KKD Matrisi: Yönetmelik Ek-1 Risk Belirleme Tablosu ve Ücretsiz Excel
Vücudun hangi kısmı hangi riske açık? KKD Kullanım Yönetmeliği Ek-1’deki tabloyu birebir izleyen ücretsiz Excel KKD matrisi, doldurma adımları ve Ek-2 KKD listesi.
KKD matrisi nedir?
KKD matrisi, vücudun hangi kısmının hangi riske açık olduğunu gösteren tablodur: satırlarda vücudun kısımları, sütunlarda fiziksel, kimyasal ve biyolojik riskler bulunur. Yönetmelikteki adı “Kişisel Koruyucu Donanım Kullanımına İlişkin Risk Belirleme Tablosu Örneği”dir (KKD Kullanım Yönetmeliği Ek-1). Yönetmeliğe göre riskler Ek-1’de örneği verilen tabloya göre değerlendirilir, KKD kullanılması gereken durumlar belirlenir ve işveren Ek-2’deki KKD’lerden gerekli olanları sağlar (md. 8/1). Aşağıdaki ücretsiz Excel, Ek-1’in satır ve sütunlarını birebir izler.
Ücretsiz KKD matrisi: risk belirleme tablosu (Excel)
Ek-1 tablosu: 14 vücut bölgesi satırı ve 20 risk sütunu; riskli hücreye X yazınca hücre kırmızıya döner, her satıra gereken KKD’yi yazarsınız. İkinci sayfada Ek-2 KKD listesi aynen yer alır.
Kayıt istemez. Tablo bir yönetmelik örneğini izler; risk değerlendirmesi ya da hukuki görüş değildir.
— büyük görseli açEk-1 tablosunun satırları ve sütunları
| Bölge | Satırlar |
|---|---|
| Baş | Kafatası, Kulak, Göz, Solunum Yolu, Yüz, Baş (Tamamı) |
| Üst beden | El, Kol (Kısımları) |
| Alt beden | Ayak, Bacak (Kısımları) |
| Diğer | Deri, Gövde / Karın, Parenteral Yollar, Tüm Vücut |
| Risk grubu | Sütunlar |
|---|---|
| Fiziksel | Mekanik: Yüksekten Düşmeler; Darbeler Kesikler Çarpmalar Ezikler; Batmalar Kesikler Sıyrıklar; Titreşim; Kaymalar Düşmeler · Termal: Sıcaklık Alev; Soğuk · Elektrik · Radyasyon: İyonize Olmayan; İyonize · Gürültü |
| Kimyasal | Aerosollar-sıvılar-gazlar-buharlar: Tozlar, Lifler; Duman; Buhar; Sıvıya Batma; Sıçrama Püskürme |
| Biyolojik | Zararlı Bakteriler; Zararlı Virüsler; Mantarlar (Mikotik fungi); Mikrobiyolojik olmayan Antijenler |
Toplam 14 satır ve 20 sütun vardır; Excel’deki tablo da bu düzendedir.
KKD matrisi nasıl doldurulur?
- Her görev ya da bölüm için ayrı bir tablo açın; künyeye görevi, değerlendireni ve tarihi yazın.
- Risk değerlendirmenize göre, o görevde vücudun hangi kısmının hangi riske açık olduğunu ilgili hücreye X yazarak işaretleyin.
- KKD, riskler toplu korunmayı sağlayan teknik önlemlerle ya da iş organizasyonu ve çalışma yöntemleriyle önlenemediğinde ya da tam olarak sınırlandırılamadığında kullanılır (md. 5); işareti, bu önlemlerden sonra kalan risk için koyun.
- İşaretli her satır için gereken KKD’yi Ek-2’deki numarasıyla yazın (ör. 5.1.2 — kimyasallardan koruyucu eldiven). Hangi standardın ve sınıfın gerektiğine risk değerlendirmeniz ve iş güvenliği uzmanınız karar verir.
