve tedarikçiye o düzeni yazılı bildirin.
- İrsaliye ve fatura eşleşmelidir. Kısmi teslim yapılacaksa her sevkiyatın irsaliyesi ayrı düzenlenir; kabul tutanağı bu belgelerle kurulur.
Asıl termin teslim günü değil
Proje alımlarında gecikmenin en sık sebebi tedarikçi değil takvimdir. Kurumun mali birimi bir ödeme döngüsüyle çalışır: faturanın belirli bir güne kadar birime ulaşması gerekir, ulaşmazsa ödeme bir sonraki döngüye kayar. Proje bitiş tarihi yaklaşırken bu kayma, bütçesi duran bir kalemin hiç alınamamasına dönüşebilir.
| Adım | Kim yapar | Neden bu sırada |
|---|---|---|
| Mali birimin fatura son günü | Kurum belirler | Zincirin çıpası budur — önce bunu öğrenin |
| Fatura düzenlenmesi | Tedarikçi | Teslim tamamlandıktan sonra |
| Muayene ve kabul | Kurum | Teslimden sonra, gün alır |
| Teslim | Tedarikçi | Termin süresi buradan geriye sayılır |
| Sipariş | Kurum / proje ofisi | Teklif geçerlilik süresi içinde |
| Teklif | Tedarikçi | Bütçe tabanı ve marka esnekliği netleştikten sonra |
Teklif isterken tedarikçiye teslim süresini gün olarak yazdırın ve o günü mali birimin son gününden geriye sayarak kontrol edin. “En kısa sürede” ifadesi bu zincirde hiçbir işe yaramaz.
Küçük ama pahalı bir ayrıntı: mali birimin son günü ayın sabit bir gününe bağlıysa (“her ayın 20’si” gibi) o gün hafta sonuna denk geldiğinde gerçek son gün öne kayar. Takvimi kurmadan önce o ayın o gününün hangi güne düştüğüne bakın — bir iş günü, proje sonunda bütün farkı yaratabilir.
Marka ve model esnekliği: en erken sorulacak soru
Proje bütçeleri çoğu zaman somut bir ürün üzerinden kurulur — bütçe gerekçesinde bir marka ve model yazar, çünkü fiyatı bir yerden almak gerekmiştir. Alım aşamasında bu satır iki farklı şekilde okunabilir: “tam olarak bu ürün” ya da “bu özelliklerde bir ürün”.
Fark küçük görünür ama alımın yapılabilirliğini belirler. Bütçe kurulduğu tarihteki fiyat aradan geçen sürede değişmiş olabilir; tam o model artık bütçeye sığmıyorsa, aynı işi gören eşdeğer bir ürün sığar. Bunu teklif istemeden önce netleştirmek gerekir:
- Bütçe satırındaki marka/model bağlayıcı mı, örnek mi — proje ofisine sorun ve cevabı yazılı alın.
- Bağlayıcı değilse, hangi özelliklerin sabit olduğunu yazın: ekran boyutu, kapasite, sınıf, standart. Sabit olmayanı belirtmek de aynı ölçüde önemlidir.
- Teklifi bu iki bilgiyle isteyin. Tedarikçi eşdeğer öneriyorsa hangi özellikte eşdeğer olduğunu satır satır yazsın; karar sizde kalsın.
Marka esnekliğini erken sormak, proje alımında en çok işe yarayan tek hamledir. Geç sorulduğunda seçenek kalmaz; erken sorulduğunda aynı bütçeyle daha iyi ya da daha hızlı temin edilebilen bir ürün çıkar. Ayrıntısı muadil ürün rehberimizde.
Neden tek tedarikçi
Bir proje bütçesinin sarf faslı tipik olarak birbirine benzemeyen onlarca kalemden oluşur: kırtasiye, temizlik, küçük donanım, laboratuvar sarfı, ambalaj, bir iki cihaz. Bunları ayrı ayrı almanın maliyeti fiyat farkında değil, işlem sayısındadır.
| Adım | Kalem kalem farklı satıcı | Tek tedarikçi |
|---|---|---|
| Teklif | Her satıcıdan ayrı teklif | Tek teklif, tüm liste |
| Sipariş | Her satıcıya ayrı sipariş | Tek sipariş |
| Kargo | Her paket ayrı gelir, ayrı teslim alınır | Tek sevkiyat, tek teslim alma |
| İrsaliye | Her sevkiyat ayrı irsaliye | Tek irsaliye |
| Fatura | Her satıcıdan ayrı fatura | Fasıl başına tek fatura |
| Mali birimde | Her fatura ayrı evrak, ayrı ödeme | Tek evrak, tek ödeme |
| Eksik/hatalı kalemde | Hangi satıcı olduğu aranır | Tek muhatap |
Fark, kalem sayısı arttıkça bileşik büyür: 30 kalemlik bir listede fiyat farkı yüzdelerle ölçülürken, evrak ve takip yükü kat olarak değişir. Proje sonuna yaklaşan bir takvimde asıl kısıt zaten budur.
Konsolidasyonun bir kapsamı vardır ve bunu baştan bilmek işinize yarar: kazanç çok kalemli ve çoğu düşük tutarlı listelerde birikir — proje sarf fasılları tam olarak böyledir.
Bütçenizde tek başına duran yüksek tutarlı bir cihaz varsa durum değişir: tek kalemde toplanacak bir evrak yığını zaten yoktur ve o kalemin fiyatını iki tıkla kıyaslayabilirsiniz — kıyaslayın. Bazı kalemlerde üreticinin kendi kanalına gitmek daha iyi bir yoldur. Listeyi aldığımızda yaptığımız ilk iş zaten bu ayrımdır ve hangi satırın kendi kanalına gitmesi gerektiğini teklifle birlikte yazılı bildiririz.
Listeyi gönderdikten sonra işi kim yapıyor
Bu sayfaya gelenlerin çoğu aynı yerde duruyor: ödenek çıkmış, bütçede birbirine hiç benzemeyen on beş kalem var ve alımı yapacak kişi aynı zamanda projeyi yürüten kişi. Zorlayan şey kuralları anlamak değil — kalemleri tek tek bulmaya, fiyat sormaya, ayrı ayrı sipariş verip kargoları takip etmeye ve sonra hepsinin evrakını toplamaya zaman olmaması.
O yüzden en net soruyla başlayalım: “Listeyi göndersem gerisini siz yapar mısınız?” Cevap işin hangi yarısından söz ettiğinize göre değişir — ve bu ayrımı bilmek işinizi hızlandırır.
| İş | Kimde |
|---|---|
| Listedeki kalemlerin çözümlenmesi — ad, teknik özellik, ambalaj, birim | AKSCO |
| Ürünlerin bulunması, kendi teklifimiz için fiyatlanması, stok ve termin teyidi | AKSCO |
| Bütçenizin tabanında tek teklif | AKSCO |
| Kurumunuzun istediği fiyat araştırması ve karşılaştırma | Siz / kurumunuz |
| Onay ve harcama talimatı | Kurumunuz |
| Sipariş | Kurumunuz / proje ofisi |
| Kalemlerin tek adreste toplanması, paketlenmesi, tek sevkiyatla gönderilmesi | AKSCO |
| Teslim alma, muayene ve kabul | Kurumunuz |
| Fatura — kurum unvanı ve proje ibaresiyle, fasıl başına tek | AKSCO |
| Taşınır işlem fişi ve ödeme evrakı | Kurumunuz |
| Eksik, hasarlı kalem, iade, fatura düzeltmesi | AKSCO — tek muhatap |
Bu işlerin hiçbiri ortadan kalkmıyor; yalnız yer değiştiriyor. Kurum içinde üretilmesi gereken evrakı kimse sizin yerinize üretemez — onu biz de üretemeyiz. Bizim tarafa geçen şey ürünü bulma, fiyatlama, toplama ve sevk etme işidir; sizde kalan şey kurumunuzun kendi onay ve kabul zinciridir.
Pratikte fark şudur: on beş kalemi ayrı ayrı alan araştırmacı on beş satıcıyla yazışır, on beş kargo takip eder ve on beş ayrı faturayı mali birime taşır. Aynı liste tek tedarikçide toplandığında sizin tarafınızda bir teklif, bir teslim ve fasıl başına bir fatura kalır.
Tek tedarikçi, kuralı atlamak değildir
Listeyi tek elde toplamayı düşünen herkesin sorduğu soru aynı: “Kurumum en az üç teklif istiyor; hepsini tek yerden alırsam kuralı çiğnemiş olur muyum?” Hayır — çünkü fiyat araştırması nasıl seçtiğinizle ilgili bir kuraldır, kaç faturayla bitireceğinizle değil.
- Fiyat araştırması listenin tamamı üzerinden yapılır. Aynı listeyi kurumunuzun istediği sayıda tedarikçiye gönderirsiniz; hepsi aynı satırlara fiyat verir, karşılaştırma gerçekten kurulabilir. Kalem kalem toplanan tekliflerde karşılaştırılacak ortak bir taban zaten oluşmaz.
- Karşılaştırma tekliflerini bizden isteyemezsiniz. Kurumunuz birden çok teklif istiyorsa o tekliflerin ayrı ayrı firmalardan gelmesi gerekir. Aynı elden çıkan “rakip” teklifler fiyat araştırması değildir; kurumunuzun denetiminde sorun doğurur ve biz böyle bir şey yapmayız. Bizden çıkan tek belge kendi teklifimizdir — tarihli, geçerlilik süresi yazılı ve imzalı. Karşılaştırmayı siz kurarsınız: aynı listeyi başka tedarikçilere de gönderin, bizimkiyle yan yana koyun. Sizin adınıza başka firmalardan teklif de toplamayız, kime soracağınızı da biz söylemeyiz — karşılaştırmanın bağımsız olması kurumunuzun dosyasını koruyan şeydir. Kaybedersek kaybederiz; dosyanız temiz kalır.
- “Tek tedarikçi” ile “tek kaynaktan temin” aynı şey değildir. İkincisi, ürünün başka bir kanalda bulunamaması hâlidir ve ayrı bir gerekçe formu ister. Listeyi tek tedarikçide topladınız diye o formu doldurmazsınız; konsolidasyon karşılaştırmanın sonucudur, yerine geçen şey değildir.
- Ters yöndeki hamle sorunludur: listeyi bölmek. Bölme yasağı istisna rejimlerinin kendi metinlerinde yazılıdır. TÜBİTAK Ar-Ge Projeleri İhale Yönetmeliği’nin 5 inci maddesi “Bütünlük arz eden mal veya hizmet alımları kısımlara bölünemez” der; yükseköğretim kurumlarının 3/(f) alımlarına ilişkin Usul ve Esaslar’ın 5 inci maddesi de aynı cümleyi taşır. 4734 sayılı Kanun’un 5 inci maddesindeki “eşik değerlerin altında kalmak amacıyla … kısımlara bölünemez” hükmü ise kurumunuzun kendi bütçesinden yaptığı alımlar için geçerlidir. Üçü de aynı yöne bakar ve konsolidasyon o yöndedir: böler değil, toplar.
- Konsolidasyonun gerçek hukuki sınırı ise başka bir cümlededir. Aynı madde, “Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal ile hizmet alımı bir arada ihale edilemez” der. Yani listeye malla ilgisiz bir hizmet satırı eklemek (ayrı bir montaj, bakım ya da danışmanlık işi) serbest değildir; nakliye gibi malın teslimiyle doğal bağlantısı olan kalemlerin faturada nasıl görüneceğini ise mali biriminize sorun.
Pratik sonuç: tek tedarikçi fikri, kurumunuzun kuralının yerine geçen bir kısayol değil, o kuralı tek dosyada yürütmenin yoludur. Kaç teklif isteneceğini, hangi tutarın üstünde hangi usulün uygulandığını ve tek kaynak gerekçesinin ölçütlerini proje ofisinizden yazılı alın; teklifi biz o kurala göre hazırlarız.
Tedarikçiye ne göndermeli
Kullanılabilir bir teklif almak için gereken bilgi kısadır. Aşağıdaki altı başlık yazılıysa teklif genellikle bir iş günü içinde döner; eksikse yazışma günlere yayılır.
- Kalem listesi — ad, teknik özellik, miktar ve birim. Birim en çok atlanan ve karşılaştırmayı en çok bozan alandır: 500 adet mi, 500 koli mi.
- Bütçe tabanı — teklif KDV dahil mi hariç mi istendiği. İkisi birden gerekiyorsa tek belgede, tek teklif numarası altında hem KDV hariç hem KDV dahil tutarı yazarız. Aynı liste için ikinci bir teklif belgesi düzenlemeyiz.
- Marka esnekliği — bağlayıcı mı, eşdeğer kabul ediliyor mu, hangi özellik sabit.
- Teslim adresi — kurum, birim, kat; birden çok nokta varsa hangi kaleme kaç adet.
- Fatura bilgileri — kurumun tam unvanı, vergi dairesi ve VKN, faturada geçmesi gereken proje ibaresi.
- Takvim — malzemenin ne zaman elinizde olması gerektiği ve faturanın mali birime ulaşması gereken son gün.
Excel, PDF, fotoğraf ya da düz liste — biçimi önemli değil. Bütçe formunuzu olduğu gibi göndermeniz de yeterlidir; satırları biz çözümleriz. Boş bir kalem listesi tablosu isterseniz birim fiyat teklif cetveli formüllü olarak indirilebilir; şartname yazmanız gerekiyorsa marka içermeyen şartname örnekleri aynı listeyi Word olarak veriyor.
Teklif size nasıl geliyor
Listeyi gönderdikten sonrası, sizin tarafınızda kısa olsun diye kurulmuştur. Teklifte bulacaklarınız:
- Satır satır karşılaştırma. Solda sizin talep metniniz birebir, sağda teklif edilen ürün — proje alımlarında marka ve modeliyle, çünkü muayene ve kabul o satırdan okunur. Bir kalemde eşdeğer veriliyorsa fark gizlenmez: ya aynı satırda düzeltme olarak, ya da hemen altında ayrı bir alternatif satır olarak görünür; hangisinin fiyatlandığı ve genel toplama hangisinin girdiği yazılıdır. Proje ofisinize göstereceğiniz belge de budur.
- Bütçenizin tabanında fiyat. Bütçe formunuz KDV dahil yazılmışsa kalem fiyatları da KDV dahil verilir; satırlar bütçeyle aynı tabanda karşılaştırılır ve fasıl toplamı tutar.
- Karşılığı olmayan satır önceden söylenir. İstediğiniz ölçü ya da model piyasada yoksa — üretimden kalkmış, o ölçü hiç üretilmiyor, tek kanalda kalmış — bunu teklif öncesinde yazılı sorar ya da teklifte açık bir düzeltme satırı olarak yazarız. Sessizce muadil koymayız ve sipariş sonrasına bırakmayız. Bütçe kurulduğundan beri zaman geçmiş projelerde en sık çıkan konu budur.
- Teslim süresi gün olarak. “En kısa sürede” yazmayız. Çok kalemli listede kesin termin, sipariş teyidinden sonra 3 iş günü içinde kalem bazında bildirilir; termini farklı kalemler parçalı sevk edilebilir — bu sevkiyat sayısını artırır, fatura düzenini değiştirmez. Çok partili teslimde faturanın hangi anda düzenleneceği sipariş teyidinde yazılır.
- Tek muhatap. Eksik, hasarlı ya da düzeltilmesi gereken fatura için arayacağınız tek yer olur; hangi kalemin hangi satıcıdan geldiğini sizin bilmeniz gerekmez.
Bütçe ile teklifi aynı tabanda karşılaştırın
Bu sayfadaki KDV tabanı kontrolünü elle yapmak zorunda değilsiniz. Hazırladığımız çizelgeye bütçe satırını, miktarı ve teklif birim fiyatını yazarsınız; çizelge bütçe satırını teklifin tabanına çevirir, satır satır farkı gösterir ve fasıl tavanının aşılıp aşılmadığını söyler.
Proje bütçe – teklif mutabakat çizelgesi
Bütçe satırını, miktarı ve teklif birim fiyatını yazın; gerisi formülle gelir. Kayıt gerekmez.
Çizelgeye hiçbir mevzuat eşiği ve hiçbir vergi oranı gömülü değildir: KDV oranını ve fasıl tavanını siz girersiniz. İkisi de yıllık değişir ve kurumunuzun mali biriminin söyleyeceği değerlerdir.
