Güvenlik Kamerası ve Alarm Sistemi Teknik Şartname Örneği

Şartname yazmak neden alımın en kritik yarım saati?

Kamera sistemi, satın almanın “kurulduktan sonra anlaşılan” kalemidir. Sistem devreye alınır, görüntü akar, herkes memnundur — ta ki bir olay yaşanıp kayda bakılana kadar. O anda görüntüde bir insan silueti vardır ama kim olduğu anlaşılmaz. Sebep neredeyse her zaman aynıdır: piksel yoğunluğu şartnameye hiç yazılmamıştır.

İkinci klasik sorun depolamadır. Saklama süresi bir politika kararıdır ve depolamayı doğrusal büyütür: 30 günden 60 güne çıkmak disk sayısını, disk maliyetini ve bir disk arızasında yeniden yapılanma süresini ikiye katlar. Şartnamede gün sayısı yazılmadığında tedarikçi kendi varsayımını kullanır ve teklifler kıyaslanamaz hâle gelir.

Üçüncüsü PoE. Bir switch’in port sayısı yeterli olabilir ama toplam güç bütçesi yetmeyebilir. 24 portlu bir switch, 24 kamerayı gece besleyemezse sistem tam da ihtiyaç duyulan saatte düşer. Bu, şartnamede tek satırla önlenir: toplam PoE bütçesi watt olarak yazılır.

Şartnamede bulunması gereken 12 madde

Bu on iki madde indirilebilir Word şablonunda hazır metin olarak yer alıyor; nokta nokta bırakılan yerleri doldurmanız yeterli.

Marka yazma tuzağı

Şartname yazarken en çok yapılan hata, bilinen bir markanın ürün adını doğrudan tabloya yazmaktır. Sakıncası çift taraflıdır: tek markaya kilitlenen şartname o markanın bayisi dışında kimseden teklif alamaz, ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12 nci maddesi şartnamede belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmesine izin vermez — ancak teknik standart yoksa ya da teknik özellik belirlenemiyorsa, “veya dengi” ibaresiyle. Kamera ve güvenlik ekipmanında marka yazmak çoğu zaman bir yazılım ekosistemine kilitlenmek demektir; kilidi açan şey megapiksel değil, hedef mesafede istenen piksel/metre değeri ile kayıt tarafının uyacağı ONVIF profilidir.

Pratik kural: marka adını sildiğinizde cümle anlamsızlaşıyorsa, o cümle teknik özellik değil marka tarifidir. Yukarıdaki “Hikvision 4 MP dome kamera” yazımında marka adını silin ve geriye ne kaldığına bakın: ya hiçbir şey kalır ya da ürünü tek başına tanımlamaya yetmeyen bir-iki değer. Alt satırda ise marka hiç yoktur; buna karşılık ne alınacağı tereddütsüz anlaşılır ve şartı sağlayan her tedarikçi aynı satıra fiyat verebilir. “Veya dengi” yazımının kanuni koşulları, denklik ölçütünün nasıl yazılacağı ve dört ayrı yazım biçiminin karşılaştırması Teknik Şartname Örnekleri sayfasında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Güvenlik Kamerası ve Alarm Malzemesi kalem listesi ve teknik özellikler

Aşağıda şablondaki 30 kalemin ilk 14 tanesi örnek olarak gösteriliyor. Tamamı — marka içermeyen, kopyalanabilir teknik özellik metinleriyle — indirilebilir Word ve Excel dosyalarında yer alıyor.

Şablonun tamamında 30 kalem var. Kurumunuzun ihtiyacı olmayan satırları silin, eksik olanları ekleyin; teknik özellik metinlerini kendi tolerans ve değerlerinize göre uyarlayın.

Piksel yoğunluğunu şartnameye yazmak

Piksel yoğunluğu, kameranın o noktada ne işe yarayacağını belirler. Şartnameye hangi noktada hangi seviyenin istendiği yazılır; lensi ve kamerayı buna göre tedarikçi seçer.

Sahne genişliği = 2 × mesafe × tan(görüş açısı ÷ 2); piksel yoğunluğu = yatay piksel ÷ sahne genişliği. Kendi noktanız için hesaplamak isterseniz kamera depolama ve PoE hesaplayıcısı hem piksel yoğunluğunu hem depolamayı veriyor.

Depolama ve saklama süresi

Depolama şartnameye gün olarak yazılır, TB olarak değil. TB hesabı bit hızına, kare hızına, sıkıştırmaya ve günlük kayıt süresine bağlıdır; bunları tedarikçi kendi ürününe göre hesaplar. Şartnamenin işi ihtiyacı tanımlamaktır: “… gün boyunca, günde 24 saat, … kamera için kesintisiz kayıt sağlanacaktır.”

• Disk sınıfı — gözetim serisi istenir; masaüstü disk sürekli yazmada erken bozulur.
• Yedeklilik — RAID düzeni isteniyorsa yazılır; RAID kapasiteyi düşürür, bu hesaba katılmalıdır.
• Etiket ve gerçek kapasite farkı — disk üreticisi ondalık TB satar, sistem ikili birimle gösterir; şartnamede “kullanılabilir kapasite” denirse hangi ölçekte olduğu belirtilir.
• Genişleme — ileride kamera eklenecekse boş disk yuvası sayısı istenir.

PoE bütçesi ve kablolama

Switch iki ayrı sayıyla tanımlanır: port sayısı ve toplam PoE güç bütçesi. İkincisi yazılmadığında port sayısı yeten ama gücü yetmeyen bir switch teklif edilebilir. Kablo tarafında ise iki şart kritiktir: tam bakır iletken (bakır kaplı alüminyum PoE’yi mesafede taşımaz) ve 100 m sınırının yama kabloları dâhil toplam olduğunun belirtilmesi.

ONVIF: “uyumlu olacaktır” yazmak yetmez

Marka kilidini açan ikinci şart budur. ONVIF, IP kamera ile kayıt yazılımının birbirini tanımasını sağlayan sektör arayüzüdür ve uygunluk her profil için ayrı tanımlıdır. Bu yüzden şartnamedeki “ONVIF uyumlu olacaktır” cümlesi ölçülebilir bir şart değildir: hangi profil isteniyorsa o yazılır. Video tarafında kullanılan profiller şunlardır:

Geçiş kontrolü tarafında ayrıca A, C ve D profilleri vardır (sırasıyla erişim kuralı yapılandırması, kapı kontrolü ve kart okuyucu gibi çevre birimleri); kamera ile geçiş kontrolünün aynı yazılımda birleşeceği alımlarda ilgili profil de yazılır. Bir cihaz aynı anda birden çok profile uygun olabilir. Bulut (VSaaS) sistemler için tanımlanan Profil V hâlâ “Release Candidate” aşamasındadır — şartnameye zorunlu şart olarak yazılmaz.

Tablodan çıkan üç pratik sonuç şartnameye ayrı madde olarak yazılır, çünkü profilin kendisi bunları getirmez:

• Profil T, H.265 getirmez. Spesifikasyon cihazdan “H.264 ve H.265 biçimlerinden en az birini” desteklemesini ister; yalnızca H.264 destekleyen bir kamera da Profil T’ye uygundur. H.265 isteniyorsa ayrıca yazılır.
• Profil T, PTZ getirmez. PTZ hareketi bu profilde cihaz için koşulludur, zorunluluk istemci (kayıt yazılımı) tarafındadır. Speed dome alınacaksa PTZ yetenekleri ayrı madde olur.
• Profil G, ağ kesintisinde kayıt garantisi değildir. Profil G bir arayüz profilidir. Kamera kendi kartına kaydedecekse SD kart yuvası, asgari kapasite ve ağ koptuğunda otomatik kayıt ile bağlantı dönünce boşluğun doldurulması (ANR) ayrıca yazılır.

⚠ Profil S kullanımdan kaldırılıyor: 31 Mart 2027. ONVIF’in kendi tanıtım belgesi tarihi böyle veriyor; profil sayfası da “ürün uygunluk başvuruları için son tarih 31 Mart 2027” diyor. Mekanizma şu: Profil S uygunluğu iddia edilebilen son test aracı sürümü Haziran 2026’da çıktı ve ONVIF test araçlarının geçerlilik süresi dokuz ay — yani o araçla yapılabilecek son başvuru 31 Mart 2027’de kapanıyor. Gerekçe güvenlik: ONVIF, Profil S’in tanımladığı kimlik doğrulama yönteminin güncel siber güvenlik önerileriyle artık uyumlu olmadığını yazıyor. Yerine, 2018’de çıkan ve Profil S’in özelliklerinin “neredeyse tamamını” kapsayan Profil T öneriliyor. Kurulu sistemler etkilenmiyor — sahadaki Profil S cihazları çalışmaya devam ediyor. Ama bugün yazılan bir şartnamede tek başına “ONVIF Profil S” istemek, yeni ürünlerin belgelenme penceresi kapanmakta olan bir profili şart koşmak demektir.

ONVIF maddesi nasıl yazılır

ONVIF öz-beyan sistemidir: ONVIF’in kendi uygunluk sayfası “ONVIF conformance is a self-declaration scheme” diyor. Üretici testi geçtikten sonra bir Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformance) sunar; ONVIF’in düzenlediği bir sertifika ya da üçüncü taraf denetimi yoktur. Bu yüzden şartnameye “ONVIF uygunluk belgesi” yazmak yanlış terimdir — istekli kendi bastığı bir sayfayı “belge” diye sunabilir.

Öz-beyan “denetimsiz” demek değildir: beyan ancak ONVIF’in kendi test aracı geçildikten sonra verilebiliyor, belirli bir yazılım sürümüne çakılı olarak ONVIF’in kamuya açık listesine giriyor ve listede görünmeyen bir “ONVIF uygun” iddiası ONVIF tarafından yanlış beyan sayılıyor. Denetlenmeyen şey üreticinin iddiasıdır; denetlenebilir olan kaydın kendisidir — bu yüzden şart iddiaya değil kayda bağlanır. ONVIF bu listeyi uygunluğun yetkili kaynağı olarak tanımlıyor; muayenede bakılacak yer üreticinin broşürü değil, o listedir. Doğru şart üç madde hâlinde yazılır:

• “Teklif edilen model, teklif tarihi itibarıyla ONVIF Uygun Ürünler (ONVIF Conformant Products) veritabanında Profil T altında listelenmiş olacaktır.”
• “Teslim edilen cihazlar, muayene tarihinde veritabanında Profil T uygunluğu kayıtlı yazılım sürümlerinden biriyle çalışıyor olacak; farklı bir sürümle sevk edilmesi hâlinde yüklenici, muayeneden önce cihazları listelenmiş sürümlerden birine getirecektir.”
• “Cihazın ONVIF arayüzü ve web yönetim arayüzü TLS 1.2 veya üzeri üzerinden çalışacak, cihaza sertifika yüklenebilecektir; ONVIF kimlik doğrulaması Digest ile yapılacak, düz metin/username token kimlik doğrulama kapatılabilir olacaktır.”

İkinci madde neden böyle yazılıyor: ONVIF uygunluğu ürünün belirli bir yazılım sürümüne bağlıdır ve ONVIF’in kendi kuralı açıktır — bir ürünün uygun sayılması için yazılım sürümünün listedeki sürümle eşleşmesi gerekir. Bunu “sürüm birebir eşleşecek” diye yazmak isteklileri gereksiz yere eler (üretici yeni sürümü listeletmiş olabilir); “eşleşmese de olur” demek ise şartı boşa çıkarır. Yükümlülüğü muayene anına bağlamak ikisini de çözer. Üçüncü madde Profil S’in kaldırılma gerekçesinin şartnamedeki karşılığıdır: Profil T’de TLS koşulludur, yani profil tek başına şifreli bağlantı getirmez.

ONVIF profili istemek marka şartı mıdır?

Marka şartı değildir: ONVIF tek bir üreticinin ürünü değil, yüzlerce üreticinin uyduğu bir arayüz spesifikasyonudur — ve 12 nci madde şartnamede “varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler” yapılmasını zaten ister. Şartı itiraza büsbütün kapatmak için profilin yanına standart numarasını da anmak yeterlidir: ONVIF’in web servis arayüzleri IEC tarafından da yayımlanmıştır — canlı akış ve kontrol IEC 62676-2-31:2019, kayıt kontrolü ve geri oynatma IEC 62676-2-32:2019. ⚠ İkisi aynı şey değildir: kamera video akışı şartının yanına -2-31 anılır, -2-32 ise ancak Profil G (kayıt arayüzü) isteniyorsa yazılır. Yayımlanan şey profillerin kendisi değil, profillerin dayandığı arayüzlerdir; ONVIF’in zaman çizelgesi bu iki standardı 2019 satırında “Profile T related” olarak anıyor.