Ek-2: yönetmelikteki KKD listesi
| No | Grup | Listedeki satır sayısı (ara başlıklar dahil) |
|---|---|---|
| 1 | Baş koruyucuları | 3 |
| 2 | Kulak koruyucuları | 5 |
| 3 | Göz ve yüz koruyucuları | 5 |
| 4 | Solunum sistemi koruyucuları | 5 |
| 5 | El ve kol koruyucuları | 11 |
| 6 | Ayak ve bacak koruyucuları | 16 |
| 7 | Cilt koruyucuları | 1 |
| 8 | Gövde ve karın bölgesi koruyucuları | 6 |
| 9 | Vücut koruyucuları | 16 |
Excel’in ikinci sayfası 77 satırın tamamını aynen verir; matristeki “Gereken KKD” sütununa buradaki numarayı yazabilirsiniz.
Ek-3: KKD gerekebilecek işler
Ek-3, “kişisel koruyucu donanım kullanılmasının gerekli olabileceği işler ve sektörler”i baş, ayak, yüz ve göz, solunum, işitme, el-kol-vücut, iklime dayanıklı giysi, yansıtıcı giysi, emniyet kemeri, güvenlik halatları ve derinin korunması başlıklarında örnekler. Yönetmelik md. 8/1’e göre KKD, Ek-3’teki ve benzeri işlerde, toplu korunma yöntemleriyle risklerin önlenemediği ya da tam sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır.
Matristen satın almaya
Matris hangi KKD’nin gerektiğini gösterir; adedi, bedeni ve istenen standardı göstermez. Bunlar için KKD ihtiyaç tespit tablosu çalışan sayısından toplam adedi hesaplar; teslimden sonra kaydı KKD zimmet tutanağı tutar. Hazır listenizi kalem kalem teklife çevirmek için iş güvenliği ve KKD sayfasından gönderebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
KKD matrisi nedir?
Vücudun kısımlarını (baş, üst beden, alt beden, diğer) fiziksel, kimyasal ve biyolojik risklerle karşılaştıran tablodur. KKD Kullanım Yönetmeliği’ndeki adı “Kişisel Koruyucu Donanım Kullanımına İlişkin Risk Belirleme Tablosu Örneği”dir (Ek-1).
KKD matrisi yönetmelikte var mı?
“Matris” sözcüğü geçmez; uygulamadaki bu adın karşılığı Ek-1’deki risk belirleme tablosu örneğidir. Yönetmelik md. 8/1’e göre riskler Ek-1’de örneği verilen tabloya göre değerlendirilir ve KKD kullanılması gereken durumlar belirlenir.
KKD matrisinde hangi riskler var?
Fiziksel (mekanik, termal, elektrik, radyasyon, gürültü), kimyasal (tozlar ve lifler, duman, buhar, sıvıya batma, sıçrama püskürme) ve biyolojik (zararlı bakteriler, virüsler, mantarlar, mikrobiyolojik olmayan antijenler); toplam 20 sütun.
KKD matrisi Excel olarak indirilebilir mi?
Evet. Ek-1’in 14 satır ve 20 sütununu izleyen, ikinci sayfasında Ek-2 KKD listesi olan ücretsiz Excel bu sayfada; kayıt istemez.
Kaynaklar
- Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik (RG 02.07.2013, sayı 28695) — md. 5, 8 ve Ek-1, Ek-2, Ek-3
- Resmî Gazete 02.07.2013 — yönetmeliğin ek dosyası
Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği yayın ilkelerimizde yazılı. Bir hata gördüyseniz info@aksco.com.tr adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir.
İlgili rehberler
KKD İhtiyaç Tespit Tablosu
Görev ve tehlikeden KKD adedine; ücretsiz Excel.
Devamını okuyunKKD Zimmet Tutanağı Örneği
Teslimden sonra kayıt: kim, neyi, ne zaman aldı.
Devamını okuyunKKD EN Standartları Rehberi
Etiketteki kodları okuma kılavuzu.
Devamını okuyunİş Güvenliği ve KKD
KKD listenizi gönderin, kalem kalem teklif alın.
Devamını okuyunİhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun.
Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde teklifi aynı iş günü çıkarmayı hedefleriz. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz.