KKD Zimmet Tutanağı: Ne Yazmalı, Nasıl Doldurulmalı?
Kişisel koruyucu donanım teslim tutanağının yasal dayanağı, bulunması gereken alanlar, doldurulmaya hazır form yapısı ve kaçınılacak altı hata.
KKD zimmet tutanağı örneği nedir, nasıl doldurulur?
KKD zimmet tutanağı, çalışana teslim edilen kişisel koruyucu donanımı çalışanın imzasıyla kayıt altına alan tek sayfalık teslim–tesellüm belgesidir. Nasıl doldurulur: çalışanın ve işyerinin bilgilerini yazın; teslim edilen her ekipman için bir satıra cinsini, EN standardını, bedenini, adedini ve teslim tarihini işleyin; ücretsiz teslim ve bilgilendirme beyanını çalışana okutun; çalışan ve teslim eden imzalasın. Basıp imzalatmaya hazır ücretsiz Word ve Excel örnek hemen aşağıda.
KKD Kullanım Yönetmeliği’nde “zimmet” adı geçmez; ancak KKD’nin ücretsiz verilmesi ve çalışanın hangi risklere karşı bilgilendirilmesi işverenin yükümlülüğüdür (md. 6/1-e ve f); bunu göstermenin uygulamadaki aracı imzalı tutanaktır. Tutanağa yazacağınız ürünleri teklifle almak isterseniz: iş güvenliği ve KKD tedariki ve teklif talebi. Bilgisayar, telefon, hizmet aracı ya da anahtar gibi KKD dışı eşya için genel zimmet tutanağı örneği.
Ücretsiz KKD zimmet tutanağı şablonu — Word ve Excel
İki format, iki farklı iş için. Word sürümü basıp imzalatmak içindir: künye, 12 satırlık teslim tablosu, beyan metni ve imza bloğu hazır. Excel sürümü kayıt tutmak içindir: ekipman seçtiğinizde standart ve planlama periyodu otomatik gelir, yenileme tarihi kendiliğinden hesaplanır. Kayıt istemez, e-posta istemez.
- DOCXKKD Zimmet Tutanağı (Word)Basıp imzalatmaya hazır · künye tablosu · 12 satırlık teslim listesi · beyan metni ve çift imza bloğu · yasal dayanak dipnotu
- XLSXKKD Zimmet Tutanağı (Excel)20 ekipman referanslı açılır liste · otomatik yenileme tarihi · tehlike sınıfına göre İSG eğitim periyodu · beyan metni ve imza bloğu
Şablonda kullanılan periyotlar planlama içindir, yasal zorunluluk değildir. İşyerinizin İSG uzmanına onaylatın.
— büyük görseli açZimmet tutanağı nedir?
Zimmet tutanağı, bir ekipmanın belirli bir çalışana, belirli bir tarihte teslim edildiğini çalışanın imzasıyla kayıt altına alan tek sayfalık bir teslim–tesellüm belgesidir. Kişisel koruyucu donanımda bu belge üç şeyi birden ispatlar: ekipmanın ücretsiz verildiğini, kime ve ne zaman verildiğini, ve çalışanın kullanım konusunda bilgilendirildiğini.
Belgenin adı mevzuatta geçmez; hukuken önemli olan içeriğidir. Bu yüzden aynı belge uygulamada “zimmet tutanağı”, “KKD teslim tutanağı”, “imza karşılığı teslim formu” ya da “zimmet fişi” adlarıyla anılır — hepsi aynı işi görür. Ayırt edici olan biçim değil, tutanağın tarih, kalem, adet, standart ve imza alanlarını taşıyıp taşımadığıdır.
Zimmet yalnız KKD’ye özgü bir kavram değildir; kuruluşa ait bir eşyanın belirli bir kişiye teslim edilip kullanım sorumluluğunun ona bırakılmasını kaydeder. Kayıt biçimi eşyaya göre değişir: bilgisayar, monitör ve telefon gibi seri numaralı BT cihazlarında teslim–iade hareketi, garanti bitişi ve yenileme yılı birlikte izlenir (BT envanter, zimmet ve yenileme planı, ücretsiz Excel); mobilya ve ofis donanımı gibi adetle izlenen demirbaşlarda kayıt kişiye değil odaya bağlıdır (oda bazlı demirbaş listesi örneği). KKD’de ise ekipmanın standardı ve çalışanın bilgilendirildiğini gösteren beyan da kayda girer; bu sayfa yalnız KKD içindir.
İş kıyafeti zimmeti KKD zimmetinden farklı mı?
Farklıdır ve ikisi birbirine karıştırılmamalıdır. Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik md. 2/2-(a), “özel olarak çalışanın sağlığını ve güvenliğini korumak üzere yapılmamış sıradan iş elbiseleri ve üniformalar”ı Yönetmeliğin kapsamı dışında bırakır. Yani kurumsal kimlik amacıyla verilen bir gömlek, yelek ya da takım, KKD değildir; Yönetmeliğin ücretsiz verme ve bilgilendirme yükümlülükleri bu kalemler için bu Yönetmelikten doğmaz. Bu, kıyafetin bedelinin çalışana yükleneceği anlamına gelmez: iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ya da işyeri uygulaması aynı sonucu ayrıca doğurabilir.
Buna karşılık kıyafetin kendisi bir riske karşı koruyorsa KKD’dir ve kapsama girer: yol çalışmasında kullanılan yüksek görünürlüklü giysi (EN ISO 20471), kaynakçı önlüğü ve tulumu (EN ISO 11611), ısı ve aleve karşı koruyucu giysi (EN ISO 11612), kimyasala karşı koruyucu tulum (EN 13034 / EN 14605) gibi. Ayırt edici soru şudur: bu giysi bir riske karşı mı yapılmış, yoksa kurumsal görünüm için mi?
Pratik sonuç: aynı çalışana hem üniforma hem koruyucu giysi veriyorsanız ikisini tek tutanakta ama ayrı satırlarda izleyin ve koruyucu olanın standart numarasını (EN ISO 20471 gibi) yazın. Denetimde sorulan “bu KKD ücretsiz mi verildi” sorusunun cevabı, standart sütunu boş olan bir satırda aranmaz.
Yasal dayanak
Temel çerçeveyi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG 30 Haziran 2012, sayı 28339) çizer; işveren mesleki risklerin önlenmesi için her türlü tedbiri almakla yükümlüdür.
Uygulama düzeyinde ise Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik (RG 2 Temmuz 2013, sayı 28695) belirleyicidir. Yönetmelik, KKD’nin işveren tarafından ücretsiz verileceğini ve çalışanların kullanım konusunda bilgilendirileceğini düzenler.
Yönetmelikte “zimmet”, “teslim tutanağı” ve “imza karşılığı teslim” ifadeleri hiç geçmez. Belgeyi zorunlu kılan şey adı değil, ispat yüküdür: işveren KKD’yi ücretsiz sağladığını, uygulamalı eğitim verdiğini ve kullanımı denetlediğini göstermek zorundadır.
Formu doğru kurmanın yolu, hangi alanın hangi hükmü ispatladığını bilmekten geçer. Aşağıdaki tablo bu eşleştirmeyi verir — “şu madde zimmet formu istiyor” diye bir hüküm yoktur, ama “şu maddedeki yükümlülüğün ispatı şu alandır” denebilir.
| Hüküm | Ne diyor | Formdaki karşılığı |
|---|---|---|
| KKD Kullanım Yönetmeliği md. 6/1-(e) | KKD işveren tarafından ücretsiz verilir; bakım, onarım ve periyodik kontrolleri yapılır, ihtiyaç duyulan parçaları değiştirilir | Beyandaki “ücretsiz teslim edilmiştir” ibaresi + her teslim ve yenileme için tarihli ayrı satır (Excel sürümünde “Sonraki yenileme” sütunu da var); iade beyanın son cümlesinde |
| md. 6/1-(f) | İşveren, çalışanı KKD’yi hangi risklere karşı kullanacağı konusunda bilgilendirir | Beyandaki “hangi risklere karşı kullanacağım konusunda bilgilendirildim” ibaresi (riskleri kalem kalem yazmak isterseniz tabloya bir sütun ekleyin) |
| md. 6/1-(g) | İşveren, KKD kullanımı konusunda uygulamalı olarak eğitim verilmesini sağlar | Beyandaki uygulamalı eğitim ibaresi ve eğitim tarihi alanı |
| md. 6/1-(a) | KKD’de CE işareti ve Türkçe kullanım kılavuzu bulunur | Ekipman ve standart sütunları + beyandaki “Türkçe kullanım kılavuzları tarafıma gösterildi” ibaresi |
| md. 8/3 | Çalışan gördüğü arıza veya eksikliği bildirir; arızalı KKD kullanılamaz | Arıza / hasar / kayıp bildirim taahhüdü |
| 6331 md. 4/1-(b) | İşveren, alınan tedbirlere uyulup uyulmadığını izler ve denetler | Formda yok — saha denetimini ayrı, tarihli bir kontrol kaydıyla tutun |
| 4857 sayılı İş Kanunu md. 75 | İşveren her çalışan için özlük dosyası düzenler ve belgeleri saklar | Formun saklandığı yer |
KKD Kullanım Yönetmeliği md. 5’e göre KKD, risklerin toplu korunmayı sağlayacak teknik önlemlerle veya iş organizasyonu ve çalışma yöntemleriyle önlenemediği, tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır. Zimmet formu, risk değerlendirmesiyle birlikte anlam kazanır.
Tutanakta bulunması gereken alanlar
| Alan | Neden gerekli | Olası hata |
|---|---|---|
| İşyeri unvanı ve SGK sicil no | Belgenin hangi işyerine ait olduğu | Şube bilgisi yazılmıyor |
| Çalışan adı, soyadı, T.C. kimlik no | Kime teslim edildiği | Yalnızca isim yazılıyor, kimlik no atlanıyor |
| Görev / departman | Risk değerlendirmesiyle eşleştirme | Boş bırakılıyor |
| Ekipman adı ve standart kodu | Doğru koruma seviyesinin verildiği | “Eldiven” yazılıyor, EN 388 seviyesi yazılmıyor |
| Adet ve beden | Teslim edilen miktar | Beden kaydı tutulmuyor |
| Teslim tarihi | Yenileme periyodunun başlangıcı | Sipariş tarihi ile karıştırılıyor |
| Tahmini kullanım süresi | Bir sonraki yenileme planı | Yazılmıyor |
| Bilgilendirme beyanı | Kullanım eğitiminin verildiği | Ayrı bir eğitim kaydına bırakılıyor |
| Çalışan imzası | Teslimin kabulü | İmza toplu listede alınıyor |
| Teslim eden ve imzası | Sorumluluk zinciri | Boş bırakılıyor |
KKD zimmet tutanağı nasıl doldurulur?
- Üst bloğu yazın. İşyeri ya da şube, çalışanın adı soyadı, T.C. kimlik numarası, görevi ve işe giriş tarihi.
- Her ekipman için bir satır açın. Ekipman, standart (EN …), beden, adet, teslim tarihi ve tahmini yenileme.
- Beyan metnini okutun. Ücretsiz teslim, hangi risklere karşı kullanılacağı, uygulamalı eğitim (tarihi) ve Türkçe kullanım kılavuzunun gösterildiği.
- İmzalatın. Çalışan imzası, teslim edenin adı ve imzası, tarih.
- Dosyalayın. Her çalışanın tutanağı ayrı tutulur; yenileme ve iadeler aynı tutanağa yeni satır olarak eklenir.