Teklifin evrak olarak kabul edilmesi
Üniversitelerin proje ofisi sayfalarında en çok tekrarlanan şikâyet şu: “Firmalar teklif vermiyor.” Sebebi çoğu zaman ilgisizlik değil: küçük tutarlı ve çok kalemli bir liste için tarihli, kaşeli, kalem bazında fiyatlanmış bir belge hazırlamak satıcı tarafında karşılıksız kalıyor. Dönüş ya gecikiyor ya da evrak düzeninde olmayan bir e-posta oluyor.
Bir teklifin kurumunuzun dosyasına konulabilmesi için üzerinde genellikle şunlar aranır:
- Tarih ve geçerlilik süresi. Kurumların bir kısmı belirli bir günden eski teklifi kabul etmiyor; teklifin kaç gün geçerli olduğu belgenin üstünde yazmalı.
- Kaşe ve imza. Elektronik düzenlenmiş belgelerde bile kaşe ve imza isteyen kurumlar var.
- Kalem bazında birim fiyat ve tutar; KDV ayrıca gösterilir. Bütçeniz KDV dahil kurulduysa kalem fiyatlarını da dahil yazar, KDV’yi toplamda ayrıştırırız. Tek bir toplam rakam mutabakat kurmaya yetmez.
- Marka ve model. Muayene ve kabul, teslim edilen ürünü bu satırla karşılaştırır; teklifte marka yoksa karşılaştırılacak bir şey de yoktur.
- Teslim süresi gün olarak.
- Firma künyesi — unvan, vergi dairesi ve numara, adres, iletişim.
Teklifimiz bu altı başlığı taşır. Proje alımlarında kalem tablosunu iki sütunlu ve marka-model sütunuyla düzenleriz: solda sizin talep metniniz birebir, sağda teklif edilen ürünün markası ve modeli — çünkü muayene ve kabul o satırdan okunur. Kurumunuzun başka bir düzen istediği bir alan varsa listeyle birlikte söyleyin, teklifi ona göre kurarız.
Sevkiyatla birlikte gelen belgeler
Malzeme elinize geçtiğinde iş bitmiyor: kurumunuz muayene ve kabul tutanağını düzenleyecek, dayanıklı taşınırlar için taşınır işlem fişi açılacak. Bu evrakın hammaddesi tedarikçiden gelir. Sevkiyatla birlikte gönderdiklerimiz:
- Sevk irsaliyesi.
- Sevk listesi — teklifteki satırlarla aynı sırada, kalem bazında marka ve model. Muayene ve kabul komisyonunun satır satır karşılaştırdığı belge budur; seri numaralı cihazlarda seri numarası talep hâlinde kaydedilir.
- Birden fazla koli çıkan sevkiyatlarda koli listesi — hangi kalem hangi kolide; kısmi teslimde eksik kalemin hangisi olduğu tartışma konusu olmasın diye.
- Ürünle birlikte gelen belgeler — ürünle geldiği ölçüde garanti belgesi, uygunluk beyanı, kimyasallarda güvenlik bilgi formu. Kurumunuzun zorunlu tuttuğu bir belge varsa teklif aşamasında söyleyin, temin edilebilirliğini önceden teyit ederiz.
- Fatura — doğru muhataba, üzerinde proje ibaresiyle.
Muayene ve kabul komisyonunu kurmak, tutanağı düzenlemek ve taşınır kaydını açmak kurumunuzun işidir — bunları biz yapamayız ve yapmaya kalkışmayız. Bizim işimiz, o evrakın dayanacağı belgeleri eksiksiz ve teklifle tutarlı biçimde teslim etmektir.
Diğer destek programları
Bu sayfa TÜBİTAK destekli projeleri anlatıyor, çünkü doğrulayabildiğimiz ve doğrudan çalıştığımız çerçeve bu. Ama alıcı tarafındaki şekil destek programlarının çoğunda aynıdır: bir bütçe formu, fasıl tavanları, harcamayı yapan bir kurum, belirli bir ibare taşıması gereken fatura ve bir mali birim takvimi.
Üniversitelerin kendi BAP birimleri, kalkınma ajansı destekleri, KOSGEB destekleri ve AB kaynaklı projeler kendi kurallarına tabidir ve bu sayfadaki çerçeve onlara birebir uygulanmaz. Bizden tarafta değişen bir şey olmaz: listeyi gönderirsiniz, bütçenizin tabanında ve istediğiniz fatura düzeninde teklif alırsınız. Programınızın kendi kuralını ise bağlı olduğunuz birim söyler.
Hangi programda olursanız olun, tedarikçiye söylemeniz gereken üç şey aynıdır: teklif hangi tabanda verilecek, faturada ne yazacak, fatura hangi güne kadar elinizde olacak.
Üç program ailesini ayrı sayfalarda, kendi belgelerinden anlattık: öğretmen ve bilim şenliği yürütücüsü için TÜBİTAK 4006 ve 4007 bütçesiyle alım (fatura yürütücü adına ve TCKN’yle), sempozyum düzenleyen öğretim üyesi için sempozyum ve kongre bütçesiyle alım (2223-B’de destek etkinlikten sonra gelir), yeni şirket kuran girişimci için KOSGEB ve BiGG desteğiyle şirket kuruluşunda alım (ofis kurulumunun büyük kısmı desteğin dışında kalır).
Bu sayfa ne değildir: hukuki ya da mali danışmanlık değildir ve kurumunuzun kendi yönergesinin yerine geçmez. Burada anlatılan şey, alımın tedarikçi tarafında nasıl göründüğüdür. Bağlayıcı olan metin sizin kurumunuzun düzenlemesidir; çelişki hâlinde proje ofisinizin ve mali biriminizin yazılı cevabı esastır. Bu sayfada hiçbir parasal eşik, teklif sayısı ya da avans limiti yazmamasının sebebi de budur — hepsi kurumdan kuruma ve yıldan yıla değişir.