Buradaki ayrım nettir: ürünün uygunluğunu istemek meşrudur, üreticinin üyeliğini istemek değildir. Türkiye’de sık rastlanan “üretici firma ONVIF Full Member olacaktır” maddesi iki yönden sakattır. Birincisi hiçbir işe yaramaz: uygunluk beyanı verme hakkı Full üyelere özgü değil, Gözlemci (Observer) dışındaki bütün üyelik kademelerinde var — üstelik cihaz üreticileri ve istemci yazılımı satıcıları Gözlemci kademesine zaten kabul edilmiyor. İkincisi rekabeti daraltır: ürünü gerçekten Profil T uygun olan üreticileri yalnızca üyelik kademesi yüzünden ihale dışı bırakır. ONVIF’in kendisi de üyeliğin uygunluk anlamına gelmediğini yazıyor: uygunluğu gösteren tek şey ürünün veritabanındaki kaydıdır.

KVKK tarafı ayrı bir konudur ve satın alma şartnamesinin kapsamı dışındadır; kamera aydınlatma levhası, saklama süresi politikası ve erişim yetkileri işveren yükümlülüğüdür. Kapsamın ayrıntısı güvenlik kamerası kategori sayfamızda anlatılıyor.

Sık yapılan hatalar ve doğru yazımı

Ortak kural: bir cümle ölçülemiyorsa şartname maddesi değildir. “Kaliteli”, “sağlam”, “birinci sınıf”, “piyasada bilinen marka” gibi ifadeler muayene aşamasında hiçbir işe yaramaz.

Birim fiyat teklif cetveli

Bu grupta cetvelde ilk karışan şey kutu mu metre mi: CAT6 kablo 305 m’lik kutuyla, kamera ve kayıt cihazı adetle fiyatlanır; kabloya metre fiyatı verilirse toplamlar tutmaz. Cetveli göndermeden önce bunu satır satır kontrol edin. Şartname ne alınacağını tanımlar; birim fiyat teklif cetveli kaça alınacağını karşılaştırılabilir hâle getirir. İkisini tek dosyada birleştirmek yaygın bir hatadır — tedarikçi şartname metnini de değiştirebilir hâle gelir.

Aşağıdaki Excel’de dokuz sütunluk düzen kurulu ve tutar, KDV, genel toplam formüllüdür. Sütunların tek tek neden zorunlu olduğu ve en sık hangisinin karıştığı Teknik Şartname Örnekleri sayfasında anlatılıyor.

Şartname hazır — sırada ne var?

Şartname ve cetvel hazırlandıktan sonra iş, aynı dosyayı birden fazla tedarikçiye aynı biçimde göndermeye gelir. Aynı cetveli dolduran üç teklif yan yana konulabilir; farklı formatta gelen üç teklif konulamaz.

Kalemleri tek tek fiyatlandırmamızı isterseniz doldurduğunuz cetveli teklif formundan ya da WhatsApp’tan gönderin. Stok ve teslim süresi teyidi alınmadan fiyat vermiyoruz; bu yüzden dönüş biraz gecikirse sebebi budur.

• Diğer malzeme gruplarının şartname şablonları
• Boş birim fiyat teklif cetveli (her alım için)
• Satın alma talep formu şablonu ve doldurma rehberi
• Kamu alımında usul belirleyici — tutarınız doğrudan temin, pazarlık usulü ve eşik değer sınırlarının hangisinin içinde?
• 2026 parasal limitleri ve eşik değerler — madde numarasıyla, tarih damgalı

Sık Sorulan Sorular

Şartname yazımıyla ilgili ortak sorular

Bu sorular bütün malzeme gruplarında aynıdır. İdari şartname farkı, doğrudan temin kullanımı ve şablonun koşulları dâhil beş sorunun tamamı Teknik Şartname Örnekleri sayfasında.