Aşağıdaki yapı, tek sayfada bir çalışanın tüm KKD teslimatını kaydeder. Excel’de kurulduğunda alt satırlara yeni teslimler eklenerek çalışanın KKD geçmişi tek dosyada birikir. Word dosyasının künyesinde ayrıca SGK işyeri sicil no, tehlike sınıfı ve tutanak tarihi vardır. Excel sürümünde tehlike sınıfı ayrı bir blokta durur; “Periyot (ay)” ve “Sonraki yenileme” sütunları, ekipman listeden seçilip teslim tarihi girilince kendiliğinden dolar.
| Alan | Örnek |
|---|---|
| İşyeri / şube | … |
| Çalışan adı soyadı | … |
| T.C. kimlik no | … |
| Görev / departman | … |
| İşe giriş tarihi | … |
| Sıra | Ekipman | Standart | Beden | Adet | Teslim tarihi | Tahmini yenileme | Çalışan imza |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Baret | EN 397 | — | 1 | … | … (36–60 ay) | |
| 2 | Koruyucu gözlük | EN ISO 16321-1 | — | 1 | … | … (12 ay) | |
| 3 | İş eldiveni | EN 388 (…) | 9 | 12 | … | … (aylık) | |
| 4 | İş ayakkabısı | EN ISO 20345 S3 | 43 | 1 | … | … (12 ay) | |
| 5 | Reflektif yelek | EN ISO 20471 Sınıf 2 | L | 1 | … | … (12 ay) |
Alt bloğa beyan metni eklenir (indirilen dosyalardaki metnin özü): “Yukarıda belirtilen kişisel koruyucu donanımlar tarafıma ücretsiz olarak teslim edilmiştir. Hangi risklere karşı kullanacağım konusunda bilgilendirildim; kullanımları hakkında uygulamalı eğitim aldım (eğitim tarihi: …) ve Türkçe kullanım kılavuzları tarafıma gösterildi. Saklama, bakım ve hasar/kayıp durumunda bildirim yükümlülüğüm hakkında bilgilendirildim; işten ayrılmam hâlinde iade edeceğimi kabul ederim.”
Kaçınılacak altı hata
- Toplu liste imzası. Tek sayfada 30 kişinin imzasını almak, kimin hangi ekipmanı hangi bedenle aldığını göstermez.
- Standart kodunun yazılmaması. “Eldiven teslim edildi” kaydı, verilen eldivenin işin riskine uygun olduğunu kanıtlamaz.
- Teslim tarihi yerine sipariş tarihi. Yenileme periyodu teslim tarihinden başlar; yanlış tarih tüm planı kaydırır.
- Yenileme teslimlerinin kaydedilmemesi. İlk teslim kaydediliyor, sonraki değişimler kayıt dışı kalıyor.
- Bedenin yazılmaması. Uygun olmayan beden, kullanılmayan KKD demektir; kayıt olmadan bu sorun görünmez.
- İşten ayrılışta iade kaydının tutulmaması. Zimmetin kapatılmaması, stok sayımını ve maliyeti bozar.
Yargıtay ne arıyor?
İş kazası davalarında kusur dağılımını belirleyen şey formun varlığı değil, eğitim + zimmet + saha denetimi üçlüsünün birlikte belgelenmesidir. İçtihat iki uçtan da nettir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Belge yok — KKD verildiği ve eğitim verildiği gösterilemiyor | İşveren kusurlu bulunur. Yargıtay 10. HD, E. 2021/10336, K. 2022/15850, T. 13.12.2022: “yaptığı işe uygun kıyafet ve aletin de verilmediği” ve eğitim belgesinin “dosya içerisinde olmadığı” gerekçe yapılmıştır. |
| Belge var ama yalnızca imzalatılmış — kavratıldığı gösterilemiyor | Belge tek başına korumaz. Kararlarda eğitimin ölçüsü, föyün imzalatılmış olması değil bilginin fiilen aktarıldığının ve öneminin kavratıldığının gösterilebilmesidir; imza föyü bu ölçüyü tek başına karşılamaz. |
| Belge var, uyarı ve tutanak var — çalışan yine de kullanmıyor | İşveren haklı nedenle feshedebilir. Yargıtay 9. HD, E. 2017/5618, K. 2017/13712, T. 20.09.2017: çelik uçlu ayakkabıyı almayı ve giymeyi reddeden çalışanın feshi haklı bulunmuş; davranış devamlılık arz ettiği için 6 iş günlük hak düşürücü sürenin işlemeyeceği belirtilmiştir. |
| Baret takmama gibi somut ihlal, talimat ve tutanakla belgelenmiş | Haklı fesih. Yargıtay 9. HD, E. 2017/863, K. 2020/14156, T. 02.11.2020; dayanak 4857 md. 25/II-(ı): “İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi.” |
6331 md. 4/3 açıktır: “Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.” Yani “imzaladı ama takmadı” savunması tek başına yeterli değildir; denetim kaydı da aranır.
Formu bir kez imzalatıp dosyaya kaldırmak hukuken en zayıf senaryodur. Yanında (1) uygulamalı eğitim tutanağı, (2) periyodik saha denetim kaydı ve (3) ihlal hâlinde uyarı–savunma–tutanak zinciri bulunmalıdır.
Islak imza mı, e-imza mı?
Mevzuat zimmet formu için ıslak imza şartı koymaz. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu md. 5: “Güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.” Kanunun istisna tuttuğu işlemler (resmî şekle veya özel bir merasime tabi işlemler ile teminat sözleşmeleri) arasında zimmet formu yoktur.
Kritik ayrım şudur: güvenli elektronik imza, nitelikli elektronik sertifikaya dayanan e-imza veya mobil imzadır. Tablet ekranına parmakla atılan imza görüntüsü, kioskta “onaylıyorum” tıklaması veya PDF’e yapıştırılan imza resmi bunlardan biri değildir; delil değeri taşır ama elle atılan imzayla eşdeğer sayılmaz. Dijital sisteme geçiyorsanız bu farkı bilerek geçin.
Ne kadar saklanır?
KKD zimmet kaydı için mevzuatta özel bir sayısal saklama süresi yoktur. Süreyi belirleyen şey, kaydın hangi riske karşı tutulduğudur.
| Kayıt / risk | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İSG faaliyetlerine ilişkin her türlü kayıt (zimmet formu buraya girer) | Süre belirtilmemiş — “ilgili mevzuatta belirlenen süreler saklı kalmak kaydıyla saklanır” | İSG Hizmetleri Yönetmeliği md. 7/1-(a) |
| Çalışanların kişisel sağlık dosyaları | İşten ayrılma tarihinden itibaren en az 15 yıl | Aynı yönetmelik md. 7/1-(b) |
| İşçi özlük dosyası | Süre belirtilmemiş | 4857 md. 75 |
| İşçilik alacakları zamanaşımı | 5 yıl | 4857 Ek md. 3 |
| İş kazasından doğan maddi-manevi tazminat | 10 yıl (işverenin gözetme borcuna aykırılık; Yargıtay’ın yerleşik uygulaması) | TBK md. 146 |
| Haksız fiil / uzamış ceza zamanaşımı | Öğrenmeden 2 yıl, her hâlde fiilden 10 yıl; fiil suç oluşturuyorsa uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır | TBK md. 72 |
Dikkat: “İSG kayıtları 15 yıl saklanır” ifadesi yanlıştır. 15 yıl yalnızca kişisel sağlık dosyaları içindir. Buna karşılık ölümlü iş kazasında uzamış ceza zamanaşımı çok daha uzun olabildiği için, zimmet kayıtlarını çalışanın ayrılışından itibaren 15 yıl saklamak makul bir risk yönetimi tercihidir — bu bir mevzuat hükmü değil, pratik bir üst sınırdır.
KVKK notu: formdaki ad-soyad ve T.C. kimlik numarasının işlenme sebebi açık rıza değil, hukuki yükümlülüktür (4857 md. 75). Kıyafet ve ayakkabı bedeni zimmet formunun olağan alanıdır. Buna karşılık numaralı gözlük reçetesi, alerji veya ortopedik tabanlık gibi sağlık kaynaklı bilgiler özel nitelikli sağlık verisi sayılır; bunlar zimmet formunda değil, işyeri hekimi bünyesinde tutulmalıdır. Saklama süresi dolduğunda kayıtlar KVKK md. 7 gereği silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir.
Teslim aldığınız ürün uygun mu? CE ve kategori
Zimmet formu, uygun olmayan bir ürünü uygun hâle getirmez. Ürün tarafı ayrı bir düzenlemeye tabidir: Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği (RG 1 Mayıs 2019, sayı 30761 — AB 2016/425 uyumlu). İki yönetmeliği karıştırmayın: 2 Temmuz 2013 tarihli olan işverenin kullanım yükümlülüklerini, 1 Mayıs 2019 tarihli olan ürünün kendisini düzenler.
| Kategori | Risk | Onaylanmış kuruluş | CE’nin yanında 4 haneli numara |
|---|---|---|---|
| I | Minimal risk: yüzeysel mekanik yaralanma, zayıf temizlik maddeleri, 50 °C’yi geçmeyen yüzey, güneş ışığı | Yok — üretimin dâhili kontrolü | Hayır |
| II | I ve III dışında kalan orta düzey riskler (örn. koruyucu gözlük, genel amaçlı eldiven) | AB Tip İncelemesi yapar | Hayır |
| III | Ölüme veya geri dönüşü olmayan zarara yol açabilen riskler: solunum koruma, yüksekten düşme, elektrik çarpması, kimyasal, zararlı gürültü, yüksek/düşük sıcaklık | Tip incelemesi + üretim kontrolü | Evet — zorunlu |
Teslim alırken uygulanabilecek en pratik kontrol budur: tam yüz maskesinde, düşme durdurucuda veya kulaklıkta CE’nin yanında dört haneli onaylanmış kuruluş numarası olmak zorundadır. Buna karşılık koruyucu gözlükte (Kategori II) numara beklenmez — “numarası yok, sahte” demek yanlıştır. Dikkat: kulak koruyucular AB 2016/425 ile Kategori II’den Kategori III’e geçmiştir; eski kategorizasyon listelerine güvenmeyin.
Türkçe kullanım kılavuzu zorunludur. Ürün tarafında KKD Yönetmeliği md. 9/7 imalatçıya, md. 11 ithalatçıya kılavuzu Türkçe hazırlama yükümlülüğü verir; işyeri tarafında KKD Kullanım Yönetmeliği md. 6/1-(a) “CE işareti ve Türkçe kullanım kılavuzu bulunur” der. Bu, tedarik sözleşmesine yazılabilecek somut bir teslim şartıdır.
Zimmet kaydını stok planına bağlamak
Zimmet tutanağı yalnızca bir uyum belgesi değildir; doğru tutulduğunda satın alma planının veri kaynağıdır. Teslim tarihi ve tahmini yenileme süresi kaydedildiğinde, hangi ay kaç adet hangi ekipmanın yenileneceği kendiliğinden çıkar.
Pratik yöntem: zimmet tablosuna “bir sonraki yenileme tarihi” sütunu ekleyin ve ay bazında özetleyin. Böylece yıllık KKD bütçesi tahminle değil, kayıtla oluşur. Yıllık adet ve bütçe hesabı için KKD yenileme planlayıcısını kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Zimmet tutanağı nedir, yalnız KKD için mi kullanılır?
Zimmet, kuruluşa ait bir eşyanın belirli bir kişiye teslim edilip kullanım sorumluluğunun ona bırakılmasıdır; zimmet tutanağı da bu teslimi tarih, kalem, adet ve imzayla kayıt altına alan teslim–tesellüm belgesidir. Yalnız KKD için değildir: bilgisayar ve telefon gibi BT cihazlarında (BT envanter ve zimmet takibi) ve odaya bağlı demirbaşlarda (demirbaş listesi) de teslim kaydı tutulur, yalnız alanlar farklıdır. Bu genel bir tanımdır, hukuki görüş değildir; kuruluşunuzun kendi kayıt usulü varsa tutanağı ona göre düzenleyin. Kişisel koruyucu donanımda tutanak üç şeyi birden ispatlar: ekipmanın ücretsiz verildiğini, kime ve ne zaman verildiğini, çalışanın kullanım konusunda bilgilendirildiğini. KKD Kullanım Yönetmeliği’nde belgenin adı geçmez; “KKD teslim tutanağı”, “imza karşılığı teslim formu” ya da “zimmet fişi” de aynı belgedir. Önemli olan tarih, kalem, adet, standart ve imza alanlarını taşımasıdır.
Üniforma ve iş kıyafeti de KKD zimmetine yazılır mı?
Sıradan üniforma ve iş elbisesi KKD değildir. Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik md. 2/2-(a), “özel olarak çalışanın sağlığını ve güvenliğini korumak üzere yapılmamış sıradan iş elbiseleri ve üniformalar”ı kapsam dışında bırakır. Ancak giysi bir riske karşı koruyorsa KKD’dir: yüksek görünürlüklü giysi (EN ISO 20471), kaynakçı giysisi (EN ISO 11611), ısı ve aleve karşı koruyucu giysi (EN ISO 11612) gibi. Uygulamada ikisini tek tutanakta ama ayrı satırlarda izlemek ve koruyucu olanın standart numarasını yazmak en pratik çözümdür.
KKD zimmet tutanağı yasal olarak zorunlu mu?
Mevzuat bu adla özel bir belge saymaz; ancak KKD’nin ücretsiz sağlandığını ve çalışanın bilgilendirildiğini ispat yükümlülüğü işverendedir. Uygulamada ve denetimde bu ispatın standart aracı imzalı zimmet tutanağıdır.
KKD bedeli çalışandan kesilebilir mi?
Hayır. Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, KKD’nin işveren tarafından ücretsiz verileceğini düzenler. Kaybetme veya kasıtlı hasar durumundaki uygulamalar ise ayrı bir iş hukuku değerlendirmesi gerektirir.
Zimmet tutanağı ne kadar süre saklanmalı?
Mevzuatta bu kayıt için özel bir süre yoktur. İSG Hizmetleri Yönetmeliği md. 7/1-(a) genel İSG kayıtları için süre belirtmez; dolaşan 15 yıl yalnızca kişisel sağlık dosyaları içindir (md. 7/1-b). Buna karşılık iş kazasında uzamış ceza zamanaşımı çok uzun olabildiği için, uygulamada zimmet kayıtlarının çalışanın ayrılışından itibaren 15 yıl saklanması bir risk yönetimi tercihi olabilir (yasal süre değildir). Süre dolduğunda KVKK md. 7 gereği imha edilir.
KKD zimmet formu elektronik imzayla imzalanabilir mi?
Evet. 5070 sayılı Kanun md. 5’e göre güvenli elektronik imza elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur ve zimmet formu kanunun istisna tuttuğu işlemlerden değildir. Ancak güvenli elektronik imza, nitelikli sertifikaya dayanan e-imza veya mobil imzadır; tablete parmakla atılan imza görüntüsü ya da “onaylıyorum” tıklaması bununla aynı değildir.
İmzalı zimmet formu iş kazasında işvereni sorumluluktan kurtarır mı?
Tek başına kurtarmaz. Kararlarda aranan ölçü, belgenin imzalatılmış olması değil bilginin fiilen aktarıldığının ve öneminin kavratıldığının gösterilebilmesidir. Ayrıca 6331 md. 4/3’e göre çalışanın yükümlülükleri işverenin sorumluluğunu etkilemez. Aranan üçlü şudur: uygulamalı eğitim tutanağı, zimmet kaydı ve periyodik saha denetim kaydı.
KKD kullanmayan çalışana para cezası kesilir mi?
Hayır. 6331 sayılı Kanunun 26. maddesindeki idari para cezaları esas olarak işverene yöneliktir. İşveren dışındaki muhataplar da çalışan değildir: 26/1-e’de md. 14/4’teki bildirimi yapmayan sağlık hizmeti sunucuları (iş kazası) ve yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları (meslek hastalığı); 26/1-j’de md. 23/2’deki bildirimi yapmayan iş merkezi, iş hanı, sanayi bölgesi, site gibi yerlerin yönetimleri. Çalışana idari para cezası öngörülmemiştir. Çalışana yönelik yaptırım iş hukuku yolundandır: uyarı, tutanak, savunma ve ısrar hâlinde 4857 md. 25/II-(ı) uyarınca haklı nedenle fesih.
Her KKD’de CE işaretinin yanında 4 haneli numara olmalı mı?
Hayır — yalnızca Kategori III ürünlerde. Kategori I’de onaylanmış kuruluş hiç yer almaz; Kategori II’de AB Tip İncelemesi yapılır ama numara CE’nin yanına konmaz. Solunum koruyucu, düşme durdurucu, kimyasal koruyucu ve kulak koruyucu gibi Kategori III ürünlerde numara zorunludur.
Tek bir tutanakta birden fazla çalışan olabilir mi?
Teknik olarak mümkün ama tavsiye edilmez. Her çalışanın kendi tutanağı olduğunda beden, teslim tarihi ve yenileme takibi kişi bazında izlenebilir; toplu listede bu bilgiler kaybolur.
Kaynaklar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG 30 Haziran 2012, sayı 28339; son değişiklik: AYM 22/7/2025, E.2024/54, K.2025/163 (md. 38; yürürlük 9/12/2025))
- Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik (RG 2 Temmuz 2013, sayı 28695)
- Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği — AB 2016/425 uyumlu (RG 1 Mayıs 2019, sayı 30761)
Kaynakları nasıl seçtiğimiz, sayıları nasıl doğruladığımız ve tarihlerin ne anlama geldiği yayın ilkelerimizde yazılı. Bir hata gördüyseniz info@aksco.com.tr adresine yazın; doğrulanan hatalar düzeltilir.
İlgili rehberler
KKD Matrisi (Risk Belirleme Tablosu)
Hangi vücut bölgesi hangi riske açık: yönetmelik Ek-1 tablosu, ücretsiz Excel.
Devamını okuyunKKD EN Standartları Rehberi
Etiketteki EN kodlarını okuma kılavuzu ve seviye tabloları.
Devamını okuyunKKD Yenileme ve Bütçe Planlayıcı
Zimmet kaydını yıllık adet ve bütçeye çevirin.
Devamını okuyunİş Güvenliği ve KKD
Beden listesine göre kalem kalem KKD teklifi.
Devamını okuyunBT Envanter, Zimmet ve Yenileme Planı
Bilgisayar ve BT cihazlarının zimmet teslim-iade kaydı ve yenileme adedi için ücretsiz Excel.
Devamını okuyunDemirbaş Listesi Örneği
Mobilya ve ofis donanımı gibi adetle izlenen demirbaşlar için oda bazlı envanter (Excel).
Devamını okuyunPersonel ve Araç Zimmet Formu
Bilgisayar, telefon, hizmet aracı ve anahtar gibi KKD dışı eşya için Word tutanak ve Excel takip listesi.
Devamını okuyunİhtiyaç listenizi gönderin, teklifiniz 1 iş günü içinde hazır olsun.
Liste, fotoğraf veya Excel — nasıl kolaysa öyle gönderin. Standart kalemlerde teklifi aynı iş günü çıkarmayı hedefleriz. Özel üretim, ithalat veya 50+ kalemlik listelerde süre uzayabilir; ne kadar süreceğini talebi aldığımız gün yazılı olarak bildiririz.