Sık Sorulan Sorular
Proje ödeneğiyle malzeme alacağım, nereden başlamalıyım?
Teklif istemeden önce proje ofisinizden üç şeyi yazılı alın: (1) bütçe satırlarınız KDV dahil mi yazıldı, (2) bütçe gerekçesindeki marka/model bağlayıcı mı yoksa örnek mi, (3) faturanın mali birime ulaşması gereken son gün hangisi. Bu üçü bir e-postayla gelir ve alımın tamamını belirler. Sonrası kısadır: kalem listesini miktar ve birimiyle gönderirsiniz, teklifi bütçenizin tabanında alırsınız.
Tez çalışmam için aldığım ödenekle 15 ayrı kalem alacağım; hepsini tek yerden alıp kuruma tek faturayla verebilir miyim?
Kalemlerin hepsi piyasada bulunabiliyorsa evet — fasıl başına tek fatura olarak. Sarf faslındaki kalemler tek faturada toplanır, makine-teçhizat faslı ayrı faturalanır; ikisi ayrı bütçe satırları olduğu için bu bir kısıt değil, doğru düzendir. Kurumunuzun kendi onay ve kabul zinciri aynen işler; değişen şey sizin on beş ayrı satıcıyla değil tek muhatapla çalışmanızdır. Sınır, fiyatta değil bulunabilirlikte: listedeki bir kalem yalnızca tek bir kanalda satılıyorsa onu ayrıca söyler, o kalemi ayrı ele alırız.
Ürünleri sizin bulmanızı istiyorum, ben sadece listeyi göndereyim — böyle çalışıyor musunuz?
Evet, işin o yarısı bizde. Listeyi — bütçe formunuzu olduğu gibi de gönderebilirsiniz — aldıktan sonra kalemleri çözümler, ürünleri bulur, fiyatlar, stok ve terminini teyit eder ve tek teklif hâlinde döneriz; sipariş çıkarsa kalemleri kendi adresimizde toplar, paketler ve tek sevkiyatla göndeririz. Bizde olmayan yarısı şudur: kurumunuzun istediği fiyat araştırması, onay, muayene-kabul ve taşınır kaydı kurum içinde üretilir — o evrakı kimse sizin yerinize üretemez. Hangi işin kimde olduğu yukarıdaki tabloda satır satır yazılı.
Her kalemi ayrı satıcıdan alırsam ne olur; faturaları kuruma tek tek mi vereceğim?
Kural değişmez, evrak sayısı değişir. Her satıcı ayrı bir dosya demektir: ayrı teklif, ayrı sipariş, ayrı kargo, ayrı irsaliye, ayrı fatura ve mali birimde ayrı ödeme evrakı. Otuz kalemlik bir sarf listesinde bu yük kalem sayısıyla birlikte büyür. Liste tek tedarikçide toplanabiliyorsa aynı kurallar tek dosyada yürür. Sınır fiyatta değil bulunabilirliktedir: bir kalem yalnızca tek kanalda satılıyorsa o kalem ayrı kalır.
Kurumum en az üç teklif istiyor; listenin tamamını tek tedarikçiden alabilir miyim?
Evet — teklif sayısı kuralı nasıl seçtiğinizle ilgilidir, kaç faturayla bitireceğinizle değil. Aynı listeyi kurumunuzun istediği sayıda tedarikçiye gönderirsiniz, hepsi aynı satırlara fiyat verir, kazanan tek tedarikçi olabilir. Kaç teklif isteneceğini ve hangi tutarın üstünde hangi usulün uygulandığını kendi proje ofisiniz söyler. Dikkat: “tek tedarikçiden almak” ile “tek kaynaktan temin” aynı şey değildir.
Kurumum üç teklif istiyor; üçünü de siz hazırlayabilir misiniz?
Hayır, bunu yapmayız. İstenen teklifler ayrı ayrı firmalardan gelmek zorundadır; aynı elden çıkan “rakip” teklifler fiyat araştırması sayılmaz ve kurumunuzun denetiminde sizi zor durumda bırakır. Bizden çıkan tek belge kendi teklifimizdir — tarihli, geçerlilik süresi yazılı, imzalı ve kurumunuzun dosyasına konulabilir. Karşılaştırmayı siz kurarsınız: aynı listeyi başka tedarikçilere de gönderin. Bu bizim için de iyidir; aynı liste üzerinden verilmiş teklifler gerçekten karşılaştırılabilir olur.
TÜBİTAK 2209 projemde fatura kime kesilir?
2209-A ve 2209-B’de destek, üniversiteye değil proje yürütücüsü öğrencinin kendi banka hesabına yatar; dolayısıyla fatura da kurumun VKN’sine değil öğrencinin kendi adına ve TCKN’sine kesilir — çağrı metni faturanın yürütücü öğrenci ya da proje ortakları adına düzenlenmesini ister. Faturada program ve proje bilgisinin görünmesi istenir, ve isimsiz yazar kasa fişi harcama belgesi sayılmaz — yani size isimli fatura gerekir. ⚠ Bağlayıcı metin başvurduğunuz dönemin çağrı metnidir; kendi çağrınızın harcama kurallarını okuyun. Bizden yana sorun yok: şahsa fatura kesebiliyoruz ve proje ibaresini açıklamaya yazıyoruz.
KOSGEB desteğiyle alacağım malzemenin faturası kime kesilir?
Malzemeler bana mı kuruma mı teslim edilir?
Teslim adresini kurumunuz belirler ve sipariş belgesine yazdırır. Muayene ve kabul kurum içinde yapıldığı için teslim genellikle kurumun gösterdiği birime yapılır; laboratuvar, depo ya da proje ofisi olabilir. Farklı bir adres gerekiyorsa bunu önce proje ofisinize yazdırın — teslim yeri ile kabul tutanağının yeri ayrışırsa ödeme evrakı takılır. Sevkiyat bizim irsaliyemizle gider: satıcı biziz, irsaliye ve fatura AKSCO adına düzenlenir.
TÜBİTAK projesinde alım 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre mi yapılır?
Hayır. TÜBİTAK Ar-Ge Projeleri İhale Yönetmeliği’nin 1 inci maddesi, alımların dayanağını 4734 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendindeki istisna olarak gösterir; yani genel ihale rejimi değil, TÜBİTAK’ın kendi Ar-Ge alım kuralları uygulanır. Aktarım esasları da özel hesaptan yapılan alımların TÜBİTAK’ın kendi esaslarına göre yürüyeceğini söyler. Kurumunuzun proje ofisi hangi metne tabi olduğunuzu teyit eder.
TÜBİTAK projesinde doğrudan temin limiti ne kadar?
Yönetmelikte bir rakam yazmaz. Doğrudan temini düzenleyen madde, eşiğin “her yıl Bilim Kurulunca tespit edilecek” olduğunu söyler — yani limit yıllık bir karardır ve değişir. Bu yüzden burada bir sayı yayınlamıyoruz: güncel eşiği kurumunuzun proje ofisinden ya da TÜBİTAK’tan alın. İnternette bulacağınız rakamların çoğu geçmiş bir yıla ait olabilir.
Proje bütçesindeki tutarlar KDV dahil mi?
Forma göre değişir ve teklif istemeden önce mutlaka bakılmalıdır. Çalıştığımız ARDEB bütçe formlarında yurt içi alım satırları KDV dahil yazılıydı; tedarikçi teklifleri ise genellikle KDV hariç verilir. İki taraf farklı tabanda konuşursa %20 KDV’de bütçe olduğundan %20 geniş görünür ve fasıl tavanı aşılır. Kendi formunuzun dipnotunu okuyun, emin değilseniz proje ofisine sorun.
Proje alımında KDV istisnası var mı?
Aktarım esasları KDV’ye ilişkin bir hüküm taşımıyor; dolayısıyla aksini gösteren özel bir düzenleme bulunmadıkça alım normal KDV’lidir. Bir istisnadan söz edildiğini duyarsanız hangi düzenlemeye dayandığını sorun ve kurumunuzun mali birimine doğrulatın — bu, tedarikçinin değil mali birimin karar vereceği bir konudur.
Fatura kimin adına kesilir?
Kurumun adına. Fatura üniversitenin ya da kurumun tam unvanına, vergi dairesi ve VKN bilgisiyle kesilir; proje yürütücüsünün şahsi adına kesilen fatura özel hesaptan ödenemez. Ayrıca faturada proje numarasının görünmesi istenir — istenen tam ibareyi proje ofisinizden alıp tedarikçiye yazılı verin.
Nakliye faturada ayrı satır olarak mı gösterilmeli?
Bunu sipariş öncesinde kurumunuzun mali birimine sorun. Bir hizmet satırı, mal satırından farklı vergi işlemine tabi olabilir ve kamu idarelerine kesilen faturalarda bu fark belirginleşir; kuralın ayrıntısı ve sınırları tebliğ değişiklikleriyle güncellendiği için burada oran ya da tutar yazmıyoruz. Doğru sıra şudur: mali birim hangi düzeni istediğini söyler, siz bunu tedarikçiye yazılı bildirirsiniz, fatura o düzende kesilir.
Bütçede yazan markayı almak zorunda mıyım?
Bunu proje ofisiniz söyler; cevabı yazılı almanız işinize yarar. Bütçe gerekçesindeki marka çoğu zaman fiyat kaynağı olarak yazılmış bir örnektir, bağlayıcı bir şart değildir. Bağlayıcı değilse hangi özelliklerin sabit olduğunu yazıp eşdeğer teklif isteyebilirsiniz — bütçe kurulduğu tarihten sonra fiyatlar değiştiyse alımı mümkün kılan şey genellikle budur.
Kaç kalemlik listeyi tek faturaya toplayabilirim?
Kalem sayısında sınır koymuyoruz; çoğu kurumda işleyen düzen fasıl başına tek faturadır: sarf gideri ile makine-teçhizat ayrı fasıllardır ve ayrı faturalanır. Sarf fasıllarında onlarca kalemlik listeler olağandır. Sınır kalem sayısında değil bulunabilirliktedir: listedeki bir kalem yalnızca tek bir kanalda satılıyorsa o kalem konsolidasyonu böler. Böyle bir durumda size bunu söyler, kalemi ayrı ele alırız.
Teslim ve fatura ne kadar sürede tamamlanır?
Teklifte teslim süresini gün olarak yazarız ve bu süre siparişten itibaren işler. Asıl planlama noktası ise teslim değil, faturanın kurumunuzun mali birimine ulaşması gereken gündür; o günü bize söylerseniz teslim ve fatura takvimini ona göre kurarız. Proje sonuna yakın alımlarda bu tarihi baştan konuşmak, sonradan hızlandırmaya çalışmaktan çok daha güvenlidir.
Firmalar teklif vermiyor, ne yapmalıyım?
Proje ofisi sayfalarında en çok tekrarlanan şikâyet bu. Pratik çözüm listeyi tek bir dosya hâlinde göndermek: kalem adı, teknik özellik, miktar ve birim yazılı bir tablo. Biz bu biçimde gelen listeye teklifi belge düzeninde döneriz — tarih, geçerlilik süresi, kaşe-imza, kalem bazında birim fiyat, marka-model ve gün olarak teslim süresiyle.
Proforma faturadaki değer ile bütçedeki değer aynı olmak zorunda mı?
Bunu kurumunuz söyler; çoğu birim aynı olmasını değil, bütçeyi aşmamasını arar. Asıl tuzak tutarda değil tabandadır: bütçe satırı KDV dahil yazılmışken teklif KDV hariç alınırsa iki sayı karşılaştırılamaz hâle gelir. Bütçe ile teklifi aynı tabana getirmek için bu sayfadaki mutabakat çizelgesini kullanabilirsiniz. Bütçe kurulduğundan beri fiyat değiştiyse önce marka esnekliğini sorun.
Teklifteki marka ile faturadaki marka farklı olabilir mi?
Olmaması gerekir — muayene ve kabul tam da bu iki satırı karşılaştırır, ve uyuşmazlık evrakın en sık geri dönme sebeplerinden biridir. Bizim tarafımızdaki kural şu: teklifte yazdığımız marka ve model, sevk edilen ürünle aynıdır. Ürün teklif verildikten sonra üretimden kalkar ya da bulunamazsa sipariş öncesinde yazılı bildiririz; eşdeğere geçilip geçilmeyeceğine ve şartname revizyonu gerekip gerekmediğine kurumunuz karar verir. Kendi kararımızla muadil göndermeyiz.
Projem kabul edildi, mal ve hizmet alımlarını nasıl yapabilirim?
Sıra şudur: kurumunuzun istediği fiyat araştırmasını yapar, onayı alır, siparişi kurumunuz üzerinden verirsiniz. Bazı üniversitelerde bütün satın alma işlemlerini BAP birimi yürütür ve araştırmacı bireysel alım yapamaz; bazılarında belirli bir tutarın altında yürütücü kendi siparişini verir. Hangisinin geçerli olduğunu kendi biriminize sorun — bu, kurumdan kuruma değişen ve en çok karıştırılan noktadır. Tedarikçi tarafında değişen bir şey olmaz: liste bize gelir, teklif belge düzeninde döner, sipariş kimden gelirse ona fatura keseriz.
Tek kaynaktan temin formu ne zaman gerekir?
Ürünün başka bir kanaldan temin edilemediği durumlarda — tek yetkili satıcı, tek üretici, eşdeğeri bulunmayan bir cihaz gibi. İkinci bir gerekçe, mevcut bir cihaz veya sistemle uyum ve standardizasyonun zorunlu olduğu hâllerdir; ama bu dar bir istisnadır ve metinler onu kendi koşullarına bağlar — örneğin TÜBİTAK Ar-Ge Projeleri İhale Yönetmeliği bu hâli asıl sözleşmeye dayalı olarak ve ilk alımın yapıldığı kişiden yapılan alımlarla sınırlar. Gerekçenin kabul edilip edilmeyeceğine biz değil kurumunuz karar verir. Hangi gerekçelerin kabul edildiği kurumunuzun tabi olduğu metne göre değişir — formun adı da öyle. Kesin olan şu: listeyi tek tedarikçide toplamanız bu forma gerekçe oluşturmaz. Konsolidasyon fiyat karşılaştırmasının sonucudur, onun yerine geçen bir yol değildir. Formun örneğini proje ofisinizden isteyin.
BAP projesiyle TÜBİTAK projesi aynı kurallara mı tabidir?
İkisi de 4734 sayılı Kanun’un 3/(f) istisnasından gelir, ama dayandıkları metin farklıdır. TÜBİTAK destekli projelerde TÜBİTAK’ın kendi Ar-Ge alım kuralları işler. Yükseköğretim kurumlarının 3/(f) kapsamındaki Ar-Ge alımları ise 20 Mart 2025 tarihli ve 9652 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Usul ve Esaslar’a (RG 21.03.2025/32848) tabidir; üniversitelerin kendi BAP yönergeleri bu metnin altında çalışır. Belge adları büyük ölçüde benzeşir; teklif sayıları, parasal eşikler ve avans kuralları ise kurumdan kuruma ve yıldan yıla değişir — onları kendi BAP biriminizden alın. Tedarikçiden istenen belge her iki durumda da aynıdır: teklif, irsaliye, fatura.
Muayene ve kabul tutanağı düzenlenmeden fatura kesilebilir mi?
Sırayı kurumunuz belirler ve bu sıra kurumdan kuruma ters yönde değişir. İncelediğimiz üniversite kılavuzlarında üç ayrı düzen de var: fatura kesimi kabulden önce onaylananlar, muayene tutanağını faturayla aynı güne bağlayanlar ve faturayı kabulden sonraya bırakanlar. Tedarikçi açısından sonucu fatura tarihidir; mali birimin son gününü hesaplarken bu aralığı da sayın. Doğru hamle: sırayı proje ofisinizden yazılı öğrenip sipariş anında tedarikçiye bildirmek.
Fatura kesildikten sonra proje numarasının eksik olduğunu fark ettim, ne yapmalıyım?
Önce kurumunuzun mali birimine sorun; kararı onlar verir, tedarikçi değil. Kimi birim ek bir yazıyla kapatır, kimi faturanın yeniden düzenlenmesini ister. Bizim tarafımızda da faturayı iptal edip yeniden düzenleme penceresi sınırlıdır, bu yüzden fark ettiğiniz anda yazın — bekletmeyin. Doğru sıra faturayı kestirmeden önce istenen tam ibareyi yazılı vermektir; biz bu ibareyi sipariş anında ister ve faturaya olduğu gibi işleriz.
Kaynaklar
- Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Ar-Ge Projeleri İhale Yönetmeliği — Resmî Gazete 23 Temmuz 2009, sayı 27297. Madde 1 dayanağı 4734 sayılı Kanun’un 3/1-(f) istisnası olarak gösterir; Madde 2 kapsamı TÜBİTAK’ın yürüttüğü veya desteklediği Ar-Ge projeleri olarak tanımlar; doğrudan temini düzenleyen Madde 22 eşik değerin her yıl Bilim Kurulunca tespit edileceğini belirtir
- TÜBİTAK Kaynaklarından Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ile Özel Bütçeli İdarelere Proje Karşılığı Aktarılacak Tutarların Harcanmasına İlişkin Esas ve Usuller — aktarılan tutarın kurumca açılan özel hesaba yatırılması (md. 5) ve bu hesaptan yapılan alımların TÜBİTAK’ın kendi Ar-Ge alım esaslarına göre yürütülmesi (md. 7)
- TÜBİTAK Ar-Ge Projeleri İhale Yönetmeliği, Madde 5 — temel ilkeler: “Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal ile hizmet alımı bir arada ihale edilemez. Bütünlük arz eden mal veya hizmet alımları kısımlara bölünemez. Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.”
- Yükseköğretim Kurumları Tarafından, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü Maddesinin (f) Bendi Kapsamında Yapılacak Alımlara İlişkin Usul ve Esaslar — 20 Mart 2025 tarihli ve 9652 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki, Resmî Gazete 21 Mart 2025, sayı 32848. Yükseköğretim kurumlarının Ar-Ge alımlarının çerçevesini kurar; 5 inci maddesi bütünlük arz eden alımların kısımlara bölünemeyeceğini söyler
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu — 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendi Ar-Ge projelerine ilişkin istisnayı düzenler; 5 inci maddesi “eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez” hükmünü taşır. Resmî Gazete 22 Ocak 2002, sayı 24648
- TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programlarına İlişkin Yönetmelik (Resmî Gazete 16.01.2007, sayı 26405) ile program Uygulama Esasları ve TEYDEB Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu — sanayi destek programlarında harcamayı kuruluşun kendisi yapar ve belgeleri kendi adına düzenletir
- TÜBİTAK 2209-A / 2209-B program sayfaları, dönem çağrı metni ve “2209/A-B Harcamalarda Uyulacak Hususlar” — destek proje yürütücüsü öğrencinin banka hesabına yatar, faturalar yürütücü öğrenci ya da proje ortakları adına düzenlenir. Ayrıntı dönemin çağrı metnine göre değişebilir
- KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği (Resmî Gazete 13.01.2024, sayı 32428; 15.06.2010 tarihli önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır) çerçeveyi kurar; giderlerin işletme tarafından banka aracılığıyla ödenmesi ve belgelerin işletme adına düzenlenmesi kuralı ise ilgili programın Uygulama Esasları ve yönergesindedir (ör. Girişimci Destek Programı Yönergesi, madde 35)
- Kalkınma Ajansları Tarafından Sağlanan Destekler İçin Satın Alma Rehberi — T.C. Kalkınma Bakanlığı, Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü, Ankara 2018. 4734 sayılı Kanun’a tabi yararlanıcılar satın almalarını o mevzuata göre, tabi olmayanlar bu rehbere göre yapar
- Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği — Resmî Gazete 08.11.2008, sayı 27048
- Üniversitelerin kendi proje ve BAP satın alma kılavuzları — bu sayfadaki belge sırası ve muayene-kabul ile fatura arasındaki sıranın kurumdan kuruma değiştiği tespiti, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi BAP Kılavuzu, Bursa Teknik Üniversitesi BAP süreç dokümanı, Sakarya Üniversitesi BAPK dış kaynaklı projeler satınalma sayfası ve Kastamonu Üniversitesi KUBAP proje uygulama süreci sayfası karşılaştırılarak çıkarılmıştır. Teklif sayıları, parasal eşikler ve avans kuralları bu dört kaynakta bile birbirinden farklıdır; bu yüzden sayfada sayı yayınlanmaz
Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği yayın ilkelerimizde yazılı. Bir hata gördüyseniz info@aksco.com.tr adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir.
İlgili rehberler
Satın Almada Muadil Ürün
Bütçedeki marka bağlayıcı değilse eşdeğer kararının dört ölçütü.
Devamını okuyunTeklif İsteme Yazısı (RFQ) Örneği
Kalem listesini karşılaştırılabilir biçimde göndermenin yolu.
Devamını okuyunTedarikçi Konsolidasyonu
Konsolidasyonun nerede kazandırdığı, nerede kazandırmadığı.
Devamını okuyunBirim Fiyat Teklif Cetveli
Kalem listesini formüllü Excel cetvele dökün.
Devamını okuyunKamu Alımında Parasal Limitler ve Eşik Değerler
4734 kapsamındaki alımın sınırları — proje alımı istisnadadır, ama kurumunuzun kendi alımı buraya tabidir.
Devamını okuyunKamu Alımında Usul Belirleyici
Tutar hangi usule giriyor: doğrudan temin, pazarlık usulü, ihale?
Devamını okuyunİhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun.
Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde çoğu teklif aynı iş günü çıkar. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz.